Overzichtsfoto waarop te zien is: bedrijventerrein, woonwijk, een grote waterplas en een weg. Foto: Alex Schröder
Reeks bijeenkomsten Woningbouw Stedelijke transformatie

Leerkring Instrumenten Strategisch Grondbeleid voor gemeenten in Noord-Nederland

27 oktober 2026, 8 december 2026, 12 januari 2027 & 9 februari 2027

10.00-14.30 uur Noord-Nederland € 1.000,- (exclusief btw)

Inschrijven/Aanmelden
Het woningtekort vraagt om sneller en slimmer schakelen in gebiedsontwikkeling. Grondbeleid speelt daarin een sleutelrol, maar roept ook vragen op: hoe houd je als gemeente regie en zet je de juiste instrumenten in? Samen met de Vereniging van Grondbedrijven organiseren we leerkringen voor gemeenten in de regio’s Noord- en Oost- Nederland. Deelnemers werken aan eigen casussen en onderzoeken welke vormen van grondbeleid in hun praktijk het meest effectief zijn.

Aanleiding

Gemeenten willen meer regie voeren op woningbouw, bedrijvigheid en maatschappelijke voorzieningen. Maar dat is niet eenvoudig: grond is vaak in handen van verschillende partijen, terwijl gemeenten afhankelijk zijn van samenwerking om ontwikkelingen van de grond te krijgen. Sinds 2023 werkt het ministerie van BZK daarom aan nieuwe grondbeleidsinstrumenten die gemeenten, woningcorporaties en ontwikkelaars helpen om beter samen te werken. Meer kennis hierover helpt gemeenten om regie te voeren en keuzes te maken. Daarom organiseren Platform31 en de Vereniging van Grondbedrijven, in opdracht van het ministerie van BZK en samen met het Nationaal Expertisecentrum Woningbouw, deze leerkring over de mogelijkheden en toepassing van instrumenten voor strategisch grondbeleid. De leerkring vindt plaats in de regio Noord-Nederland. Daarnaast organiseren we ook zo’n leerkring in de regio Oost-Nederland.

In deze leerkring onderzoeken we hoe gemeenten grondbeleid inzetten om regie te voeren op gewenste ontwikkelingen. Welke vorm past wanneer? Hoe handel je zonder volledig eigendom? Wat zijn voordelen en risico’s? En hoe gebruik je instrumenten als voorkeursrecht, onteigening, hoe richt je het bestuurlijke traject in en onderhandel je met ontwikkelaars?

Deelnemers brengen casussen in, wisselen ervaringen uit en leren van elkaar. De leerkring bestaat uit vier bijeenkomsten in 2026 en 2027.

Voor wie?

Voor gemeentelijke professionals uit de regio Noord-Nederland zoals planeconomen, juristen grondzaken, planjuristen, medewerkers grondzaken, projectleiders en beleidsmakers die werken aan gebiedsontwikkeling en grondbeleid. We streven naar een mix van grote én kleine gemeenten.

Wat levert deelname jou op?

  • Kennis over gemeentelijk grondbeleid en bijbehorende instrumenten en hoe je deze praktisch kan toepassen in jouw dagelijkse praktijk.
  • Inzicht in de samenwerking bij grondbeleid. Je krijgt inzicht in de rollen en belangen van gemeenten, woningcorporaties en ontwikkelaars bij de inzet van grondbeleidsinstrumenten.
  • Leren van andere gemeenten en experts. Je profiteert van inzichten, lessen en ervaringen van koplopers, experts en collega-gemeenten die al grondbeleidinstrumenten inzetten.
  • Bespreek dilemma’s en eigen casus met vakgenoten en vertaal inzichten naar de praktijk
  • Versterk je regionale netwerk van vakgenoten, zodat je elkaar ook na de bijeenkomsten weet te vinden.
  • Verwijzing naar verdiepende kennis en instrumenten uit het bredere kennisaanbod over grondbeleid.

Wat verwachten we van jou?

We verwachten een actieve bijdrage met jouw ervaringen, praktijkvragen en inzichten over grondbeleid en de inzet van bijbehorende instrumenten.

Programma

Deze leerkring bestaat uit vier bijeenkomsten. Eén of twee gastsprekers delen hun expertise over het betreffende onderwerp. We koppelen de inhoud van de presentaties aan de praktijk van de casussen van de deelnemers. Zo kunnen we samen nadenken over oplossingen voor knelpunten en belemmeringen. Er is volop ruimte voor uitwisseling en reflectie in een veilige setting.

Deelnemende gemeenten kunnen via het intakeformulier specifieke themawensen doorgeven. We bekijken of deze een plek kunnen krijgen in het programma.

Datum Onderwerp Spreker
27 okt, 10.00 -14.30 uur Kennismaking & Inleiding op strategisch grondbeleid
Kennismaking, uitleg over opzet en doelen, leerwensen en een eerste casusverkenning.
Strategisch grondbeleid: hoe sluiten grondbeleid, omgevingsvisie en omgevingsplannen op elkaar aan? Wie betrek je wanneer: planjurist, jurist grondzaken en planeconoom?
Olivia Jansen-Yuen, Grondgidsen
8 dec, 10.00 -14.30 uur Grondverwerving: minnelijk, voorkeursrecht gemeenten en onteigenen. Carola van Andel of Jessica de Roos, advocaat en partner bij Nysingh
12 jan, 10.00 -14.30u Kostenverhaal: publiekrechtelijk onder de Omgevingswet, privaatrechtelijk anterieure overeenkomst. Meer informatie volgt.
9 feb, 10.00 -14.30 uur Samenwerkingsovereenkomsten, anterieure overeenkomsten en bouwclaims: wat neem je op en hoe voer je de onderhandeling? Maarten van der Terp, Strateeg grondzaken, terp!

Praktische informatie

De bijeenkomsten zijn fysiek en vinden in de regio Noord-Nederland plaats, idealiter (afwisselend) bij een aan de leerkring deelnemende gemeente. Het kost €1.000, exclusief btw, per deelnemer. Er is plaats voor minimaal 10 en maximaal 20 deelnemers. Je kan je inschrijven tot en met 25 september. Er zijn nog enkele plekken beschikbaar.

Bij de toelating kijken we naar:

  • of je werkzaam bent bij een gemeente;
  • geografische spreiding;
  • volgorde van aanmelding.

Contact

Heb je nog vragen, stuur dan een email naar Machteld Hooyman.

Machteld Hooyman 06 13 54 56 16

Ontvang nieuws van Platform31

Nieuws, publicaties en bijeenkomsten van Platform31 automatisch in jouw mailbox?

"*" geeft vereiste velden aan