Het Thuishuis in Noordwijk: senioren kiezen voor kleinschalig groepswonen

Met trots laten ze de krant zien: daar staan ze, in de Telegraaf met hun ‘studentenhuis voor ouderen’, zoals ze hun woongemeenschap zelf noemen. Het is de start van het gesprek tussen Lotte Ruyten van de landelijke organisatie Stichting Thuis in Welzijn, de bewoners van Thuishuis Noordwijk en Platform31. Met regelmaat ontvangt de woongroep bezoek van mensen die geinteresseerd zijn in het reilen en zeilen van deze woonvorm. Als echte ambassadeurs van dit woonconcept vertellen de bewoners enthousiast waarom ze er zijn komen wonen en over het woonplezier dat zij ervaren. De alleenstaande bewoners kiezen er bewust voor om samen met leeftijdsgenoten in één groot huis te wonen. Huiselijkheid, gezelligheid en zelfredzaamheid staan voorop.

Foto: Thuishuis Noordwijk | Bewoners om de eettafel in het Thuishuis Noordwijk

Ontwikkeling Thuishuis Noordwijk

Het Thuishuis in Noordwijk is gelegen in Northgo, een nieuwbouwgebied met 61 woningen. Het wijkje is ontwikkeld op de plek van een voormalige sporthal en het marktplein. Het bestaat uit diverse woningtypen, waaronder 28 eengezinswoningen, 27 etagewoningen en de studio’s van het Thuishuis.

Eerst wilde de corporatie Stek acht reguliere seniorenwoningen in de Northgowijk realiseren. Maar in de uitwerking van het Thuishuis-concept werden het zes studio’s met gemeenschappelijke ruimten als huiskamer, keuken, logeerkamer en de wasmachineruimte. Het delen van leefruimten is belangrijk. Corporatie Stek is de verhuurder, maar Stichting Thuishuis Noordwijk regelt het beheer en de toewijzing van nieuwe huurders.

Thuishuis Noordwijk is één van de bestaande Thuishuisprojecten. De woonvorm paste binnen de gebiedsontwikkeling die al gaande was en het project is binnen twee jaar gerealiseerd. Om het een gedragen woon- en welzijnsproject te maken, hanteert de stichting een methodiek van drie fasen, op basis van inzichten uit eerdere projecten:

Ondanks de snelle totstandkoming van het Thuishuis Noordwijk, is een belangrijke les: betrek vanaf het begin alle benodigde partijen. Om zo’n woonvorm van de grond te krijgen, moet je zorgen dat je iedereen die je nodig hebt, tijdig en gezamenlijk aan tafel krijgt. “In Noordwijk duurde dat een aantal maanden”, vertelt Lotte Ruyten van Stichting Thuis in Welzijn. “Door onze ervaringen en geleerde lessen weten wij wat werkt. We zien dat het een klein project met grote impact is, zoals ook aangetoond in studies naar maatschappelijk rendement. Het is geen eendagsvlieg, maar beproefd en bewezen effectief”, aldus Ruyten. “Met ons haal je een aanjaagclub binnen”.

De eettafel als norm

De visie achter het woonconcept gaf tijdens het hele project richting. Dit geldt voor het overleg met de corporatie en ontwikkelaar over het ontwerp van het gebouw, de appartementen en de toegankelijkheid, maar ook voor de uitstraling. “Wij weten wat we belangrijk vinden, zegt Ruyten. De schaalgrootte van de Thuishuis-projecten is onderdeel van deze visie.” De eettafel is hierbij de norm: de bewoners moeten met z’n allen aan één tafel kunnen zitten.” Daarom is gekozen voor een schaal van vijf tot zeven bewoners. Een bewoner vertelt: “Met meer mensen krijg je bondjes van verschillende groepjes. Tegelijkertijd is nu de groep groot genoeg om niet alles in groepsverband te hoeven doen.” De gedeelde keuken is het uitgangspunt van de gemeenschappelijkheid: de bewoners koken niet in hun eigen studio, maar maken gebruik van de gedeelde keuken en woonkamer. Dit stimuleert het ontmoeten. De bewoners benadrukken dat dit goed werkt.

Sociaal wonen

De nadruk in het Thuishuis Noordwijk ligt op sociaal wonen, waarbij ontmoeting actief wordt gestimuleerd. Hier worden bewoners ook op geselecteerd. Dit moeten mensen zijn die bewust ervoor kiezen om samen te wonen. Ze eten tenslotte regelmatig samen, organiseren activiteiten en ondersteunen elkaar in het dagelijks leven. Zo dragen zij bij aan elkaars kwaliteit van leven. Een van de bewoners vertelt: “We houden elkaar in de gaten en vragen aan elkaar: ‘Heb je wel gegeten? Heb je gedronken? Is het je wasdag?’”. Een andere bewoner beschrijft haar ervaring: “Toen ik jong was, woonde ik in het zusterhuis. Nu ben ik 70+ en woon ik weer in een groep, na 19 jaar alleen wonen. Sinds ik hier woon, lach ik verschrikkelijk veel. Eigenlijk keer ik hier een beetje terug naar mijn jonge jaren. Ik heb met iedereen wel een gemeenschappelijke interesse. Er ontstaat zo een fijn gevoel van: ‘we horen bij elkaar’.”

Thuisbezoeken

Naast het Thuishuis organiseert de stichting ook de zogeheten Thuisbezoeken: buurtactiviteiten waarbij kwetsbare en eenzame ouderen actief worden opgezocht, juist degenen die het welzijnsaanbod van buurthuizen en verzorgingscentra niet weten te vinden. De stichting is actief in Noordwijk, Noordwijkerhout en De Zilk. Activiteiten als de mobiele Thuisbus, het Thuishuis-Café en het Thuishuissoepie vallen onder deze Thuisbezoeken. Deze activiteiten, georganiseerd door de vrijwilligerscoördinator van de stichting, brengen veel ouderen met elkaar in contact. De stichting ziet dat ze een waardevolle aanvulling zijn op het bestaande welzijnsaanbod in de buurt en dat deze activiteiten eenzame ouderen ook echt bereiken.

Foto: Stichting Thuis in Welzijn | Mobiele Thuisbus in actie

Steun van vastgoedorganisaties

Een netwerk van zorgverzekeraars, vastgoed-, zorg- en welzijnsorganisaties steunt het Thuishuisproject. Zij maken zich er hard voor om tot 2030 in heel Nederland vijftig Thuishuizen te ontwikkelen. De provincie Zuid-Holland is daar een van. Senior adviseur Sander Sparenberg legt uit: “Als provincie hebben we verschillende regelingen voor het realiseren van woonvormen voor senioren. Wij hebben de ambitie om vijftien Thuishuizen van de grond te krijgen. Het Thuishuisproject is meer dan alleen wonen. Langer zelfstandig thuis wonen draait ook om sociale netwerken in buurten en wijken. We zien dat we daarvoor verschillende regels, zoals aanbestedingsregels voor het welzijn of woningtoewijzing, met elkaar moeten oplossen.”