Uitdagingen voor de toekomst

De onderzoeken van o.a. McKinsey, de SER en en Social Enterprsie NL Social Enterprsie NL leren we dat er een aantal uitdagingen zijn waar sociaal ondernemers in hun bedrijfsvoering mee te maken hebben.

Toegang tot Kapitaal

Het aantrekken van start- of werkkapitaal is een uitdaging. Door het relatief lage rendement en de gemiddeld wat hogere risico’s van het verdienmodel zijn financiers terughoudend. Een risico is bijvoorbeeld vaak de sterke afhankelijkheid van de gemeente als het gaat om instroom van arbeidscapaciteit.

Vruchtbaar ecosysteem

Sociaal ondernemers zijn een relatief nieuw fenomeen in het maatschappelijk ecosysteem, waardoor de samenwerking met andere spelers, zoals de gemeente, nog niet volledig op elkaar aansluit. In 2016 constateerde McKinsey (2016) al dat de toegang tot de overheid voor sociaal ondernemers als belemmering wordt ervaren voor meer groei. In 2019 blijkt uit de Social Enterprise Monitor dat de samenwerking met de gemeente nog steeds een van de grote barrières voor groei. Zo is de overheid voor veel ondernemers ingewikkeld georganiseerd, zie ook < integraal accountmanagement in dit kennisdossier> Samenwerking met banken en andere financiers, kennis- en onderwijsinstellingen en overheden draagt bij aan een verbetering van het ecosysteem van sociaal ondernemerschap. Dit maakt dat meer maatschappelijke uitdagingen meer in samenhang en soepeler kunnen worden aangepakt.

Professionalisering

De derde uitdaging is het professionaliseren van de bedrijfsvoering en ondernemersvaardigheden van bestaande sociaal ondernemers. Veel sociaal ondernemers bevinden zich in de start-upfase en ondervinden problemen naar de groeifase, zoals het aantrekken van kwalitatief goede medewerkers. Ook zijn er grote verschillen in ‘mensen met een bevlogen idee’ die zich in het ondernemen moeten ontwikkelen, en ‘bevlogen ondernemers’ die minder goed thuis zijn in bijvoorbeeld het sociaal domein.

Impactmeting

Een belangrijke uitdaging is het zichtbaar maken van impact. De sociaal ondernemer onderscheidt zich juist doordat impact op één staat. Het verdienmodel staat in functie van die impact. Voor stakeholders zoals financiers en gemeente is het dus nodig om ondubbelzinnig aan te tonen dat impact wordt gerealiseerd. Maar het meetbaar maken van impact is geen sinecure. Als de impact niet op een objectieve manier meetbaar is – of er is discussie rond de methode – dan zijn financiers terughoudend bij het verstrekken van kapitaal omdat er risico’s zijn ten aanzien van rendement. De Social Enterprise Monitor van 2016 laat zien op welke domeinen sociaal ondernemers impact maken, zie figuur.

figuur-maatschappelijke-impact

ABN AMRO (2017) inventariseerde dat het impact van sociaal ondernemers ook te linken valt aan de Sustainable Development Goals. ‘Decent work’, ‘climate action’ en ‘responsible consumption’ scoren hoog als impactgebied (elk 11%).

Impact meters maken

Het Impactpad is een online en open source handleiding die ondernemers praktische hulp biedt bij het zetten van de volgende stap(pen) in het meten van hun impact. De handleiding bestaat uit een overzicht van de meest relevante impact performance indicators en instrumenten om die te meten voor de thema’s: arbeidsparticipatie, circulaire economie en duurzame waardeketens.
Het Impactpad is gemaakt in opdracht van de ministeries van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Economische Zaken en Buitenlandse Zaken. Uitwerking was in handen van Avance Impact, Impact Center Erasmus en Social Enterprise NL.

Code Sociale Ondernemingen

De Code Sociale Ondernemingen is gebaseerd op dé grondslag van sociaal ondernemen: ‘impact first’. De Code omvat 5 principes, die tezamen laten zien waar sociaal ondernemen voor staat. Elk van de 5 principes wordt in de Code gevolgd door een praktische uitwerking. De sociaal ondernemer kan ervoor kiezen die principes – en daarmee de Code – te onderschrijven. Voegt de onderneming ook echt de daad bij het woord en doorstaat deze de beoordeling door de Review Board, dan wordt de sociale onderneming opgenomen in het Register Sociale Ondernemingen.

Meer informatie