Armoede en Schulden - kennisdossier

Actuele ontwikkelingen wet- en regelgeving

Het Rijk heeft de aankomende jaren acties, maatregelen en wetsvoorstellen aangekondigd om problematische schulden terug te dringen. Dit doet zij onder de noemer van de Brede Schuldenaanpak. Hieronder staan de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van wet- en regelgeving genoemd die impact hebben op de aanpak van schulden.

Vereenvoudiging beslagvrije voet

De beslagvrije voet moet voorkomen dat een te groot deel van het inkomen opgaat aan het aflossen van schulden. Een vereenvoudiging van de berekening is nodig omdat de beslagvrije voet nu regelmatig verkeerd wordt vastgesteld. De ingang van de wet is uitgesteld tot minimaal 2021. Tot die tijd neemt het Rijk een tussenmaatregelen en roept zij gemeenten op dit ook te doen.

Voor meer informatie, zie: kamerbrief ‘Voortgang implementatie Wet vereenvoudiging beslagvrije voet en Verbreding beslagregister’.

Adviesrecht gemeenten bij schuldenbewinden

Het aantal mensen dat onder beschermingsbewind staat is de afgelopen jaren sterk toegenomen. Een aanzienlijk deel van de instroom in beschermingsbewind wordt uitgesproken op grond van (problematische) schulden, de zogenaamde schuldenbewinden. Het is de vraag of schuldenbewinden in alle gevallen noodzakelijk zijn of dat een lichtere voorziening van de gemeente passender is. De kantonrechter kent schuldenbewinden toe. Met de nieuwe wet krijgen gemeenten de kans om advies te geven in de gerechtelijke procedure rondom schuldenbewind. Het is nog niet bekend wanneer de nieuwe wet in werking kan treden.
Voor meer informatie, zie de reactie van de VNG op het wetsvoorstel.

Wijziging Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening (Wgs)

Steeds meer gemeenten werken samen met woningcorporaties, zorgverzekeraars en energie- en drinkwaterbedrijven om zo vroeg mogelijk hulp te kunnen bieden aan mensen met betaal¬achterstanden op vaste lasten. Bij deze vroegsignalering van schulden biedt de gemeente hulp aan, voordat mensen zelf aan de bel trekken. Het Rijk bereidt een wetswijziging voor die gemeenten expliciet toestaat om bijvoorbeeld vroegtijdig informatie over huurachterstanden te ontvangen van woningcorporaties. Gemeenten kunnen mensen met huurachterstanden daardoor beter en sneller vinden en vervolgens helpen. Het is nog niet bekend wanneer de nieuwe wet in werking kan treden.

Incassoregister

In het regeerakkoord is aangekondigd dat het Rijk misstanden in de incassomarkt wil aanpakken. Nog te vaak zijn mensen met schulden de dupe van onjuiste incassopraktijken. Daarom komt er daarom een incassoregister waarin incassobureaus verplicht ingeschreven moeten staan. Er komen eisen voor het uitvoeren van incassowerkzaamheden en er komt een systeem die toeziet op deze eisen. Het Rijk bereidt de wet momenteel voor zodat deze in 2021 in werking kan treden.
Voor meer informatie, zie: Incassoregister tegen misstanden bij incasso.

Voorzieningen voor lage inkomens

Het Rijk en gemeenten hebben verschillende voorzieningen voor huishoudens met een laag inkomen, zoals huurtoeslag, kindgebonden budget of kwijtschelding van de gemeentelijke belastingen. Ieder jaar zijn er wel veranderingen in de voorwaarden en bedragen. Op de website van het UWV is een handig overzicht te vinden van verschillende landelijke voorzieningen en de veranderingen voor 2019.