Werken aan stenen én mensen? Welwonen doet het al jaren

Welwonen heeft een unieke positie, zegt Irit Hage, hoofd welzijnswerk en kwartiermaker van Team Buurten. “We zijn de efficiëntste welzijnsorganisatie omdat we vaak achter de voordeur komen. Daardoor weten we wat er leeft bij huishoudens en in buurten en kunnen we problemen snel signaleren en aanpakken. Zo voorkomen we dat kleine problemen grote problemen worden. Daarbij helpt het dat de lijnen tussen welzijnswerkers en bijvoorbeeld huurdersconsulenten kort zijn. We spreken elkaar dagelijks, op de gang of bij de lunch.”

Organisch werken aan stenen én mensen

“Onze slagkracht maakt dat Welwonen verschil kan maken voor de inwoners van Enkhuizen”, vertelt bestuurder Liselot Reversma. “Waar andere corporaties bijvoorbeeld sociaal beheer doen in hun complexen, heeft Welwonen echte welzijnswerkers in huis. Zo werken wij organisch aan de stenen én de mensen.” Dat doet Welwonen bijvoorbeeld met de ‘Woonschool’ voor nieuwkomers, waar statushouders leren over de praktische kant van wonen in Nederland én wegwijs worden in de maatschappij. Hage https://www.woonbond.nl/artikelen/nieuwkomers-krijgen-les-over-wonen-in-nederland/. 1 : “Onze ervaring is dat leefbaarheid niet ontstaat door te zorgen voor goede woningen alleen, maar juist door aanwezig te zijn, relaties op te bouwen en door samen met partners op te trekken in de wijk.” https://www.platform31.nl/wonen-en-woningmarkt/woonzorgvisie/ 2

Foto: Welwonen

Team Buurten werkt met ‘stok’, ‘wortel’ en ‘steun’

Om haar unieke kracht nog beter te benutten, start Welwonen dit jaar met Team Buurten: een multidisciplinair team met welzijnswerkers, sociaal beheerders en een roulerende huismeester. Samen bieden zij een aantal belangrijke ingrediënten voor het verbeteren van een buurt: veiligheid en handhaving (de ‘stok’), ondersteuning van bewonersinitiatieven en gemeenschapsopbouw (de ‘wortel’) en individuele ondersteuning en preventie (‘steun’). Op termijn hopen ze ook buurtambassadeurs in het team te betrekken: bewoners die op vrijwillige basis meehelpen en meedenken met het verbeteren van de buurt.

Renovatie als aanleiding om sociale problemen aan te pakken

Welwonen hoopt deze werkwijze op te schalen naar alle buurten in de stad, maar gaat eerst aan de slag in de wijk Timmerwerf. In deze ‘proeftuin’ start de organisatie met het ‘sociaal renoveren’ van ongeveer honderd woningen. De Timmerwerf is een diverse buurt waar verschillende kwetsbaarheden zich opstapelen, zoals armoede, vergrijzing, laaggeletterdheid en eenzaamheid. Met sociaal renoveren gebruikt Welwonen de nodige renovatie als aanleiding om problemen op deze aspecten aan te pakken en zo stress en onzekerheid onder bewoners te verminderen. Tegelijk benut zij de fysieke ingreep als kans om de sociale veerkracht van de wijk te versterken, onder meer door ontmoeting te stimuleren.

Het buurtteam start als proef in de buurt Timmerwerf. Bron: Welwonen/Wouter Zaalberg/Goedele Nonnens

“We gaan in de Timmerwerf echt pionieren”, vertelt Hage: “Het buurtteam gaat werken vanuit het pop-up buurthuis, een fysieke ontmoetingsplek waar bewoners en het team samen de behoeften in de buurt ophalen. Ook de aannemer zal daar vaak aanwezig zijn om vragen te beantwoorden.” Door zowel de woningen als de fysieke en sociale omgeving aan te pakken, verwacht Welwonen een effectieve aanpak.

Nauwer samenwerken vanwege maatschappelijke problemen

Om de sociale veerkracht van bewoners en buurten te versterken kijkt Welwonen niet alleen naar sociaal renoveren en het Team Buurten. Hage, Reversma en hun collega’s werken ook aan verdere integratie van wonen en welzijn door nog beter samen te werken tussen de twee ‘afdelingen’. Tot nu toe moesten deze duidelijk gescheiden blijven. “Dat kwam door de aanpassing uit 2015”, zegt Reversma. “Daardoor mochten woningcorporaties bijvoorbeeld niet meer investeren in ontmoetingsruimten. Maar de politieke wind is nu gedraaid ziet Hage. “De huidige maatschappelijke problemen vergroten de urgentie om wonen en welzijn gezamenlijk op te pakken.”

Doel: rechtvaardige en veerkrachtige buurten

De missie van Welwonen is om te zorgen voor betaalbare woningen en de juiste hulp en ondersteuning, zodat iedereen gelijke kansen heeft om zich te kunnen ontwikkelen in een verbonden gemeenschap. Dat vraagt om een andere rolopvatting én werkwijze. “We willen leren hoe we via de stenen het sociaal weefsel tussen mensen positief kunnen beïnvloeden. We willen weten aan welke knoppen we kunnen draaien in een buurt. Hoe maak je echt verschil, en hoe zorg je ook dat je het sociaal weefsel niet per ongeluk stukmaakt.” zegt Reversma. “We willen vanuit ‘wonen’ gemeenschappen bouwen. We kijken daarvoor ook hoe we onze wooninstrumenten, zoals woningtoewijzing, beter kunnen inzetten voor rechtvaardige en veerkrachtige buurten. Als we er echt willen zijn voor inwoners dan moeten we onze systemen rechtvaardiger maken.”