Mobiliteit en infrastructuur

Smart Urban Regions of the Future (SURF)

Hoe zorgen we ervoor dat complexe netwerken en stromen van mensen, informatie, goederen, water, energie en afval passen in onze steden? Hoe houden we de stedelijke regio’s bereikbaar? En hoe zorgen we ervoor dat we daarin ook rekening houden met andere maatschappelijke vraagstukken, zoals duurzaamheid? In verschillende onderzoeken binnen het SURF programma werken (internationale) consortia van wetenschappelijk onderzoekers en praktijkpartijen in stedelijke regio’s samen aan kennis over dit soort vraagstukken.

Een overzicht van onderzoeken die zich onder meer bezighouden met dit thema:

Grote, nationale projecten

SCRIPTS – openbaar vervoer van de toekomst
In de toekomst zullen mensen hun verplaatsingen via openbaar vervoer, e-bikes en dergelijke als een ‘dienst’ kunnen bestellen. Dit onderzoek gaat na hoe dergelijke klantgerichte vervoersdiensten op een duurzame manier ontwikkeld kunnen worden, rekening houdend met voorkeuren van gebruikers en bedrijven.

Smart Cycling Futures – slimmer op de Fiets
Fietsen heeft enorme potentie voor leefbare en duurzame stedelijke regio’s. Dit project onderzoekt de mogelijkheden voor en effecten van een ‘slimmer’ fietssysteem. Wetenschap en praktijk werken nauw samen in ‘living labs’, waar sociale en technologische innovaties worden uitgeprobeerd en geëvalueerd.

STAD – Nederland met zelfrijdende voertuigen
Zelfrijdende voertuigen veranderen de manier waarop we reizen, wonen, werken en recreëren. Dit onderzoek bestudeert het effect van zelfrijdende voertuigen op vervoers- en locatiekeuzes van personen en bedrijven en op het ruimtelijk ontwerp van steden en wegen.

U-SMILE – slimme prikkels in stedelijk verkeer
Stedelijk autogebruik veroorzaakt problemen zoals files en milieuvervuiling. Prijsbeleid is een efficiënt en effectief instrument, maar er is onvoldoende draagvlak voor belastingen en vormen van belonen zijn duur. Dit project ontwerpt en onderzoekt experimenten met budgetneutrale mengvormen van belastingen en beloningen, waaronder verhandelbare spitsrechten.

Lees meer over U-SMILE in het bericht Verhandelbare rechten als oplossing voor schaarstevraagstukken

Middelgrote, Europese projecten

CIVIC
Faciliteert en ondersteunt het vervoer van, naar en rond stedelijke bouwplaatsen, waarbij de omgeving zo min mogelijk wordt verstoord en er zo efficiënt mogelijk met energie wordt omgegaan.

DESENT
Levert een beslissingsondersteunend systeem op voor het energieverbruik van gebouwen en vervoer.

IP-SUNTAN
Ontwerpt, volgt, analyseert en evalueert daadwerkelijk te implementeren innovatieve maatregelen, instrumenten en strategieën voor een duurzaam en efficiënt vervoerssysteem in stedelijke regio’s.

Me2
Staat voor een nieuwe ‘marktplaats’ die gebruikers van elektrische voertuigen en eigenaren van slimme elektriciteitsmeters via een on line community samenbrengt.

SmarterLabs
Beoogt een (Smart City Living Lab-)benadering te ontwikkelen om effectief om te kunnen gaan met twee grote risico’s van de verdere implementatie van slimme vervoerstechnologie.

TRANS-FORM
Gebruikt verschillende gegevensbronnen en ontwikkelt, implementeert en test een data-gedreven besluitvormingsinstrument ter ondersteuning van het steeds ingewikkelder wordende openbaar vervoerssysteem in steden.

Kleine, Pop Up-projecten

Evaluatie en opschaling van Mobility as a Service Experimenten
Mobility as a Service (MaaS) is een concept voor de integratie van verschillende mobiliteitsdiensten in één platform (zoals ritdelen, autodelen en openbaar vervoer). In dit project wordt in Eindhoven en ‘s-Hertogenbosch de potentie en opschalingsmogelijkheden van MaaS onderzocht om autogebruik te reduceren en bereikbaarheid te verbeteren.

Opschaling van snelfietsroutes voor een duurzame, filevrije mobiliteit
Om stedelijke bereikbaarheid te verbeteren, komen er steeds meer snelfietsroutes die inspelen op nieuwe technologische mogelijkheden (e-bike, smart communicatie). De onderzoekers bestuderen hoe fysieke investeringen in snelfietsroutes het best gepaard kunnen gaan met gedragsbenaderingen, daarbij een bottom-up stakeholderaanpak volgend.

Tek4Labs – The Experiment Kit for City Labs
Stadslabs zijn een veelbelovende vorm van ‘smart governance’, met hun experimentele benadering als een belangrijk kenmerk. In de praktijk hebben stadslabs echter vaak moeite met dit experimentele aspect. TEK4Labs wil een beter begrip én praktische ondersteuning opleveren door het ontwikkelen van een ‘experimenteerkit’ samen met het Nederlandse netwerk van stadslabs.

Future spatial patterns of in-store and online grocery shopping
Supermarkten leveren dagelijkse producten en spelen een sociale rol. Enkele recente trends: door schaalvergroting verdwijnen supermarkten; de stadsrand wordt aantrekkelijker voor hypermarkten; online supermarktdiensten zijn in opkomst. Dit kan leiden tot meer autoverkeer, verlies van sociale cohesie en leegstand van vastgoed. Deze studie onderzoekt dit voor verschillende mogelijke ruimtelijke patronen.

Taxitellingen met beeldherkenningscamera’s in Amsterdam
De Hogeschool van Amsterdam ontwikkelt beeldherkenningssoftware voor camera’s op taxistandplaatsen in Amsterdam om taxi’s en passagiers te tellen. De camera’s registreren alleen aantallen. De tellingen helpen de gemeente om te bepalen of het aantal schone taxi’s in de stad voldoende groot is om aan de vraag naar taxivervoer te voldoen.

De MaaS-ladder – hoe voorbereid is uw stad voor MaaS?
Regionale overheden zijn op zoek hoe de introductie van MaaS te faciliteren. De te ontwikkelen MaaSladder in dit onderzoek biedt een stad/regio een integraal overzicht hoe zij scoort op verschillende succesfactoren voor MaaS en geeft inzicht met welke maatregelen zij naar de uitrol van MaaS toe kan werken.