Lokaal en regionaal Social Return beleid

Verschillen, overeenkomsten en aanbevelingen

Gemeenten passen Social Return (SR) met name toe in aanbestedingstrajecten met als doel om naast ‘gewoon’ rendement ook sociaal rendement op te leveren. Belangrijke doelstellingen van SR voor gemeenten zijn het vergroten van de baankans voor mensen met een afstand tot arbeidsmarkt en het stimuleren van sociaal ondernemerschap bij werkgevers. De ontwikkeling van Social Return in beleid en praktijk door verschillende gemeenten gaat sneller dan de vakliteratuur over dit onderwerp. Om goed in beeld te krijgen hoe Social Return in de praktijk ingevuld wordt heeft Platform31, in opdracht van de VNG-werkgroep Social Return, bij vijf gemeenten en vijf arbeidsmarktregio’s geïnventariseerd hoe Social Return wordt vormgegeven. Mede op basis van dit rapport, is de VNG-werkgroep gekomen tot een Handreiking Social Return voor gemeenten.

Dit onderzoek geeft een inventarisatie van de wijze waarop tien gemeenten en regio’s Social Return inrichten en uitvoeren. Het onderzoek richt zicht op gemeenten en regio’s die actief bezig zijn met SR. In het gemeentelijke SR-beleid staan twee doelstellingen centraal: mensen met een uitkering weer aan het werk krijgen en werkgevers stimuleren sociaal te ondernemen. Daarnaast stellen gemeenten en regio’s uitgangspunten van hun SR-beleid vast, vooral gericht op de samenwerking met de opdrachtnemer en op het resultaat van SR (duurzame banen). De onderzochte gemeenten en regio’s passen SR op verschillende manieren toe.

Sterke ontwikkeling SR-beleid

Een belangrijke conclusie van dit onderzoek is dat het SR-beleid van de onderzochte gemeenten de afgelopen jaren een sterke ontwikkeling heeft doorgemaakt. Gemeenten zijn nadrukkelijk bezig met professionaliseren van hun SR-beleid en de uitvoering daarvan. Dit geldt ook voor het harmoniseren in regionaal verband. Ook hebben alle gemeenten het monitoren van de uitvoering en resultaten van SR geprofessionaliseerd. En diverse gemeenten zijn gestart met het toepassen van SR in andere vormen van samenwerking met werkgevers, zoals subsidies of vergunningen. Gemeenten en regio’s zijn constant bezig met het aanpassen van het beleid of de uitvoering daarvan op de veranderende economie en arbeidsmarkt. Met als doel dat SR uiteindelijk voor alle partijen rendement oplevert.

Aanbevelingen

Belangrijke aanbevelingen die de onderzochte gemeenten en regio’s doen, richten zich met name op de uitvoering van het Social Return-beleid:

  • Investeer in de relatie met zowel de interne organisatie als opdrachtnemers die te maken krijgen met SR.
  • Blijf investeren in het motiveren en ondersteunen van de collega’s van verschillende onderdelen binnen de gemeentelijke organisatie.
  • Een professionele dienstverlening richting opdrachtnemers met een SR-verplichting is essentieel. Een belangrijk onderdeel:het monitoren van de voortgang en het invullen van de SR-verplichting.
  • Bij de start van het opstellen van SR-beleid: begin vanuit de vraag welke doelstellingen de gemeente/regio wil bereiken en welk rendement de gemeente of regio hier uit wil halen.
  • Bij regionale samenwerking: start vanuit de vraag waar het gemeenschappelijk belang ligt.
  • Focus op de overeenkomsten in het SR-beleid en bepaal dan gezamenlijk op welke onderdelen je verder wil harmoniseren.

Borging

De onderzochte gemeenten en regio’s zien uitdagingen in het blijven borgen van het SR-beleid en dat de uitvoering aansluit bij de arbeidsmarktsituatie en taken en doelstellingen van de gemeente. Gemeenten moeten blijven werken aan kennisbevordering en in gesprek blijven met werkgevers en andere samenwerkingspartners, zoals UWV en onderwijsinstellingen. Al is het SR-beleid in de regio in harmonie, blijf zorgen voor de continuïteit van de regionale samenwerking.

cover-lokaal-en-regionaal-sociaal-return-beleid