Samen werken aan wooncirkels

Om mensen met een psychische kwetsbaarheid een veilige woonomgeving te kunnen bieden, zul je als corporatie iets extra’s moeten doen. Samen met Fleur van Eeden (Cordaan, zorgaanbieder) vertelde ik tijdens een bijeenkomst van Platform31 hoe we hiervoor als organisaties op verschillende plekken samenwerken in de wijk. De afgelopen jaren is de noodzaak daartoe steeds groter geworden. Maar hoe je dat vanuit verschillende achtergronden goed doet, daar is het ei van Columbus nog niet in gevonden. En dat is ook wel te begrijpen, als je ziet hoe het ingewikkelde web van regels uitnodigt om je te verschansen achter je eigen organisatiemuren. Het is een flinke uitdaging om bijvoorbeeld zorgaanbieders en corporaties met elkaar te verbinden.

Met de wooncirkel-aanpak doen we in Amsterdam een poging om hier een gemeenschappelijk verhaal bij te creëren. Dat we bij Platform31 als zorg en wonen naast elkaar ons verhaal konden doen, vond ik een mooie illustratie van deze samenwerking.

De kern van iedere wooncirkel is een ontmoetingsplek voor (buurt)bewoners. Daar vlakbij is een cluster van woningen waar bewoners (intensieve) ondersteuning krijgen. In de cirkel rondom de kern (op maximaal 10 minuten afstand) wonen mensen zelfstandig. Wanneer zij zorg of ondersteuning nodig hebben, kunnen zij leunen op de aanwezige expertise in de kern. De wooncirkel verkleint daarmee de stap tussen intramuraal beschermd wonen en ambulante zorg of ondersteuning aan mensen die zelfstandig wonen, verspreid door de stad. De deuren van de ontmoetingsplek staan open voor alle bewoners, of ze nu wel of geen zorg ontvangen.

Naar goed voorbeeld van Leviaan, zorgaanbieder uit de Zaanstreek, hebben we deze wooncirkel-aanpak in Amsterdam verder ontwikkeld. Een aantal jaar terug, net voor corona, organiseerden we een brede bijeenkomst bij Rochdale over dit werken aan wooncirkels. Daar was ook Leviaan bij aanwezig om haar verhaal met ons te delen. Wij stelden ons de vraag hoe we hier een Amsterdamse aanpak bij konden ontwikkelen. En we lieten ons hierbij inspireren door het boek ‘Hoe richt je een zwerm’. Want zoals een zwerm geleid kan worden door een paar zwaluwen die plots van koers veranderen, zo is ook de initiatiefgroep van de wooncirkels een zelforganiserend groepje mensen dat tijdens terugkerende inspiratiebijeenkomsten elkaar mee wil nemen in de eigen ontdekkingstocht van samenwerkende organisaties. En de wooncirkel biedt daarbij geen blauwdruk van een woonconcept, maar een leidraad voor samenwerking. Met een aantal richtinggevende bouwstenen en een aantal stappen om een samenwerking op te zetten.

Onderdeel van de praatplaat. Klik voor de volledige pdf
Onderdeel van de praatplaat. Klik voor de volledige pdf

Zo kwam het dat Fleur en ik samen voor een groep professionals onze praatplaat konden presenteren. We hadden expres ruimte ingebouwd om ook met elkaar in gesprek te kunnen gaan. Het was bijzonder om te merken dat, hoewel de wooncirkel voor velen onbekend was, de uitdagingen breed herkend werden. En dat bovendien de praatplaat een handvat gaf om zelf aan de slag te gaan in de eigen stad of gemeente.