Zelfstandig wonen met een (psychische) kwetsbaarheid: hoe organiseren we dat?

Herstel begint met een huis, zo schreef de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving (RVS). Steeds vaker is de wens dat mensen met een (psychische) kwetsbaarheid een eigen woning in de wijk huren. De kwetsbaarheid van deze huurders maakt dat zelfstandig wonen niet altijd vanzelf gaat en dat er ondersteuning nodig is. Platform31 onderzocht wat is nodig om te zorgen dat mensen met een ondersteuningsvraag goed kunnen wonen en welke bijdrage kan het woondomein daaraan leveren in de publicatie Werken aan wonen met ondersteuning voor mensen met een (psychische) kwetsbaarheid.

De gesprekken tussen het sociaal domein en het woondomein over het goed wonen van mensen met een ondersteuningsvraag verlopen niet altijd gemakkelijk. Voor de huisvesting van mensen met een (psychische) kwetsbaarheid bestaat geen standaard aanpak. Vaak is samenwerking nodig tussen organisaties die de huisvesting, ambulante begeleiding en andere ondersteuning (o.a. budgetbeheer en zinvolle dagactiviteiten) bieden. Deze partijen moeten het met elkaar eens zijn in hun visie op ‘goed wonen’ en de te hanteren aanpak.

Er bestaat geen blauwdruk die overal kan worden toegepast. Wel helpt het om als samenwerkingspartners met elkaar de lokale situatie te verkennen en te bespreken welke aanpak in welke situaties het meest passend is. Het helpt dan als je een gezamenlijk beeld hebt van de doelgroep, de woonvormen die er zijn, en wat mogelijke aanpakken zijn. Deze publicatie voorziet beleidsadviseurs, programmaleiders en hun opdrachtgevers van deze kennis en van praktische voorbeelden in de zoektocht naar goed wonen met ondersteuning voor mensen met een (psychische) kwetsbaarheid.

Trista Hanssens (ervaringsdeskundige als cliënt, inmiddels werkzaam als hulpverlener) en Joke van der Meulen (ervaringsdeskundige als familielid) lazen de publicatie en schreven een reflectie op de inhoud – te vinden aan het einde van de publicatie. “Onze eigen ervaring maakt dat een onderwerp als thuis wonen niet zomaar een onderwerp is maar dat het ons raakt. Dat we ons steeds heel erg bewust zijn van het ‘waarom’.” In de ogen van Hanssens en Van der Meulen is deze publicatie ‘volledig, zorgvuldig in de gekozen woorden en in die zin een prima stuk.’ “De toevoeging van onze reflectie vanuit ervaringsdeskundig perspectief voegt een extra laag, een kleur, toe. In de publicatie wordt de werkelijkheid soms vereenvoudigd weergegeven, als manier om de wereld behapbaar te maken. Deze systeemwereld staat vaak haaks op de leefwereld van mensen met een psychische kwetsbaarheid. Hierbij helpt de blik van ervaringsdeskundigen.”

Experiment Weer Thuis

Het organiseren van voldoende en geschikte woningen voor mensen met een (psychische) kwetsbaarheid is één van de thema’s van het experiment Weer Thuis, dat Platform31 in 2019 en 2020 uitvoert. Platform31 werkt hiervoor samen met vijf samenwerkingsverbanden van gemeenten, corporaties en organisaties voor zorg en welzijn. Aan het experiment nemen Breda, de regio Gooi- en Vechtstreek, ‘s- Hertogenbosch, Utrecht en Venlo deel. Samen ontwikkelen we handvatten voor de praktijk. Dit doen we door kennis te ontwikkelen in de leergemeenschap met de vijf samenwerkingsverbanden en verdiepend onderzoek.