Aanbesteden van maatschappelijke opgaven

De overheid kan maatschappelijke taken laten oppakken door de samenleving. De ‘samenleving’ staat in dit geval voor sociale ondernemers, maatschappelijke instellingen en verenigde burgers (zoals buurtbewoners). Deze partijen kunnen – alleen of in samenwerking met elkaar – goede, creatieve en innovatieve oplossingen bieden. Een overheidsinstantie die een dergelijke oplossing zoekt, kan kiezen voor een maatschappelijke aanbesteding of een challenge.

Challenge

Sociale ondernemingen willen maatschappelijke problemen oplossen en tegelijkertijd een dienst of product leveren. De gemeente kan een rol spelen door vraag (maatschappelijk vraagstuk) en aanbod (ondernemende ideeën) actief bij elkaar te brengen. Een concrete en inmiddels bewezen manier om impact te realiseren is het organiseren van een maatschappelijke (impact) challenge.

Een challenge houdt in dat de overheid een beroep doet op het innovatieve vermogen van de samenleving. De overheid daagt (lokale) stakeholders uit om sociaal ondernemende oplossingen te bedenken voor maatschappelijk vraagstukken. De overheid stelt hiervoor middelen of ondersteuning beschikbaar als ‘prijs’ voor het beste idee. Hiermee geeft de overheid een boost aan sociaal ondernemende oplossingen en stimuleert het de eigen kracht in de samenleving. Vraagstukken kunnen betrekking hebben op verschillende thema’s, zoals schulden, (jeugd)werkloosheid en eenzaamheid.

Een challenge wordt meestal georganiseerd door een gemeente, maar kan ook door een corporate foundation of grote organisatie worden opgepakt, zoals de Social Impact Factory. In het kader hieronder vindt u een toelichting op de werkwijze van een challenge.

Werkwijze challenge door Social Impact Factory

De Social Impact Factory werkt in co-creatie met de opdrachtgever en een selectie van sociaal ondernemers. Gedurende zes maanden worden de beste ideeën geselecteerd en worden sociaal ondernemers klaargestoomd om hun idee in pilot uit te voeren. De Social Impact Factory hanteert twee varianten:

  • Middels een uitvraag voor actie
    Er wordt een specifiek maatschappelijk probleem gedefinieerd en de markt wordt gevraagd met een oplossing te komen. Een selectie van de inzenders gaat het challenge proces in. Zij worden begeleid met de aanscherping van hun oplossing. Tijdens de finale pitchen de deelnemers hun oplossing; de jury selecteert de winnaar(s) en bepaalt wie er startfinanciering krijgt en daadwerkelijk de pilot gaat starten.
  • Middels het vormen van een coalitie
    Er wordt een brede groep stakeholders verzameld rondom een vraagstuk. Het doel is om tot een coalitie te komen die aan de oplossing wil bouwen. Zij worden begeleid met de vorming en aanscherping van hun sociaal ondernemende oplossing. Tijdens een presentatie laat de coalitie deze oplossing zien. Deze presentatie markeert de start van de pilot, uitgevoerd door deze coalitie.

De resultaten zijn gestoeld op:

  • Gerealiseerde pilots waarin de maatschappelijke doelstellingen van de organisatie worden behaald.
  • Duurzame samenwerking tussen de organisatie en sociaal ondernemers op een specifiek thema.

Meer lezen

Het ministerie van BZK heeft een informatieblad Maatschappelijk Aanbesteden laten opstellen (2013). Daarnaast is er een juridisch leaflet Maatschappelijk Aanbesteden beschikbaar (2015). Hierin zijn technieken opgenomen waarmee overheidsopdrachten toegankelijker worden gemaakt voor het midden- en kleinbedrijf en maatschappelijke (burger)initiatieven.

Meer informatie