Haarlemse gebiedsontwikkeling Hof van Jacob biedt senioren een beschutte woonzorgomgeving
In Schalkwijk ontstaat een woonzorgbuurt waar zorg, wonen en ontmoeting samenkomen in een hechte wijkgemeenschap.
In samenwerking met
Het woonzorgcentrum Donderhof is de afgelopen jaren met veel inzet en enthousiasme tot stand gekomen. Donderhof maakt het mogelijk dat ouderen met een zorgvraag in hun eigen vertrouwde wijk Donderberg kunnen blijven wonen. Tot nu toe moesten ouderen de wijk verlaten wanneer zelfstandig thuis wonen niet meer ging. Daar komt binnenkort verandering in. Donderhof biedt zorg en ondersteuning aan mensen die behoefte hebben aan 24-uurs zorg. We spreken met de zorgondernemers die het initiatief ook hebben uitgedacht en de gebiedsontwikkelaar van Wonen Limburg. Het gebouw is zo goed als opgeleverd; nu de aansluiting op het energienetwerk gereed is, kan de aannemer de laatste werkzaamheden afronden. En daarna kunnen de deuren open.
Het idee voor Donderhof ontstond tijdens een wijkrondgang in 2018. “Het gesprek ging over het gegeven dat ouderen niet in de wijk konden blijven wonen wanneer er intensieve zorg nodig was, en dat veel migrantenouderen zich niet thuis voelden in het huidige woonzorgaanbod”, vertelt initiatiefneemster Tülay Arslan over het ontstaan van het plan als onderdeel van de wijkverbetering. “De wijk telt meer dan tachtig nationaliteiten, en met deze locatie spelen we in op de zorgbehoefte van de wijk. Iedereen moet zich er welkom voelen.”
Donderhof staat op een hoeklocatie naast het winkelcentrum. Er is flink geïnvesteerd in de openbare ruimte in het centrum van Donderberg, het is veel meer een verblijfplek geworden. “Dat Donderhof op een opvallende plek staat, wilden we ook tot uiting laten komen in het ontwerp”, vertelt Koos Eggels, gebiedsontwikkelaar bij Wonen Limburg. “Het ontwerp is geïnspireerd op het traditionele herenhuis uit de Ottomaanse periode”, vult Arslan aan. Tijdens de ontwerpsessies nam ze een souvenir mee: een miniatuur herenhuis dat ze kocht tijdens een vakantie in Safranbolu. Veel elementen als hout en grote ramen zijn terug te zien in het ontwerp.
Het complex telt drie woonlagen. Op de begane grond bevinden zich dertig zorgstudio’s met twee grote huiskamers, verbonden door een schuifwand. “Het gebouw speelt in op behoeften zoals ruimtes voor rituele wassing en gebed”, benoemt Arslan.
Op de eerste en tweede verdieping zijn zestien sociale huurwoningen. Deze zijn bedoeld om de doorstroom in de wijk te bevorderen, waar zowel jonge als oudere bewoners wonen. Toekomstige huurders moesten aangeven waarom ze in het woongebouw willen wonen. Om het onderlinge contact te stimuleren, hebben deze nieuwe huurders al met elkaar kennisgemaakt.
Eggels: “Als corporatie willen we bijdragen aan de doelstellingen van het klimaatakkoord 2050 en de reductie van CO₂. We hebben gekozen voor houtbouw, het zogeheten Cross- Laminated Timber (CLT), dat ook goed is voor het binnenklimaat en aangenaam voor mensen met astma, COPD of reuma.” Verder is het gebouw goed geïsoleerd en energiezuinig. “De grote ramen zijn van triple-plus glas en de zonnepanelen minimaliseren het energieverbruik. In de winter blijft het warm, in de zomer fris en koel”, vertelt Eggels.
Het interieurontwerp van de zorgstudio ’s op de begane grond is praktisch, kleurrijk en cultureel afgestemd. Zo zijn er ingebouwde bidets bij de toiletten en bij het kleurgebruik is rekening gehouden met mensen met dementie. Verheijen-Lemmens legt uit: “Onderzoek toont aan dat kleuren invloed hebben op mensen met psychogeriatrische aandoeningen. Groen werkt rustgevend, rood activerend, geel stimuleert de eetlust en blauw wordt geassocieerd met water. Daarom hebben de keukendeuren een gele kleur en de natte ruimtes een blauwe. De deuren waar bewoners niet naar binnen mogen, zijn in dezelfde kleur als de muren, zodat ze minder opvallen.” Elk detail, van sloten tot deurklinken, is overzichtelijk en gebruiksvriendelijk ontworpen: “Dit alles draagt bij aan een gebouw dat niet alleen duurzaam en modern is, maar ook rekening houdt met welzijn, cultuur en functionaliteit.”
Wonen Limburg, zorgondernemers en Proteion werken samen aan Donderhof. Wonen Limburg richt zich op de huisvesting. Twee zorgondernemers organiseren de zorgverlening in het complex. Verheijen-Lemmers: “Om de kwaliteit van onze zorg te waarborgen, werken we samen met Proteion. Zij ondersteunen ons op het gebied van kwaliteit, ICT en administratieve diensten. Zo werken we samen om onze bewoners van de best mogelijke zorg te voorzien. In deze strategische samenwerking verenigen we het beste van twee werelden: goede zorg, dichtbij de mensen.”
Het aanbod is cultureel afgestemd: “Voor de bewoners koken we dagelijks met verse halal-ingrediënten, en we houden rekening met meerdere feestdagen zoals het Offerfeest, Ramadan, Kerst, Pasen en Chinees Nieuwjaar. Activiteiten stemmen we af op verschillende culturen. Ook in het personeel streven we naar diversiteit in afkomst en talenkennis,” vertelt Verheijen-Lemmens.

Foto: Wonen Limburg | Donderhof met zorgondernemers Tülay Arslan en Chelsea Verheijen-Lemmens en Koos Eggels van Wonen Limburg.
Donderhof wil niet alleen ouderen in Donderberg een thuis bieden, maar ook de hele wijk versterken. Met nieuwe banen draagt het woonzorgcentrum actief bij aan de gemeenschap en lokale werkgelegenheid. Arslan legt uit: “Voor dertig zorgstudio’s zijn een behoorlijk aantal medewerkers nodig. Veel mensen uit de wijk willen graag bij ons werken, wat een win-winsituatie oplevert.” Verheijen-Lemmens vult aan: “We bieden verschillende functies aan: verzorgenden, verpleegkundigen, helpenden, maar ook medewerkers in schoonmaak, welzijn en horeca. Niet iedereen hoeft een zorgachtergrond te hebben; sommige functies zijn te leren on the job. We willen kansen bieden aan mensen uit de wijk.” Ook mantelzorgers uit de buurt worden gestimuleerd om de overstap te maken naar een betaalde functie bij Donderhof, bijvoorbeeld wanneer hun ouder in Donderhof komt wonen.
Een andere manier waarop de wijk wordt versterkt is door samenwerking met lokale voorzieningen. Arslan: “Het mooie is dat vlak bij Donderhof een huisartsenpraktijk en een apotheek zijn gevestigd, waar we nauw mee zullen samenwerken.” Donderhof is een gewenste toevoeging aan de wijk. “We staan in de startblokken om te beginnen.”
Wonen Limburg (woningcorporatie), zorgondernemers Donderhof, Proteion
Vanuit de landelijke bouwopgave voor ouderenhuisvesting is er de ambitie om 80.000 geclusterde en 40.000 zorggeschikte woningen tot 2030 te bouwen. Welke nieuwe woonvormen worden daar ontwikkeld? Dit praktijkvoorbeeld maakt deel uit een reeks praktijkvoorbeelden die we sinds 2019 publiceren. In interviews met de initiatiefnemers bespreken we het woon(zorg)concept, knelpunten en succesfactoren. Het doel is om aan de hand van voorbeelden ervaringen en geleerde lessen te delen en te verspreiden.
Voor dit praktijkvoorbeeld spraken we met: