Werken aan een woonzorgvisie: kijkje in de keuken van Meierijstad

De wereld van wonen en zorg is complex. En hoe meer zicht je er op krijgt, hoe meer vragen opduiken. In het kennis- en leertraject Woonzorgvisie gaat Platform31 hierover met gemeenten in gesprek en ondersteunt hen in het traject om te komen tot een woonzorgvisie. Gemeente Meierijstad is een van de deelnemers. Mark Weering en Tom Aben, respectievelijk beleidsadviseur wonen en sociaal domein, vertellen over hun ervaringen.

De gemeente Meierijstad is in 2017 ontstaan door een fusie van drie Brabantse gemeenten in de regio Meierij (Veghel, Schijndel en Sint-Oedenrode). “Door de fusie hebben we te maken met een diversiteit aan samenwerkingsverbanden. Zo zijn we in verschillende regio’s actief,” aldus Aben. “Ook is onze positie veranderd. We zijn we nu na ’s Hertogenbosch en Oss de grootste gemeente in de regio. Rondom Wmo, beschermd wonen en maatschappelijke opvang zitten we daardoor op een andere manier aan tafel. Een sterk punt in onze gemeente is dat we één wethouder hebben voor wonen en zorg.”

“In Meierijstad zijn er veel initiatieven op het snijvlak van wonen, welzijn en zorg, maar wellicht hebben we niet alles in beeld. Ik merk dat er meer regie van de gemeente gevraagd wordt. De woonzorgvisie gaat zorgen voor de verbindingen en versterkt de samenwerking tussen de drie domeinen.”

- Rik Compagne, wethouder wonen en zorg, gemeente Meierijstad

Concretisering nodig

“Dat we een opgave wonen en zorg hebben is duidelijk”, aldus Weering. “Regionaal zijn we een uitschieter als je het hebt over vergrijzing. En 71 procent van de senioren geeft zelf aan niet geschikt te wonen. Ook zien we dat er een groep is die tussen wal en schip valt en dakloos dreigt te worden. Er moeten keuzes gemaakt worden. De aanzet daarvoor is er. Er is onder meer een woonvisie met een hoofdstuk over wonen, welzijn en zorg en een beleidsdocument sociaal domein. Maar we hebben behoefte om dit verder te concretiseren. Zo is er onder andere een afwegingskader nodig voor het toetsen van woonzorginitiatieven.”

Inspirerende praktijk: Leefgoed Veghel

De dagelijkse praktijk kan helpen bij het betekenis geven van de visie. Aben: “We hebben hier een inspirerend project: Leefgoed Veghel. In dit project werken 11 organisaties samen op de domeinen wonen, leren & werken en zorg & ondersteuning. Dit vindt plaats op een bijzondere plek. De herbestemming van een groot kloostercomplex in het centrum van Veghel. Hier hebben de zusters Franciscanessen 175 jaar een centrale rol gespeeld in de maatschappelijke en sociale ontwikkeling van Veghel. Op het terrein komt een aantal appartementencomplexen. Woningen in verschillende prijsklassen, huur en koop, met en zonder zorg. De Leefgoedpartners nemen nu het stokje over. Samen werken zij hier op een innovatieve manier met elkaar samen.

We willen het gedachtengoed van Leefgoed Veghel gebruiken in onze woonzorgvisie en zijn zoekende hoe we dit kunnen verbreden naar de hele gemeente. Daarnaast denken we ook aan principes als Housing First en Thuis in de wijk.”

Samenwerking essentieel

Zoals het voorbeeld laat zien is samenwerking essentieel in vraagstukken rondom wonen en zorg. Weering: “Er is een goede samenwerking in de regio tussen de diverse wethouders en ambtelijke organisaties. Ook hebben we prima afspraken met woningcorporaties; ook daar is behoefte aan meer verbinding met zorg en welzijn. Het zorgveld is nu nog wat meer versnipperd. Dit proberen we nu meer vorm te geven.” Ook inhoudelijk werkt de gemeente aan verdieping van de samenwerking. “Met de verschillende partijen willen we nu in gesprek om inzicht te krijgen in de knelpunten die zij ervaren en wat zij snel willen oppakken. Waar zit de energie?”

Gezamenlijk pad?

Net als enkele andere deelnemers aan het kennis- en leertraject denkt Meierijstad na over hoe de procesregie vorm te geven. “We zijn zoekende in onze rol als gemeente. We waren een faciliterende gemeente, maar er lijkt behoefte te zijn aan een meer regisserende en proactieve rol. Waar zit onze toegevoegde waarde in dit proces?”, aldus Weering. “We zijn nog aan het ontdekken of het ontwikkelen van een woonzorgvisie een gezamenlijk pad is om te bewandelen. Dat hangt af van de belangen van iedereen. Voor gezamenlijkheid is tenminste een belang in de opgave nodig, maar liever ook nog een actieve bijdrage.”

Woonzorganalyse

Om prioriteiten te kunnen stellen, is het uitvoeren van een woonzorganalyse belangrijk. De gemeente Meierijstad heeft hier al flinke stappen gezet. Aben: “Sinds 2018 zijn er verschillende onderzoeken uitgevoerd. Soms lokaal, soms regionaal of provinciaal. Daarmee hebben we de vraag en het aanbod redelijk in beeld. Maar tegelijkertijd is het de vraag of die cijfers een compleet beeld geven of dat we cijfers over het hoofd zien? En welke definities willen we hanteren en hoe bakenen we het onderzoek af? Vanwege deze vragen hebben we besloten om deel te nemen aan het kennis- en leertraject Woonzorgvisie.”

Over het kennis- en leertraject Woonzorgvisie

Platform31 organiseert in 2021 een kennis- en leertraject woonzorgvisie om beleidsadviseurs van gemeenten te ondersteunen bij het maken van een woonzorganalyse, het formuleren van opgaven en het toewerken naar een woonzorgvisie. Er zijn drie ronden met plek voor elk 10 gemeenten. Voor de derde ronde (start 15 april) zijn nog enkele plekken beschikbaar.

Heeft uw gemeente al een woonzorgvisie? Kijk hier voor meer informatie.