Ondernemerschap

Ondernemerschap is dé motor die de economie laat groeien en nieuwe werkgelegenheid creëert. Een dynamisch, creatief en innovatief bedrijfsleven is voor Nederland van levensbelang om de concurrentiepositie te verbeteren. In steden en regio’s waar de bevolkingsgroei stagneert of afneemt, is ondernemerschap de belangrijkste factor die voor economische dynamiek en groei kan zorgen.

Veel meer dan in het verleden wordt het dynamiseren van de economie en het bevorderen van ondernemerschap van belang. Ondernemerschap is – naast investeren, innoveren en onderwijs – een van de vier sleutelvariabelen om te komen tot een hogere arbeidsproductiviteit.

In dit deel van het kennisdossier Economische veerkracht geven publicaties, projecten en nieuwsberichten een overzicht van trends en ontwikkelingen in het ondernemerschap.

Nieuws

Pilot verlaging regeldruk stimuleert ondernemerschap in binnensteden

De 12 binnensteden die deelnamen aan de Platform31-pilot Verlichte regels winkelgebieden experimenteerden met een ondernemersgerichte werkwijze. Gemeenten spanden zich in het kader van de pilot extra in om geldende regels flexibeler te interpreteren, zodat veel initiatieven wél doorgang konden vinden, ook als ze in eerste instantie niet passend leken.


Je stad kennen als basis voor het activeren van initiatief

Een terugtredende overheid leidt zeker niet automatisch tot het activeren van de burger. De vraag is of het mogelijk is een context te creëren die maatschappelijk initiatief en sociaal ondernemerschap stimuleert. De deelnemers aan de masterclass Midsize NL zochten naar de lokale kracht van de middelgrote stad. En verdiepten zich in het samenwerken in nieuwe verhoudingen tussen overheid en burgers die iets willen. Succesfactor nummer één: de stad kennen en aansluiten op de behoefte van burgers.


Promoot prille liefde eigenaar en ondernemer

Een vruchtbare aanpak van aanloopstraten vergt een goede communicatie en samenwerking tussen ondernemers en vastgoedeigenaren in die straten. Inzicht in mogelijke juridische consequenties van herbestemming is daarbij van belang. Voorkom planschade, maar nog belangrijker is het samen investeren in kwaliteit. In de vierde expertmeeting van het experiment Aangename aanloopstraten in Helmond stond de vastgoedeigenaar centraal.


Publicaties

Investeren in groeivermogen. Jaarbericht De staat van het MKB

Dit Jaarbericht over de Staat van het mkb is een uitgave van het Nederlands Comité voor Ondernemerschap, in nauwe samenwerking met het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), wetenschappers en experts. Het Jaarbericht stelt vast dat de productiviteit van het mkb toeneemt, maar dat er grote verschillen zijn. Slechts een klein deel van de bedrijven groeit door naar een hogere grootteklasse en een groot deel van het mkb is kwetsbaar voor conjuncturele schommelingen. Daarnaast wordt er te weinig geïnvesteerd in de grote transities, zoals verduurzaming, digitalisering en globalisering. Dit Jaarbericht introduceert een model voor duurzame productiviteitsgroei. Dit model geeft succesfactoren weer als ‘knoppen’ waaraan ondernemers kunnen draaien.


MKB-bankfinanciering in Europees perspectief

Nederlandse mkb’ers doen in Europees perspectief relatief weinig aanvragen voor bankleningen en banken wijzen deze aanvragen relatief vaak af. De financiële gezondheid van Nederlandse bedrijven vorm waarschijnlijk geen verklaring voor dat relatief hoge aantal afwijzingen. Ze zijn namelijk winstgevender dan bedrijven elders en ze beschikken over een gemiddeld niveau aan eigen vermogen.

Andrei Dubovik, Fien van Solinge en Karen van der Wiel, MKB-bankfinanciering in Europees perspectief, CPB, juni 2019.


Aan de slag voor het brede mkb. Wat steden, regio’s en het Rijk voor het brede mkb kunnen doen.

In het MKB-Actieplan van het ministerie van EZK is extra geld uitgetrokken om het mkb te prikkelen en te ondersteunen bij hun grote uitdagingen. De grote vraag is echter: wat werkt nu eigenlijk en wat kunnen steden, regio’s en het Rijk voor het brede mkb doen? Platform31 onderzocht twintig succesvolle praktijkvoorbeelden van regionale initiatieven die de groei en ontwikkeling van ondernemerschap bevorderen. We keken hierbij specifiek naar initiatieven (interventies, aanpakken, maatregelen, projecten) op het vlak van personeel, financiering en innovatie. Met de lessen, aanbevelingen en praktijkvoorbeelden in deze publicatie kan iedereen die een bijdrage levert aan de ontwikkeling van de economie van steden en regio’s – en actief is op de ondersteuning van het mkb – direct aan de slag om op regionaal niveau te komen tot afspraken en acties voor een gezamenlijke beleidsinzet voor het mkb.



MKB-samenwerkingsagenda 2018-2019

Het doel van de MKB samenwerkingsagenda is de ondersteuning van het innovatieve mkb te versterken. In de agenda 2018-2019 staan acties die de betrokken partijen (EZK, IPO en MKB-NL en MKB/topsectoren) gezamenlijk gaan ondernemen. Eén van de afspraken uit de agenda is dat EZK en provincies samen, via de MIT-regeling, circa €64 miljoen per jaar vrijmaken voor innovatieve ideeën van mkb-ondernemers.



MKB-Actieplan

Het MKB-actieplan bevat concrete maatregelen om het ‘brede mkb’ in de mogelijkheid te stellen om ook in de toekomst succesvol te kunnen blijven ondernemen. Het plan behandelt zeven thema’s: menselijk kapitaal, financiering, digitalisering, toepassing van innovatie, regelgeving, fiscaliteit en internationale handel. Aan elk thema zijn concrete acties gekoppeld, een planning en een toekenning van EZK-middelen.




Zzp’ers in de G32-steden

Welke positie hebben zzp’ers binnen de gemeenten? En welke rol heeft de gemeente ten aanzien van de zzp’ers? Dit onderzoek van Platform31 in opdracht van het G32-stedennetwerk draagt bij aan de kennisontwikkeling op dit gebied. Ook biedt het rapport aanbevelingen. Zo wordt er onder meer geopperd dat de gemeente haar aanbestedingsprocedures zo inricht dat het voor zzp’ers makkelijker wordt om hier met succes aan deel te nemen. Ook wordt gesuggereerd dat de verbinding tussen ambtenaren van Economische Zaken en van Sociale Zaken sterker moet worden, zodat een zzp’er snel geholpen kan worden als die in financiële problemen dreigt te geraken.


Duurzaam werken aan ondernemerschap – inspiratiegids voor gemeenten

Hoe kunnen gemeenten ondernemende gemeenten worden? En wat betekent dit voor hun aanpak van ondernemerschap, arbeidsmarkt en andere sociale kwesties? De VNG geeft acht aanbevelingen, beginnend bij integrale samenwerking tussen Economische Zaken en Sociale Zaken op het hoogste niveau. Daarnaast pleit de VNG onder andere voor de creatie van ondernemerspleinen en -loketten, de stimulering van ondernemerschap door bijvoorbeeld netwerken, financiering en advies voor starters te faciliteren en voor het behoud van levensvatbare bedrijven en hun werkgelegenheid.


Boosting the development of efficient SMEs in the Netherlands

De Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD) geeft in deze publicatie de stand van zaken rondom het Nederlandse MKB weer en doet een aantal beleidsaanbevelingen. In eerste plaats benadrukt de OECD de financieringsproblemen voor het MKB. Daarna geeft het een kader ter ondersteuning van MKB-bedrijven. Hierin worden mogelijkheden voor financiering, het aanjagen van innovatie, de hervorming van wetgeving met betrekking tot sociale zekerheid, de hervorming van het belastingstelsel en het reduceren van obstakels voor ondernemerschap genoemd. Zoals overtollige bureaucratie en wet- en regelgeving voor het starten van een onderneming.


Practices

City Deal ‘De inclusieve stad’

In ‘De Inclusieve Stad’ werkten vijf steden (Zaanstad, Leeuwarden, Enschede, Utrecht en Eindhoven) samen aan innovatieve, baanbrekende aanpakken in het sociaal domein. Vertrekkend vanuit het perspectief en met betrokkenheid van het huishouden maar ook met oog voor het uiteindelijk (maatschappelijk/ financieel) rendement van interventies.
De City Deal ‘Inclusieve Stad’ is begin 2018 afgerond en heeft een vervolg gekregen in het traject City Deal Eenvoudig Maatwerk, als onderdeel van het programma Sociaal Domein


City Deal: Warm welkom voor talent

Deze City Deal beoogt elke hoogwaardige ondernemer die in Nederland wil starten ruim baan te bieden. Het Nederlandse profiel voor het welkom heten van talentvolle ondernemers buiten de EU is de ‘best of class’ wereldwijd.

Betrokken partijen bij deze City Deal: de gemeenten Amsterdam, Den Haag, Eindhoven, Groningen en de ministeries van EZ, SZW, VenJ en OCW. Partners: Expatcenter Amsterdam Area, Startup Amsterdam, Startup Delta, VNO-NCW, ONL, KvK, MKB Nederland, UWV, RVO, IND, NFIA, externe experts, accelerators, incubators en ambitieuze ondernemers.


Aanloopstraten

G40-dossier

Kijk ook naar het werkdossier Sociaal ondernemerschap.