Kennisdossier: Armoede en schulden

De brede welvaart in Nederland stijgt op veel fronten trendmatig en nam recentelijk op veel onderdelen verder toe. Dit hangt waarschijnlijk voor een deel samen met de sterke economische groei in de afgelopen jaren. Ondanks een overwegend positief totaalbeeld, is de welvaartsontwikkeling niet gelijk verdeeld over alle bevolkingsgroepen. Dit constateerde het CBS in de Monitor Brede Welvaart in mei 2019. Een relatief grote groep mensen profiteert onvoldoende van de economische groei en worstelt om het hoofd boven water te houden, deze groep heeft het financieel moeilijk. Vaste lasten zoals de huur of energiekosten blijven stijgen. Daarnaast hebben steeds meer mensen te maken met een onzekere en onvoorspelbare inkomenssituatie door tijdelijke en flexibele banen. Langdurige (financiële) schaarste en inkomensonzekerheid kan effect hebben op het gedrag van mensen, hun motivatie en op hun gezondheid.

Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de invulling en uitvoering van het armoede- en schuldenbeleid. Zij proberen ondersteuning te bieden die aansluit bij het ‘doenvermogen’ van haar inwoners. Drempels tot schuldhulpverlening worden verlaagd en er is meer ruimte voor maatwerk. Tegelijkertijd laat het groeiende aantal mensen onder beschermingsbewind zien dat financieel kwetsbaren ook andere routes voor ondersteuning zoeken.

Doel van het kennisdossier

In dit kennisdossier Armoede en schulden vindt u als (lokale) bestuurder, beleidsmedewerker, of anderszins geïnteresseerde in één oogopslag de meest actuele en meest relevante inhoudelijke kennis rondom het thema armoede en schulden. In het dossier staan relevante cijfers over armoede en schulden in Nederland en ontwikkelingen in de wet- en regelgeving. Op een aantal deelonderwerpen wordt ingezoomd waarbij aandacht is voor de beleidsmogelijkheden van gemeenten.

Recent aan dossier toegevoegd:

Actueel

Adviesrecht gemeenten helpt mensen met schulden

Ministeries van JenV en SZW, 1 april 2020

Mensen met problematische schulden krijgen straks hulp die beter is toegespitst op hun situatie. Gemeenten kunnen de rechter adviseren of deze mensen het beste kunnen worden geholpen door een beschermingsbewindvoerder, dan wel dat ze verder worden ondersteund door de gemeentelijke schuldhulpverlening. Dit adviesrecht van gemeenten bij zogenoemd schuldenbewind is geregeld in een wetsvoorstel van minister Dekker (voor Rechtsbescherming) dat op 1 april bij de Tweede Kamer is ingediend, mede namens staatssecretaris Van Ark (van Sociale Zaken en Werkgelegenheid).

Lees verder


Handreiking Procesevaluatie

Schouders Eronder, maart 2020

Ben je als beleidsmedewerker of uitvoerder binnen de schuldhulpverlening aan het experimenteren met nieuwe aanpakken om mensen met financiële problemen te ondersteunen? Dan is het belangrijk om te weten wat werkt in deze interventies. De procesevaluatie helpt je om in beeld te brengen hoe een interventie verloopt en of er effecten te verwachten zijn met de huidige opzet.

Lees verder


Wijziging Wet gemeentelijke schuldhulpverlening voor uitwisseling persoonsgegevens

Tweede Kamer, 5 maart 2020

We moeten mensen met schulden sneller helpen, zonder privacyregels te schenden. Dat is het uitgangspunt van een wetsvoorstel waarover de Kamer debatteert met staatssecretaris Van Ark (Sociale Zaken).

Lees verder


“Signaleren en doorverwijzen van uitkeringsgerechtigden bij schulden”:

UWV, 4 maart 2020

UWV Kennisverslag (UKV) 2020-2 beschrijft een werkwijze die UWV heeft beproefd om uitkeringsgerechtigden met (dreigende) financiële problemen en schulden beter te kunnen signaleren en doorverwijzen.

Lees verder


Aflospauze niet populair onder schuldhulpverleners

Binnenlands Bestuur, 26 februari 2020

Moeten mensen in een schuldhulptraject het recht hebben op twee aflossingsvrije maanden per jaar? Als het aan de Tweede Kamer ligt wel, maar schuldhulpverleners denken daar anders over.

Lees verder