Twee kinderen kijken naar tekeningen van klasgenoten over roken en rookvrij. Foto: Kay Hollanders
Publicatie Gezondheid en zorg Wijkaanpak

Stoppen met roken vraagt om een wijkaanpak: dit zijn de succesfactoren

Lessen uit het Rookvrij Leven voor Iedereen programma

19 februari 2026
Roken is de grootste vermijdbare oorzaak van vroegtijdige sterfte en chronische ziekten zoals hart- en longaandoeningen. Veel rokers willen graag stoppen, maar vooral mensen met een lagere sociaaleconomische positie vinden minder makkelijk de weg naar passende ondersteuning. Een wijkaanpak waarbij gezondheids- en sociale problemen gezamenlijk worden aangepakt, kan het stoppen met roken stimuleren. Co-creatie tussen bewoners en professionals is daarbij een succesfactor. In twee rapporten laten Platform31 en het Trimbos instituut zien welke activiteiten in de wijk kunnen worden ingezet om stoppen met roken effectief aan te kunnen pakken.

Auteur(s)

Margot Leegwater, Kay Hollanders, Sigrid Troelstra (Trimbos instituut), Willeke van Dijk (Trimbos instituut), Gera Nagelhout (Universiteit Maastricht), Marc Willemsen (Trimbos instituut)

In samenwerking met

Eind 2022 startten expertisecentrum Pharos en GGD GHOR Nederland het programma ‘Rookvrij Leven voor Iedereen’. Doel van dit programma was om in 2,5 jaar tijd in een aantal aandachtswijken een integrale aanpak te starten of te versterken om stoppen met roken te stimuleren. Hierbij werd de gezondheidsproblematiek en sociale problematiek van bewoners in samenhang aangepakt. De aanpak richtte zich op:

  1. het versterken van het gesprek over rookvrij leven in de wijk,
  2. het verbeteren van de toeleiding naar stoppen-met-rokenondersteuning, en
  3. het verkrijgen van inzicht in de mate waarin het stoppen-met-rokenaanbod aansluit bij mensen met een lagere sociaaleconomische positie.

Inmiddels hebben bijna alle deelnemende 38 wijken, onder leiding van een wijkregisseur, een aanpak-op-maat gerealiseerd. Platform31 en het Trimbos instituut monitorden en evalueerden de (ontwikkeling van) deze wijkaanpakken. Dit heeft geresulteerd in de rapporten die je hieronder kunt downloaden:

1. Werkzame mechanismen in de rookvrije aanpak

Dit rapport laat in detail zien welke mechanismen in welke context effectief zijn. Het gaat daarbij om het opbouwen en onderhouden van een succesvol wijknetwerk- en –team, het bereiken van bewoners en het werken met sleutelpersonen en ervaringsdeskundigen. Ook beschrijft het hoe co-creatie met bewoners en professionals vorm kan worden gegeven. Daarnaast bevat het rapport twee casusbeschrijvingen. De eerste gaat over het inzetten van ervaringskennis door het wijkteam in Hoge Vucht (Breda). De tweede over de inzet van een creatieve werkvorm in het Amsterfoortse Soesterkwartier. Beide illustreren verschillende werkzame elementen.

2. In de wijken gebeurt het

Aan de hand van duidelijke voorbeelden en uitspraken van wijkregisseurs geeft het rapport ‘In de wijken gebeurt het’ een globaal beeld van wat de onderzochte wijkteams hebben ondernomen, waar zij tegenaan liepen en wat zij leerden om tot een wijkaanpak rond rookvrij leven te komen die past bij de betreffende wijk. Het rapport laat zien dat het succes van een rookvrij leven aanpak die past in de betreffende wijk vooral afhangt van het succesvol betrekken van bewoners en professionals.

Platform31_Trimbos Instituut_Eindrapport Werkzame mechanismen in de rookvrije wijkaanpak

Rapport 'Werkzame mechanismen in de rookvrije wijkaanpak' (Pdf)

"*" geeft vereiste velden aan

Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.
Dit veld is verborgen bij het bekijken van het formulier
Dit veld is verborgen bij het bekijken van het formulier
Dit veld is verborgen bij het bekijken van het formulier
Pdf bestanden
Dit veld is verborgen bij het bekijken van het formulier
Dit veld is verborgen bij het bekijken van het formulier
Dit veld is verborgen bij het bekijken van het formulier
Dit veld is verborgen bij het bekijken van het formulier
Dit veld is verborgen bij het bekijken van het formulier
Dit veld is verborgen bij het bekijken van het formulier
Platform31_Trimbos instituut_ In de wijken gebeurt het

Rapport 'In de wijken gebeurt het' (pdf)

"*" geeft vereiste velden aan

Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.
Dit veld is verborgen bij het bekijken van het formulier
Dit veld is verborgen bij het bekijken van het formulier
Dit veld is verborgen bij het bekijken van het formulier
Pdf bestanden
Dit veld is verborgen bij het bekijken van het formulier
Dit veld is verborgen bij het bekijken van het formulier
Dit veld is verborgen bij het bekijken van het formulier
Dit veld is verborgen bij het bekijken van het formulier
Dit veld is verborgen bij het bekijken van het formulier
Dit veld is verborgen bij het bekijken van het formulier

Contact

Margot Leegwater 06 82 00 39 63 LinkedIn

Ontvang nieuws van Platform31

Nieuws, publicaties en bijeenkomsten van Platform31 automatisch in jouw mailbox?

"*" geeft vereiste velden aan