Toekomstbestendige gebiedsontwikkeling voor alle generaties

Nederland staat voor een grote bouwopgave. Tot 2030 moeten 900.000 woningen worden gerealiseerd, waarvan een groot deel in grootschalige gebiedsontwikkelingen. Tegelijkertijd neemt de vergrijzing toe en groeit de vraag naar geschikte woonvormen en leefomgevingen voor ouderen

Platform31 verkende samen met de ministeries van VWZ en VRO hoe gemeenten in deze grootschalige woningbouwgebieden inspelen op vergrijzing en een samenredzame samenleving. Platform31 interviewde vijf gemeenten: Almere, Amersfoort, Delft, Tilburg en Zwolle. Daarnaast zijn voor deze verkenning de uitkomsten van de themabijeenkomst voor de Community of Practice van de nationale grootschalige woningbouwgebieden aangescherpt en is in een rondetafelgesprek gesproken met ontwikkelende marktpartijen en woning­corporaties. De focus lag daarbij op de ambities op het gebied van de programmering van wonen, voorzieningen en de openbare ruimte, en op de manieren waarop binnen het gebiedsontwikkelingsproces op deze thema’s kan worden (bij)gestuurd.

De uitkomsten zijn in deze verkenning vertaald naar inzichten en concreet handelingsperspectief voor gemeenten. Daarnaast zijn bij deze publicatie gespreksplaten beschikbaar (via een aparte download) als hulpmiddel om lokaal, rond verschillende thema’s, het gesprek aan te gaan.

Vijf aanbevelingen

Uit het praktijkonderzoek naar het faciliteren van sociaal contact en samenredzaamheid in de programmering van nieuwbouwbuurten, kwamen vijf aanbevelingen naar voren:

1. Breng sociale ambities al in de initiatieffase in en concretiseer die in de stedenbouwkundige visie.
2. Zet in op een variatie aan woonvormen en functies, programmeer voorzieningen en ontwerp buitenruimte voor ontmoeting, zodat buurten ontstaan die divers, levendig en afgestemd op de menselijke maat zijn.
3. Geef als gemeente richting (neem regie) met visie, ambitie, strategie en sociale en ruimtelijke voorwaarden voor het gebiedsprogramma. Wees standvastig in je rol als opdrachtgever (als regisseur in de samenwerking met je stakeholders).
4. Werk samen met betrokken partijen vanuit een gebiedsgerichte langetermijnvisie. Vraag de gemeenteraad in te stemmen met investeringen die meerdere collegeperioden overstijgen.
5. Richt de nieuwbouw ook op kleinschalige verdichting, transformatie en renovatie om bestaande gebouwen beter te benutten en wijken te vitaliseren. Voor de korte termijn liggen hier kansen, mede omdat senioren gehecht zijn aan de buurt en daar graag willen blijven wonen.

Download nu de publicatie en de bijbehorende gespreksplaten ‘Vijf bouwstenen in beeld’. De gespreksplaten zijn bedoeld als werkvorm en daardoor niet online toegankelijk voor mensen met een visuele beperking.