Publicaties

‘Ecosystemen van Werk in de stad, veiligstellen van ruimte voor werk in stedelijke milieus’

Samenwerking met nieuwe partijen cruciaal bij het behouden en uitbreiden van betaalbare werkruimte in de stad. De publicatie ‘Ecosystemen van werk in de stad’ laat aan de hand van 20 praktijkvoorbeelden zien hoe het wel degelijk mogelijk is om betaalbare ruimte voor werk in de stad te behouden, uit te breiden en te ontwikkelen.

Het rapport – van Bernardina Borra en Gert Urhahn van SPcitI (The Spontaneous City International) in opdracht van Kenniscentrum Duurzame Havenstad van Hogeschool Rotterdam – laat zien hoe het met behulp van alternatieve planningsaanpakken toch mogelijk is om in deze tijd met een gigantische woningvraag ruimte voor het werken in de stad te behouden. Werken is namelijk net zo’n essentiële intrinsieke waarde voor een aantrekkelijke leefomgeving als het wonen.
Lees verder (Hogeschool van Rotterdam, januari 2021)


Ruimtelijke kwaliteit bedrijventerreinen

Het ministerie van BZK heeft de Federatie Ruimtelijke Kwaliteit gevraagd om een verkenning te doen naar het vraagstuk van ruimtelijke kwaliteit en welstandsbeleid van bedrijventerreinen, mede in relatie tot energietransitie en klimaatadaptatie. Hiermee wil ze het inzicht vergroten in de motivatie van gemeenten, parkmanagers en andere partijen om hiermee aan de slag te gaan. De Federatie Ruimtelijke Kwaliteit heeft een verkenning uitgevoerd naar:

  • de staat van de ruimtelijke kwaliteit op bedrijventerreinen,
  • de knelpunten en kansen voor vernieuwend ruimtelijk kwaliteitsbeleid in combinatie met energietransitie en klimaatopgaven en met transitie naar woongebieden, mede in het licht van de afwegingsprincipes uit de Nationale Omgevingsvisie;
  • de instrumenten en mogelijkheden om vorm te geven aan vernieuwend ruimtelijk kwaliteitsbeleid, zowel voor bestaande als nieuw te ontwikkelen bedrijventerreinen.

De vijf geselecteerde terreinen in Tiel, Zwolle, Houten, Zevenaar en Capelle aan den IJssel hebben allemaal een revitaliserings- of groeiopgave, waarbij op verschillende manieren gewerkt is of gewerkt wordt aan de ruimtelijke kwaliteit.

Peter Paul Witsen (red.), Verkenning ruimtelijke kwaliteit bedrijventerreinen, Federatie Ruimtelijke Kwaliteit, 2020.


Foundries of the Future

In de publicatie Foundries of the Future laten onderzoekers uit Engeland, België en Nederland zien hoe je de maakindustrie kunt terugbrengen in de stad en welke voordelen dit biedt voor de werkgelegenheid, circulaire economie en economische veerkracht. De onderzoekers richten zich op kennisontwikkeling rond nieuwe slimme technologie en fysieke omgevingen voor de maakindustrie. Ook geven zij praktische tips wat de overheid kan doen om ‘re-industrialisatie’ van steden te realiseren.

Cities of Making is één van de projecten binnen het onderzoeksprogramma VerDUS SURF.

Ben Croxford, Teresa Domenech, Birgit Hausleitner, Adrian Vickery Hill, Han Meyer, Alexandre Orban, Victor Muñoz Sanz, Fabio Vanin, Josie Warden, Foundries of the Future, 2020.

Lees ook het interview met Birgit Hausleitner (TU Delft): Maakindustrie als essentieel onderdeel van de stad


Turbo op toekomstbestendige bedrijventerreinen

STEC Groep onderzocht de toekomstbestendigheid van duizend bedrijventerreinen en identificeert de volgende investeringsthema’s:

  1. Energie; er wordt veel energie verbruikt op bedrijventerreinen en dus is er veel te besparen en er is veel opwekpotentieel.
  2. Circulaire economie; bedrijventerreinen zijn onmisbaar voor de circulaire economie maar er is meer tempo nodig. Een regionale visie en aanpak is hierbij essentieel.
  3. Digitalisering; steeds meer bedrijven op bedrijventerreinen automatiseren en robotiseren. Bedrijven werken steeds beter samen aan de uitrol van glasvezel en data-uitwisseling over energie, materialen en reststromen.

Aan de slag met de nieuwe maakindustrie

In samenwerking met verschillende gemeenten voerde Platform31 een verkenning uit naar de (veranderende) vestigingsvoorwaarden van de nieuwe maakindustrie. Gebrek aan geschikte ruimte en personeel zetten de groei van maakbedrijven onder druk. Dit terwijl de maakindustrie veel banen biedt voor zowel laag- als hoogopgeleiden en een belangrijke rol speelt in de transitie naar een circulaire economie. Veel steden hebben een flinke woningbouwopgave en er dreigen tekorten aan geschikte bedrijfslocaties. Daarnaast vragen digitalisering en robotisering in de maakindustrie om nieuwe kennis en vaardigheden en veranderen daarmee de eisen ten aanzien van personeel. In deze verkenning zijn zeven aanbevelingen geformuleerd voor beleidsmedewerkers Economische Zaken en Ruimtelijke Ordening van gemeenten.


Wonen en werken in de Nederlandse binnensteden

In dit rapport presenteert Bureau Louter een analyse van de woonaantrekkelijkheid en het economisch functioneren van 81 binnensteden in Nederland. Zij maken hierbij een onderscheid tussen verschillende functies; variërend van een bestuursfunctie, kantoorfunctie, winkelfunctie of vrije tijd & cultuur. Het rapport biedt steden inzicht met welke andere binnensteden zij zich kunnen vergelijken en welke functies zij zouden kunnen verbeteren.



Spot on. Het landschap als vestigingsvoorwaarde

Hoe geven we het landschap als vestigingsvoorwaarde handen en voeten? Deze vraag is door vereniging Deltametropool opgepakt met 12 pilotprojecten in 5 provincies. De auteurs concluderen dat het “een internationaal relevant onderwerp is met een groot potentieel”.






Investeringsgerichte aanpak bedrijventerreinen,

Gemeenten beschikken de komende vijf jaar over slechts de helft van de bestaande budgetten voor bedrijventerreinen. Dit blijkt uit benchmarkonderzoek van Stec Groep onder 170 gemeenten naar hun investeringsgerichte aanpak op bedrijventerreinen. Uit het onderzoek blijkt verder dat drie kwart van de gemeenten slechts de helft van het potentieel benut om private investeringen uit te lokken.



Hier wordt de toekomst gebouwd

In deze publicatie reizen Antoine van Agtmael en Fred Bakker langs 10 innovatieve hotspots in de Verenigde Staten en Europa. Voormalige ‘rustbelts’ die uitgroeiden tot ‘brainbelts’. Zij poneren de stelling dat deze brainbelts model kunnen staan voor andere regio’s en komen met een reeks aanbevelingen.

Lees verder




Kernelementen van succesvolle innovatiemilieus

In wat voor omgeving gedijt innovatie het best? Deze vraag proberen het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en Ruimtevolk te beantwoorden door een verkenning van vijf innovatiemilieus: de High Tech Campus in Eindhoven, Healthy Ageing Campus in Groningen, Kennispark Twente, de Binnenstad van Amsterdam en Rivium in Capelle aan den IJssel. Volgens PBL en Ruimtevolk is er in een succesvol innovatiemilieu sprake van lokale dynamiek, die wordt gevoed door internationale verbindingen en wordt de ondernemersgeest gevoed door een ambitieus ondernemend ecosysteem. Daarnaast ligt een succesvol innovatiemilieu doorgaans in een regio die een diverse stedelijke omgeving biedt, heeft het een sterk merk en vergt het behoorlijke organisatie tussen bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheid.


Aanpak bedrijventerreinen niet altijd gebaseerd op slechte
economische prestaties

De beslissing om bedrijventerreinen te herstructureren is niet altijd gebaseerd op de slechte economische prestaties van de betreffende terreinen, terwijl het beleid dit wel veronderstelt. Dit betekent dat publiek geld voor herstructurering van verouderde bedrijventerreinen niet altijd wordt gebruikt waarvoor het is bedoeld. Dit is één van de bevindingen van het promotieonderzoek ‘Oorzaken van veroudering van bedrijventerreinen’ waarop Jasper Beekmans op donderdag 4 februari 2016 promoveerde aan de Radboud Universiteit in Nijmegen.

Lees meer


De markt voor bedrijventerreinen

Bedrijventerreinen worden vaak geassocieerd met leegstand, verloedering en verrommeling. Om van dit imago af te komen, riep de Taskforce (Her)structurering Bedrijventerreinen in 2008 op om de markt van bedrijventerreinen te gaan hervormen. Deze publicatie laat zien wat er de afgelopen jaren is gebeurd: bedrijventerreinen zijn op grote schaal geherstructureerd, de overheid speelt een andere rol en kijkt met een meer zakelijke blik op bedrijventerreinen, terwijl de rol van ondernemers en vastgoedeigenaren belangrijker is geworden. Daarnaast worden er inzichten voor nieuw beleid gegeven. Zo dienen ‘systeemfouten’ in de markt voor bedrijventerreinen gerepareerd te worden en is het de uitdaging om publiek geld op een ‘slimme’ manier in te zetten.


Cluster governance

Clusters worden als de motoren van innovatief Nederland gezien. Een provincie zonder clusters is in deze tijd ondenkbaar, net als een studentenstad zonder sciencepark. Aan belangstelling is er geen gebrek, maar hoe kunnen clusters eigenlijk het best gefaciliteerd worden? Platform31 bespreekt in deze publicatie zeven lessen rondom clusters voor de praktijk. Een van de lessen is het identificeren en inzetten van civic entrepreneurs. Deze personen kunnen een belangrijke rol spelen in een cluster, omdat zij de taal van de verschillende betrokken partijen spreken en op verschillende niveaus snel kunnen schakelen. Ook gaat de publicatie in op het vergroten van de daadkracht van clusters door te blijven leren, in te zetten op institutioneel ondernemerschap en te werken aan hefboomwerking in het overheidsbeleid. Bij elkaar kan dit de internationale concurrentiekracht van een cluster vergroten.


cover-de-economische-agenda-voor-stad-en-regio
download de publicatie