Verdieping G40 en G4- Leerkring

Succesvol werken met de nieuwe Omgevingswet vraagt om een andere manier van werken. Dat wordt ingegeven door vier verbeterdoelen, maar ook door de zes instrumenten die onder de Omgevingswet van kracht zullen zijn. De G40- en G4 gemeenten bereiden zich op diverse manieren voor op de wet. Een aantal gemeenten loopt voorop. Zij innoveren en zitten al diep in de materie. Tijdens de leerkring Omgevingswet van de G40 en G4 verdiepen we ons in diverse thema’s die van belang zijn voor de invoering van de Omgevingswet.

Elke maand verkennen we in de leerkring een ander thema. De opbrengst van de leerkring delen we graag met u, in korte notities, blogs of verslagen.

3 september 2020: Transitiemanagement en het Omgevingsplan

Het verslag volgt.

25 juni 2020: Financiën en structurele effecten

De invoering van de Omgevingswet heeft structurele gevolgen voor de financiële situatie van gemeenten. Bovendien betekent het uitstel van de invoering tot 2022 dat de transitiekosten hoger worden. Dit vraagt om financiële en beleidsmatige keuzes. Om gemeenten hierbij te ondersteunen heeft de VNG een model ontwikkeld dat als denkkader en werkwijze dient. Tijdens de G40/G4 leerkring Omgevingswet van 25 juni 2020 besteedden we aandacht aan de structurele langetermijneffecten van de invoering van de Omgevingswet. Gemeente Almere geeft een kijkje in de financiële gevolgen die zij in beeld hebben gebracht.

Lees het inhoudelijke verslag.

28 mei 2020: Voortgang DSO

“Als G6 zijn we blij met het uitstel van de wet”, zegt Marcel Tieman, veranderregisseur bij de gemeente Amsterdam en Utrecht. “Dat is nodig om bijvoorbeeld de digitale standaarden – een randvoorwaarde voor invoering – op tijd gereed te hebben.” Tieman gaat in op wat gemeenten nog te doen staat. Zoals het leveren van nieuwe content voor het DSO, om zo de dienstverlening per 1 januari 2022 in stand te houden. Hij benadrukt de cyclusgedachte en zoomt in op wat nodig is voor een omgevingsplan waar burgers en bedrijven wat aan hebben.

Leana Vlok en Sarah Ros (VNG) vertellen over de slag van juridische naar toepasbare regels en de vragenbomen die daarvoor nodig zijn. “Wat heeft uw gemeente aan hulp nodig om toepasbare regels te implementeren?”, vragen ze de groep. Het interbestuurlijk afstemmen van beleid en regels blijkt daarbij op één te staan. “Dat is inderdaad complex”, beaamt Vlok. “Maar ook belangrijk voor een goede dienstverlening. Het niet wenselijk dat een aanvrager voor één activiteit afzonderlijke vragenbomen moet gaan invullen. Gemeenten hebben met ketenpartners als waterschappen af te stemmen. Het ligt voor de hand om dat in regionaal werkgroepverband te doen, want waterschappen hebben al snel tien tot twintig inliggende gemeenten.” Vlok en Ros lichten een stappenplan voor het implementeren van toepasbare regels toe en hebben voor de meest voorkomende activiteiten (‘topactiviteiten’) in kaart gebracht met welke ketenpartners afstemming nodig is.

9 april 2020: Het programma en de samenhang met de andere kerninstrumenten

Met de aankondiging van het uitstel van de invoeringsdatum van de Omgevingswet, hebben overheden meer tijd gekregen om zich verder te verdiepen in de wet. Zoals op het instrument programma, waarover gemeenten nog de nodige vragen hebben. Wanneer zet ik een programma in? Hoe verhoudt een programma zich tot de andere kerninstrumenten? Sarah Ros (VNG) en Lonneke Vossen (gemeente Rotterdam) delen hun inzichten tijdens de online G40/G4-leerkring Omgevingswet op donderdag 9 april 2020.

Lees het inhoudelijk verslag.

5 maart 2020: De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) en de Omgevingswet

Net als de Omgevingswet treedt de nieuwe Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) op 1-1-2021 in werking. De Wkb heeft als doel de bouwkwaliteit en het bouwtoezicht te verbeteren door inschakeling van private kwaliteitsborgers. Voor gemeenten zijn er bij de implementatie van beide wetten veel raakvlakken. Denk aan de consequenties voor financiën/leges, werkprocessen, het DSO en interne organisatie. Ook krijgt de bouwopgave een plaats in de omgevingsvisie en het omgevingsplan. Op 5 maart zoomden we in op beide wetten en de stappen die richting 1-1-2021 moeten worden gezet om ze goed te implementeren, in samenwerking met onder meer de vereniging Bouw- en Woningtoezicht Nederland (BWT).

Lees het inhoudelijk verslag.

23 januari 2020 – Omgevingskwaliteit en integraal afwegen in de omgevingsvisie

Met ‘omgevingskwaliteit’ introduceert de Omgevingswet een nieuw begrip dat ertoe doet. Een goede omgevingskwaliteit is één van de maatschappelijke doelen van de wet en het inrichten van het nieuwe adviesstelsel vraagt al vóór 1 januari 2021 om gemeentelijke actie. Reden om er in de G40/G4-leerkring bij stil te staan. Ook het maken van integrale afwegingen vanuit de omgevingsvisie komt aan bod. Rotterdam vertelt hoe zij hun visie willen gaan uitwerken en de VNG deelt samen met de gemeente Súdwest-Fryslân de uitkomsten van de praktijkproef ‘afwegingskader Omgevingsvisie’.

Lees het inhoudelijk verslag.

12 december 2019: Omgevingswet en dienstverlening

Tenminste hetzelfde niveau van dienstverleningsniveau als nu: dat is wat het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) bij de inwerkingtreding in 2021 moet helpen bieden. Gemeenten werken hard aan het behouden van dat basisniveau. In de laatste G40-leerkring van 2019 passeren goede voorbeelden de revue: van het invoeren van een burenakkoord tot het in stelling brengen van omgevingsadviseurs en ketenregisseurs.

Lees het inhoudelijk verslag.

14 november 2019: De minimale acties

Nog maar 13 maanden tot de invoeringsdatum van de Omgevingswet. De tijd begint de dringen en gemeenten moeten keuzes gaan maken en prioriteren over wat zij voor die tijd gedaan willen hebben.

Lees het inhoudelijk verslag.

10 oktober 2019: De Dag van de Omgevingswet

Lees het verslag Wat we kunnen leren van de G40-gemeenten.

5 september 2019: Participatie in de Omgevingswet

Participatie door de initiatiefnemer in de context van de Omgevingswet roept veel vragen op. Enerzijds vraagt de Omgevingswet om inspanning door de initiatiefnemer voor het organiseren van het participatieproces. Anderzijds heeft de gemeente de verantwoordelijkheid om alle belangen mee te nemen in de vergunningverlening. Gemeenten kunnen initiatiefnemers wel stimuleren om participatie aan te gaan rondom belanghebbenden van de vergunningaanvraag.

Lees het inhoudelijk verslag.

27 juni 2019: Transitiefase voor het Omgevingsplan

‘Werk aan de winkel!’ Een aansporing die planjuristen bekend in de oren zal klinken, nu de invoering van de Omgevingswet nadert. Per 1 januari 2021 geldt in alle gemeenten een omgevingsplan van rechtswege: dát gaat vanzelf. De echte onderneming is de transitie van dit tijdelijke plan naar een nieuw omgevingsplan. In de winkels van de G40-themagroep is de verbouw al in volle gang. Bijvoorbeeld in Emmen, waar ze alle verordeningen in één schap gaan uitstallen. Tijdens de verbouwing moet de winkel trouwens gewoon open blijven: aanvragen blijven binnenkomen en moeten getoetst en verwerkt. De VNG lichtte tijdens de laatste G40-leerkring Omgevingswet toe wat daarbij komt kijken.

Lees het inhoudelijk verslag.

23 mei 2019: Vergunningverlening in 8 weken

Het plot is oeroud en welbekend in de Nederlandse gemeentehuizen: er ligt een complex initiatief voor, de initiatiefnemer wil een vergunningaanvraag gaan indienen en de gemeente beraamt zich op haar positie. Nieuw is de dialoog die de gemeente aangaat en de adviserende houding, die ze haar ‘toetsgrage’ collega’s maant te nemen. En ook nieuw, vanaf 2021 althans, is het krappe tijdspad. Want zodra de initiatiefnemer zijn aanvraag indient, moet de vergunning binnen 8 weken al dan niet worden verleend.

Lees het inhoudelijk verslag.

11 april 2019: Digitaal stelsel Omgevingswet

De ontwikkeling van het Digitaal Stelsel Omgevingswet is in volle gang: een rijdende trein die koerst op 2021 en onderweg niet meer stopt. En instappen is meer dan inchecken: het vergt inmiddels een aardige aanloop om straks aan de wettelijke eisen te voldoen en het huidige niveau van dienstverlening te behouden. ‘Wat staat ons nu te doen?’ is één van de veelgestelde vragen van veel gemeenten. In de G40-leerkring Omgevingswet van 11 april 2019 hielpen Ko Mies, Marjolein Bryant en Daniël van Dijk van de VNG ze aan antwoorden.

Lees het inhoudelijk verslag.

14 maart 2019: Deregulering en het casco-omgevingsplan

Deze bijeenkomst vond plaats op 14 maart 2019. De presentaties van de sprekers zijn hieronder te raadplegen. Een inhoudelijk verslag volgt.

31 januari 2019: anders werken, invulling geven aan verandering

Het moet anders, en niet zo’n beetje! Met de invoering van de Omgevingswet veranderen regels, instrumenten en bovenal de ‘cultuur’ in het fysieke domein. Anders werken, hoe geef je daar praktische invulling aan? Die vraag stond centraal op de eerste G40-themagroepbijeenkomst Omgevingswet van 2019. En of je nou kiest voor een Escaperoom als in Breda of een Week van de Omgevingswet zoals in Emmen, de opgavegericht werkwijze van KokxdeVoogd omarmt of de voeten laat bewegen op het vloerkleed van de VNG, het devies luidt steevast: (on)gewoon doen!

Wilt u meer weten?

  • Lees hier het verslag naar aanleiding van deze bijeenkomst.