Met de praktijkleerkring Flexwonen Zuid-Holland sneller flexwonen realiseren

Flexwonen zorgt op korte termijn voor woonruimte voor spoedzoekers. Het lijkt een snelle en makkelijke oplossing, maar er komt nog veel bij kijken. Wie neemt het initiatief? Wie wordt de eigenaar? Welke ruimtelijke procedure is nodig? Hoe ga je om met beheer, inspraak en advisering? Wat mag het kosten? Welke bewoners komen er straks?

In het voorjaar van 2022 startte Platform31 in opdracht van de provincie Zuid-Holland een praktijkleerkring Flexwonen voor tien gemeenten om groepsgewijs tot uitvoeringsplannen voor flexwoonprojecten te komen. Uitgangspunt was dat gemeenten een braakliggend stuk grond of een leegstand pand (tijdelijk) ter beschikking hadden om tijdelijke woonruimte voor spoedzoekers te realiseren, maar waar tijd, capaciteit, kunde en kennis ontbraken. Door gezamenlijk aan de slag te gaan konden ideeën, kennis en ervaringen uitgewisseld worden. Met als doel dat de flexwoningen er snel(ler) zouden komen.

Geleerde lessen uit de Praktijkleerkring Flexwonen Zuid-Holland

Met de praktijkleerkring hebben we gemeenten laten zien dat er al enorm veel kennis over flexwonen voorhanden is. Het is vooral belangrijk om oplossingsrichtingen met elkaar te delen. Het gaat vaak om maatwerk. Gemeenten hebben onder andere geleerd dat:

  1. Flexwonen de capaciteit van de woningvoorraad vergroot, een woonoplossing voor de tussentijd is, als placemaking/aanjager van gebiedsontwikkeling kan worden ingezet en innovatie op het gebied van circulair bouwen stimuleert.
  2. Flexwonen voor allerlei groepen spoedzoekers interessant is, zoals studenten, arbeidsmigranten, statushouders, dak- en thuislozen, jonge woonstarters en uitstroom uit de maatschappelijke opvang; al dan niet gemengd met elkaar.
  3. Voor de locatiekeuze van flexwoningen een zorgvuldige afweging kan worden gemaakt op basis van criteria als eigenaarschap, bestemmingsplan en mogelijkheden voor ontheffing, nuts-voorzieningen en benodigde fysieke aanpassingen, bovenwijkse voorzieningen, exploitatietermijn, aanjaagfunctie en subsidiemogelijkheden.
  4. Voldoende draagvlak voor flexwonen een belangrijke succesfactor is voor de realisatie. Eerlijke communicatie, duidelijkheid over de beoogde doelgroep(en) en het beheer, de kwaliteit van de woningen en de toegevoegde waarde voor de buurt spelen hierbij een rol.
  5. In de ruimtelijke procedures voor tijdelijke woningbouw snelheid gemaakt kan worden via de Kruimelregeling of de Crisis- en herstelwet. Beide procedures beslaan 8 weken en afwijking van het bestemmingsplan is mogelijk (10 resp. 15 jaar). Beide regelingen worden opgenomen in de Omgevingswet. Wat overblijft is één mogelijkheid: de omgevingsvergunning voor de buitenplanse omgevingsplanactiviteit (procedure in beginsel 8 weken). Meer informatie
  6. De duur van het huurcontract van een flexwoning kan gelijk zijn aan de termijn waarvoor de omgevingsvergunning is afgegeven.
  7. Bij de businesscase verschillende aspecten een rol spelen, zoals de kwaliteit van de woning, grondkosten, huuropbrengsten, exploitatietermijn, verplaatsingskosten, restwaarde en de rekenmethodiek.
  8. Zowel het Rijk als provincies diverse stimuleringsregelingen voor flexwoningen hebben.

Vervolg in 2023: Praktijkleerkring Flexwonen Gelderland

In februari start Platform31 in opdracht van de provincie Gelderland met een nieuwe praktijkleerkring Flexwonen voor gemeenten in Gelderland. Wilt u flexwoningen realiseren in uw gemeente? In de nieuwe praktijkleerkring Flexwonen helpen we u op weg. Er zijn nog een beperkt aantal plekken beschikbaar. Gelderse gemeenten hebben voorrang.
Meer informatie en aanmelden.