“We gaan het gewoon doen!”

Portret van een verbinder in de gebiedsgerichte aanpak: Peter Wijnsma

‘Verbindingsofficieren’ binnen gemeenten worden steeds belangrijker. Zij zijn onmisbaar in een gebiedsgerichte aanpak, waarbij integrale samenwerking cruciaal is. Verschillende beleidsdomeinen, budgetten en niveaus moeten (meer) met elkaar worden verbonden, en dat is mensenwerk. Platform31 zet de ‘verbinders’ die hieraan bijdragen centraal in deze reeks portretten. Voor dit portret lieten we Peter Wijnsma, gebiedsmanager bij de gemeente Groningen, aan het woord.

Wie is Peter Wijnsma?
Peter Wijnsma is gebiedsmanager bij de gemeente Groningen. In die functie is hij de afgelopen 12 jaar actief geweest in drie stadsdelen. Nu werkt hij in West. Al pratend over dit stadsdeel en de – soms levensgrote – verschillen tussen de wijken, gaan Peters ogen glimmen: “De ene wijk is meer volks, de andere meer idealistisch en geitenwollen sokken, zeg maar. Dat soort verschillen – ja, daar kan ik van genieten.” Vooral interessant vindt Peter het om problemen in de wijken in ‘zijn’ gebied zó op te lossen, dat de gemeente daar ook voor de langere termijn iets van leert: “Ik vind het boeiend om het systeem mee te nemen naar een ontstaan probleem en dan een andere werkwijze te ontdekken en proberen. Zodat het niet alleen het individuele geval helpt, maar ook alle vergelijkbare gevallen in de toekomst.”

Peter Wijnsma
Peter Wijnsma

Wijkdynamiek en ambtelijke dynamiek verbinden

De kern van zijn rol als gebiedsmanager, vertelt Peter, is het verbinden van de dynamiek in de wijk met de dynamiek in de organisatie van de gemeente. Peter: “Vaak zijn die twee dynamieken totaal verschillend. In het begin zie je dan vooral twee geïrriteerde partijen waar lastig harmonie in te brengen is, maar naarmate je de partijen beter leert kennen, lukt dat steeds beter. Dan zie je dingen aankomen en kun je soepeler verbinden.” Voor dat verbinden begint Peter bij de wijk: wat speelt daar, waar hebben bewoners behoefte aan? Op die vragen krijgt hij bijvoorbeeld antwoord in de vorm van de opmerkingen en verzoeken van bewoners die hij samen met zijn zeven directe collega’s in een wekelijks gebiedsteamoverleg bespreekt. Niet alleen voor de inhoud van deze overleggen, maar ook voor vorm en samenwerking binnen het gebiedsteam heeft Peter aandacht. Zo ging het team een tijdje geleden op zijn initiatief over van het werken met spreadsheets op ‘scrummen’: “Eerst hadden we eindeloze spreadsheets, die boden helemaal geen overzicht van wat er nu speelde en belangrijk was. Met het scrummen kwam dat overzicht er wel. En we hebben nu ook meer zicht op wat bewoners aan onze activiteiten hebben en waarom het goed is om hen erbij te betrekken.”

“We gaan het gewoon doen!”

Een goed voorbeeld van zijn verbindende rol in de wijken in Groningen West vindt Peter zijn bijdrage aan de herinrichting van de Plutolaan in de wijk Paddepoel. In het kader van de energietransitie was de gemeente vanaf 2017 bezig met de aanleg van een warmtenet, waarvoor (onder andere) de Plutolaan moest worden opengebroken. De bewoners van de Plutolaan zagen dit als hét moment voor een totale herinrichting van de straat, die jaren daarvoor al aan hen beloofd was. Dat signaal werd door het gebiedsteam opgepikt en vervolgens door Peter aangekaart bij de betrokken wethouders. Peter over dit proces: “De bewoners waren de trigger om de gemeentelijke ambities die nu allemaal in deze straat landen, gelijktijdig aan te pakken. Als je dat niet doet, gooi je veel geld weg en hadden bewoners tien jaar in de rommel gezeten. Ik zit dan een beetje aan de opportunistische kant, zo van: we gaan het gewoon doen! Ik mag graag experimenteren met dit soort dingen verbinden en nieuwe manieren van werken – en daar ook even in volhouden, niet te snel opgeven.” Uiteindelijk is de aanleg van het warmtenet in de straat samen met de herinrichting uitgevoerd, en zijn bewoners daarbij intensief betrokken. 

Lees meer over Peters rol bij de herinrichting van de Plutolaan in het artikel uit de reeks Opgaven Verbinden in de Wijk:

Een gebouw voor het wijkbedrijf

In zowel dit traject als veel andere situaties trekt Peter nauw op met het gemeentebestuur. Dat geldt vooral voor de wijkwethouder, waarmee hij structureel (tweewekelijks) overleg heeft. Van dat overleg en andere contactmomenten maakt Peter regelmatig gebruik om zijn verbindende werk een impuls te geven. Dat deed hij bijvoorbeeld ook toen er in de beginfase van het wijkbedrijf ‘Sunny Selwerd’ een gebouw nodig was: “Ik heb toen de bewoners meegenomen naar het college en hen daar laten vertellen over de plannen voor het wijkbedrijf. De wethouders vonden het een mooi plan, en hebben ons toestemming gegeven om het leegstaande schoolgebouw in de wijk te gebruiken. Met zo’n bestuurlijke opdracht gaat het vervolgproces een stuk sneller.”

Kopjes koffie en gesprekken óver de wijk ín de wijk

Ook andere collega’s, bijvoorbeeld van de diverse beleidsafdelingen, zijn voor Peter absoluut onmisbaar om iets te bereiken in de wijken. Daarvoor investeert Peter veel in zijn relaties met collega’s: “Dat kopje koffie drinken is cruciaal, investeren in de relatie. Anders loop je het risico om onderuit te gaan.” Wanneer Peter een inhoudelijk punt of probleem dat speelt in de wijk bij zijn collega-ambtenaren aankaart, doet hij dat het liefst ook ín de wijk, op een plek die iets met het thema te maken heeft: “In die gesprekken treed ik vaak op als diegene die wijst op een bepaald probleem. Het is belangrijk dat collega’s dat probleem zelf ook ervaren. Als het bijvoorbeeld gaat om verkeersproblematiek, kies ik een plek waar je in de spits lastig naartoe kunt rijden, zodat iemand dat zelf ook ondervindt. Vanuit een comfortabele kantoorkamer merk je dat soort dingen niet.”

Peter Wijnsma
Peter in de wijk

Ter plekke budgetten verbinden

De relatie en samenwerking met collega’s zijn voor Peter ook van belang als het gaat om het regelen van (extra) financiering voor de wijkinitiatieven en -projecten waar hij bij betrokken is. Bij dat ‘regelen’ gaat hij vaak pragmatisch te werk. Zo was er een tijdje geleden vraag naar projectgeld voor een kunstenaarsinitiatief binnen het wijkbedrijf. Daarop vroeg Peter verschillende collega’s om in het wijkbedrijf te komen luisteren naar een pitch van de initiatiefnemer, om vervolgens de financiering ter sprake te brengen: “Ik heb toen de groep rondgekeken en gevraagd: wie vindt dit een mooi idee? Iedereen zei: fantastisch idee, maar wij kunnen dit niet helemaal betalen. Toen zei ik: dat hoeft ook niet; als jullie het allemaal een goed idee vinden, hoeft niemand alleen op te draaien voor het hele bedrag.” Uiteindelijk deden alle collega’s een toezegging om een deel te financieren. Dat levert niet alleen geld voor het initiatief op, voegt Peter toe, maar ook betrokkenheid en interesse van collega’s: “Daarmee bereik je ook dat je ze betrokken houdt; doordat iedereen iets bijgedragen heeft, is die ook geïnteresseerd in het verdere verloop van zo’n project.”

Portrettenreeks 'Verbinders in gebiedsgerichte aanpak'

In een gebiedsgerichte aanpak worden meerdere opgaven in het betreffende gebied in samenhang aangepakt. Daarbij werken alle belanghebbende partijen integraal samen: de gemeente, maatschappelijke organisaties en bewoners om de leefsituatie van de wijk en hun bewoners te verbeteren. Deze manier van gebiedsgericht werken betekent voortdurend verbindingen leggen, onderhouden en benutten. Platform31 brengt deze verbinders in beeld in een reeks portretten. Wie zijn deze verbinders, en wat zijn hun kwaliteiten? Hoe dragen zij bij aan samenhang tussen diverse thema’s en gemeentemedewerkers in een gebiedsgerichte aanpak? En hoe kunnen gemeenten ervoor zorgen dat ze hun (verbindende) werkzaamheden optimaal kunnen uitvoeren?

De portretten publiceren we wekelijks op platform31.nl. Daarna bundelen we de reeks in een magazine waarin we inzicht geven in wie de verbinders in de gebiedsgerichte aanpak (kunnen) zijn, hoe zij te werk gaan en wat daarbij helpende en belemmerende factoren in de werkomgeving zijn. We formuleren een aantal aanbevelingen die beslissers en beleidsmakers in de gebiedsgerichte aanpak kunnen helpen in het vinden en zo goed mogelijk ondersteunen van effectieve verbinders.