Community of practice | Integrale verstedelijking: hoe organiseer je dat?

In het eerste jaar verdiepten de CoP deelnemers – allen aangesloten op het G40 stedennetwerk – zich tijdens drie sessies in de thema’s sociaal-fysiek programmeren en integraal financieren. Dit jaar organiseren we twee of drie sessies. De thema’s van de eerste twee sessies zijn inmiddels vastgesteld: ‘ontwerpkracht’ en ‘wijkeconomie en maatschappelijke voorzieningen’. We kijken vanuit inhoudelijke keuzes en slimme oplossingen voor meervoudig ruimtegebruik naar de manier waarop gemeenten het proces en de samenwerking organiseren. En gaan op zoek naar antwoorden op vragen als: Hoe zorg je ervoor dat er tijdig, goed afgewogen ruimtelijke keuzes gemaakt worden? En welke tools kunnen je helpen om de daarvoor benodigde samenhang en afstemming te organiseren

Zorgvuldige ruimtelijke keuzes maken

De druk op de ruimte in en om steden neemt de komende jaren verder toe en daarmee de complexiteit om alle ruimteclaims in te passen. Er is ruimte nodig voor wonen, werken én een gezonde leefomgeving. In deze Community of Practice (CoP) onderzoeken we met G40 gemeenten hoe je verstedelijking integraal en domeinoverstijgend kunt benaderen en organiseren.

Vaak hebben gemeenten in hun omgevingsvisie de ruimtelijke opgaven wel in beeld, maar zijn ze voorzichtig in het maken van echte keuzes. Daardoor komen ze vervolgens in de knel bij het uitwerken van gebiedsplannen, omgevingsprogramma’s of specifieke gebiedsontwikkelingen. Immers, dan blijkt het onmogelijk om alle ambities uit de omgevingsvisie te realiseren.

Dat stelt G40-gemeenten voor tal van organisatorische uitdagingen. Hoe zorg je ervoor dat al die ruimteclaims samenkomen en in de besluitvorming meegenomen worden? En hoe kun je (schijnbaar) tegengestelde belangen zorgvuldig met elkaar afwegen? De deelnemers ontdekken hoe ze dit procesmatig en inhoudelijk kunnen aanpakken en kunnen daarbij hun voordeel doen met de ervaringen bij succesvolle praktijkvoorbeelden. Samen gaan ze op zoek naar bestaande verstedelijkingstrategieën gericht op slim en efficiënt ruimtegebruik.

Ook verdiepen ze zich in hoe ze ruimtelijke plannen invullen met betrokkenheid van andere relevante domeinen, monitoren en bijsturen. Omdat ze er uiteindelijk voor willen zorgen dat de ruimtelijke doelen binnen de programma’s zo goed mogelijk gerealiseerd worden.

Wat gaan we doen?

Samen met G40 koploper-gemeenten gaan we aan de slag met het integrale verstedelijkingsvraagstuk:

• We behandelen ingebrachte casussen en praktijkvoorbeelden.
• We gaan met elkaar op zoek naar succesfactoren en organisatorische aspecten van geslaagde integrale oplossingen.
• We publiceren de hieruit volgende ‘best practices’ en verbetersuggesties, om G40 steden te inspireren en op weg te helpen bij het domeinoverstijgend organiseren en realiseren van hun verstedelijkingsopgave. Uiteraard hebben we daarbij oog voor verschillen tussen gemeenten.

Voor wie?

Strategen en gebiedsmanagers/-ontwikkelaars van G40-steden die bezig zijn met het verbinden en inpassen van de ruimtelijke opgaven vanuit verschillende domeinen en/of zelf actief zijn binnen de domeinen economie, wonen of ruimte.

Wat levert deelname jou op?

• Je leert van de aanpakken en ervaringen van collega-koploper gemeenten en kunt deze gebruiken om je eigen aanpak aan te scherpen
• Je doet inspiratie op van externe sprekers die vernieuwende integrale verstedelijkingsoplossingen aanreiken.
• Je hebt de mogelijkheid om ervaringen uit te wisselen met collega’s van andere gemeenten.
• Je biedt andere G40 steden de mogelijkheid te leren van je eigen ervaringen en reikt ze daarvoor handvatten aan.

Programma

In 2026 organiseren we minimaal twee bijeenkomsten. Het is de bedoeling dat je aan iedere bijeenkomst deelneemt.

Ontwerpkracht
Datum: donderdag 5 maart

We verkennen ontwerpkracht als instrument binnen integrale verstedelijking en bespreken met elkaar hoe ontwerpkracht een bijdrage kan leveren aan domeinoverstijgend samenwerken. En of de gemeentelijke organisatie ontwerpkracht kan inzetten om keuzes beter af te wegen. Natuurlijk kijken we ook naar wat daarvoor nodig is en hoe gemeenten dit kunnen implementeren.

We inventariseren en bespreken de ruimtelijke strategieën die gemeenten inzetten; nut en noodzaak van die strategieën en mate waarin er een beroep op moet worden gedaan.

Wijkeconomie en maatschappelijke voorzieningen
Datum: donderdag 7 mei

Centrale vraag is hier: hoe realiseren en programmeren gemeenten voldoende ruimte voor stadsverzorgende bedrijfsruimte en maatschappelijke voorzieningen met een meerwaarde voor de wijk? Met aandacht voor: hoe gemeenten de samenwerking met het team economie organiseren en hoe ze zorgen voor een integrale (belangen)afweging en integrale aanpak.

Onder voorbehoud een derde sessie
Datum: donderdag 25 juni

Voor 5 maart beslissen we over een eventuele derde sessie.

Aanmelden

Komend jaar bieden we ook G40 gemeenten die nog niet bij deze CoP zijn aangesloten de mogelijkheid om deze reeks bijeenkomsten deel te nemen. Er is plek voor tien extra deelnemers (personen). Per gemeente kunnen er maximaal 2 à 3 personen deelnemen. Heb je interesse? Meld je dan zo snel mogelijk aan, want vol is vol.