Ontwikkelingen in wet- en regelgeving

In de Brede Schuldenaanpak werkt het kabinet met een groot aantal partners aan maatregelen om de schuldenproblematiek aan de pakken. Hieronder staan de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van wet- en regelgeving genoemd die impact hebben op de aanpak van schulden.

Uitwisseling Persoonsgegevens en Privacy (UPP)

Wijziging van de Wgs, Participatiewet, Wmo 2015 en de Jeugdwet. De wijziging creëert een grondslag om over domeinen heen noodzakelijke gegevens uit te wisselen.

Wet Vereenvoudiging Beslagvrije Voet

De beslagvrije voet moet voorkomen dat een te groot deel van het inkomen opgaat aan het aflossen van schulden. Een vereenvoudiging van de berekening is nodig omdat de beslagvrije voet nu regelmatig verkeerd wordt vastgesteld. Voor de vaststelling kan dan gebruik worden gemaakt van geautomatiseerde beschikbaarheid van gestelde gegevens. De ingang van de wet is uitgesteld tot minimaal 2021. Tot die tijd neemt het Rijk tussenmaatregelen en roept zij gemeenten op dit ook te doen.
Voor meer informatie, zie: kamerbrief Voortgang implementatie Wet vereenvoudiging beslagvrije voet en Verbreding beslagregister.

Adviesrecht gemeenten bij schuldenbewinden

Het aantal mensen dat onder beschermingsbewind staat is de afgelopen jaren sterk toegenomen. Een aanzienlijk deel van de instroom in beschermingsbewind wordt uitgesproken op grond van (problematische) schulden, de zogenaamde schuldenbewinden. Het is de vraag of schuldenbewinden in alle gevallen noodzakelijk zijn of dat een lichtere voorziening van de gemeente passender is. De kantonrechter kent schuldenbewinden toe. Met de nieuwe wet krijgen gemeenten de mogelijkheid om advies aan de rechter te geven in de gerechtelijke procedure rondom schuldenbewind. Het gaat om een wijziging van het Burgerlijk Wetboek (1) inzake curatele, beschermingsbewind en mentorschap. Het is nog niet bekend wanneer de nieuwe wet in werking kan treden.
Voor meer informatie, zie de reactie van de VNG op het wetsvoorstel.

Wijziging Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening (Wgs)

Steeds meer gemeenten werken samen met woningcorporaties, zorgverzekeraars en energie- en drinkwaterbedrijven om zo vroeg mogelijk hulp te kunnen bieden aan mensen met betaalachterstanden op vaste lasten. Bij deze vroegsignalering van schulden biedt de gemeente hulp aan, voordat mensen zelf aan de bel trekken. Het Rijk bereidt een wetswijziging voor die gemeenten expliciet toestaat om bijvoorbeeld vroegtijdig informatie over huurachterstanden te ontvangen van woningcorporaties. Gemeenten kunnen mensen met huurachterstanden daardoor beter en sneller vinden en vervolgens helpen. Door het faciliteren van de uitwisseling van persoonsgegevens wordt de dienstverlening tevens verbeterd en ontstaan er kortere doorlooptijden. De regelgeving wordt AVG-conform gemaakt. In oktober 2019 heeft Staatssecretaris van Ark heeft het wetsvoorstel voor wijziging van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening aangeboden aan de Tweede Kamer.

Incassoregister

In het regeerakkoord is aangekondigd dat het Rijk misstanden in de incassomarkt wil aanpakken. Nog te vaak zijn mensen met schulden de dupe van onjuiste incassopraktijken. Daarom komt er een incassoregister waarin incassobureaus verplicht ingeschreven moeten staan. Er komen eisen voor het uitvoeren van incassowerkzaamheden en er komt een systeem die toeziet op deze eisen. Zo worden ongewenste cumulatie van termijnbedragen voorkomen. Het Rijk bereidt de wet momenteel voor zodat deze in 2021 in werking kan treden.
Voor meer informatie, zie: Incassoregister tegen misstanden bij incasso.

Voorzieningen voor lage inkomens

Het Rijk en gemeenten hebben verschillende voorzieningen voor huishoudens met een laag inkomen, zoals huurtoeslag, kindgebonden budget of kwijtschelding van de gemeentelijke belastingen. Ieder jaar zijn er wel veranderingen in de voorwaarden en bedragen. Op bijvoorbeeld de website van Nibud kan het recht berekend worden via een onlinetool.
Voor meer informatie, zie: www.berekenuwrecht.nl

Herziening Beslag- en executierecht

Het wetsvoorstel maakt beslaglegging en executie eenvoudiger. De herziening regelt onder meer dat een schuldenaar – bij beslag op een bankrekening – over een bepaald minimumbedrag blijft beschikken om in zijn eerste levensbehoeften te voorzien.

Bestuursrechtelijke geldschulden

Met het oog op een zorgvuldige en maatschappelijke incasso wordt overwogen in de regeling bestuursrechtelijke geldschulden een algemene kwijtscheldingsregeling op te nemen.

Verbreding Beslagregister

Verbreding die bij moet dragen aan een betere bescherming van de beslagvrije voet en voorkoming van onnodige kosten door betere afstemming tussen gerechtsdeurwaarders en overheidsorganisaties.

Kwaliteitskader voor schuldhulpverlening

Dit is geen nieuwe wet- of regelgeving, maar in onderlinge samenhang en in samenwerking met andere partners worden drie kwaliteitskaders voor de schuldhulpverlening ontwikkeld:

  • VNG: bestuurlijke uitgangspunten voor de borging van de kwaliteit bij gemeenten.
  • NVVK: geeft invulling aan een basisnorm voor schuldhulpverlening.
  • Schouders Eronder: ontwikkelt een beroepscompetentieprofiel.