Download

×

Download bestand

Logo TNO
G4 logo (002)

In transitie richting aardgasvrije wijken

Over rechtvaardigheid, betaalbaarheid en besluitvorming

Eindpublicatie met kennis en inzichten uit de strategische samenwerking tussen de G4-steden, TNO en Platform31

Vanuit het Klimaatakkoord hebben gemeenten een belangrijke regisseursrol gekregen voor de uitvoering van de warmtetransitie in de gebouwde omgeving. De wijze waarop gemeenten regie nemen is zeer bepalend voor het verloop van de transitie en de gewenste resultaten. Want hoe werkt de gemeentelijke regierol door in het streven naar energierechtvaardigheid en de bekostiging? En hoe zet de gemeente de stap van besluit naar uitvoering?

Van regie naar uitvoering in de praktijk

Sinds 2019 werken de G4-steden (Amsterdam, Den Haag, Rotterdam en Utrecht), TNO en Platform31 samen om meer inzicht te krijgen in hoe die regisseursrol ingevuld kan worden. De resultaten zijn samengevat in het publicatie Innovatie in besluitvorming richting aardgasvrije wijken. Omdat de meeste steden hun Transitievisies Warmte gereed hebben verschuift de focus naar de praktische uitvoerbaarheid van deze visies. In 2020/2021 zijn we daarom aan de slag gegaan met de vraag hoe de gemeentelijke regierol doorwerkt bij het streven naar energierechtvaardigheid, het bekostigen van transitie naar aardgasvrije wijken transitie en de stap van besluit naar uitvoering.

Energierechtvaardigheid, bekostiging en besluitvorming

In thematische community of practise-groepen hebben experts van de G4-steden, TNO en Platform31 zich over deze kennisthema’s gebogen. In het kennisthema Energierechtvaardigheid stonden drie vragen centraal: Hoe verandert de energiezekerheid van huishoudens en bedrijven door de energietransitie? Wie wordt er beter van de energietransitie en wie meer kwetsbaar? Welke mogelijkheden zijn er op het gebied van financiering en besluitvorming om energiezekerheid voor kwetsbare groepen te vergroten?

In het hoofdstuk Bekostiging wordt de complexiteit van het bekostigingsvraagstuk voor een warmtenet uiteengezet. Een zogenaamd factor-relatiemodel geeft inzichten aan de hand van vier thema’s: de warmtevraag, infrastructurele en operationele kosten, de energieprijs en marge van betrokken partijen. Een aantal voorbeelden tonen hoe de warmteprijs voor de inwoners mogelijk is te verlagen. De resultaten van deze twee thema’s bieden overzicht in de grotere mechanismen die kunnen bijdragen aan het realiseren van een energierechtvaardige en betaalbare energietransitie.

De kennis en inzichten over Besluitvorming bieden een inkijk in de dagelijkse praktijk van steden, waarbij veelvuldig is ingezoomd op concrete dilemma’s waar steden tegenaan kunnen lopen. Drie voorbeelden uit de praktijk zijn uitgelicht, te weten Van het kookgas af in Overvecht-Noord, het betrekken van VvE’s in de transitie naar aardgasvrij en het ontzorgen van bewoners. De bundeling van kennis en inzichten biedt gemeentelijke professionals, maar ook anderen die zich bezighouden met de transitie naar aardgasvrije wijken inspiratie en handelingsperspectief.

Zie ook

Cover Bewonersinitiatieven in de warmtetransitie
Op-expeditie-aardgasvrije-wijken