Voortgang in meerpartijensamenwerking door goede werkrelaties

Interview met procesexpert Frans Grobbe

Zorgen dat mensen uit beschermd wonen en maatschappelijke opvang snel een woning en afgestemde hulp krijgen om zelfstandig te wonen: dat is de opgave waar gemeenten, woningcorporaties, opvang- en GGZ-instellingen zich samen voor inspannen. Hoe zorg je dat er voortgang blijft in de samenwerking? Frans Grobbe, procesbegeleider en expert op dit thema legt uit waarom goede werkrelaties belangrijk zijn in meerpartijensamenwerking.

Ervaringen praktijklab

In een online webinar verkende Frans Grobbe met strategische professionals van de regio Woerden, Alkmaar, Flevoland, Hart van Brabant, Oosterschelde en Friesland ook de voortgang van een meerpartijensamenwerking en ze deelden elkaars ervaringen van het afgelopen jaar. Het is vaak lastig is om van wal te komen in een samenwerking. Hét probleem en dé oplossing bestaan vaak nog niet, ook is nog niet duidelijk wie daar dan allemaal bij gaan horen en onder welke voorwaarden zij mee willen werken; wat daarbij haalbaar is en of betrokkenen elkaar al kennen of vertrouwen en welke alternatieven zij voor de samenwerking hebben. Dit en nog veel meer moet dus aan het begin van de samenwerking worden uitgezocht en ‘op tafel komen’. Ook die tafel zélf is er trouwens vaak nog niet, benoemt Frans Grobbe.

Goede werkrelaties in een ondergeorganiseerde setting

Afgelopen jaar keken we mee in de praktijk van tien samenwerkingsverbanden die werkten aan de uitstroom. Wat leerden we van deze praktijk? Grobbe haalt uit die sessies een aantal toepassingsvragen naar boven die helpen om beter zicht te krijgen op waar het stroef loopt in de samenwerking. Om een samenwerking in het tussengebied te starten waar de verantwoordelijkheden nog niet voor een ieder duidelijk zijn, zijn de volgende vragen relevant:

  • Wat is de uitnodiging aan de samenwerkingspartners?
  • Is het voor hen aantrekkelijk om mee te doen en welke verwachtingen worden met de uitnodiging gewekt?

Als deze vragen beantwoord zijn dan komt aan de orde of de werkstructuur ‘goed genoeg’ is om constructief aan de ‘uitnodiging’ te kunnen werken? En als we samenwerken bewaren we het evenwicht door inhoud en draagvlak ‘gelijk op’ te laten gaan? De ambitie om oplossingen te vinden voor de opgave hebben we daar nog genoeg creatieve) ruimte voor?

Ervaringen deelnemers

In verschillende fasen moeten deze vragen voortdurend opnieuw worden belegd. In een meerpartijensamenwerking is gedeeld eigenaarschap niet vanzelfsprekend. Elke fase vereist daarom weer een nieuwe ronde van het delen van elkaars belangen. Hiermee ben je als deelnemer aan zo’n samenwerking dan ook voortdurend in gesprek. Deelnemers herkennen deze dynamiek, en vragen zich of het ook georganiseerder kan. Grobbe benadrukt dat in een klein netwerk persoonlijke relaties helpen om overzicht te houden, maar in een groot netwerk juist kaders en standaardisering ondersteunend is aan een succesvolle samenwerking. Patronen ontstaan in de samenwerking en ervaringen hoe deelnemers hier mee omgaan zijn gedeeld. Door een onoordeelkundige vraag te stellen, is het mogelijk open te leggen hoe de ander in de samenwerking zit. Een tip van een van de deelnemers is om OMA thuis te laten, dat wil zeggen geen gesprekken op basis van een oordeel, mening of aanname voeren. Loop je vast in een samenwerking, dat voel je door dat je spanning opbouwt, geeft Frans Grobbe aan. Vervolgens is het de kunst om onder woorden te brengen wat iedereen wel merkt. Het gaat erom dat je dan ruimte creëert waarbij de ander de ruimte voelt dat dilemma’s of overwegingen op tafel mogen komen.

Elkaars verschillen blootleggen

Procesexpert Frans Grobbe: “Er is een duidelijke gemeenschappelijke opgave, maar er is ook het individueel belang van de organisaties en die moeten beide op tafel komen. Onder druk gaan die van tafel. Het zichtbaar maken van onderlinge belangen en verschillen doen we vaak niet, want dan wordt het te spannend. Een organisatie kan alleen gedeeld eigenaar van de gemeenschappelijke taak zijn als je eigen belang gediend wordt in de samenwerking.”

Praktijklabs

Afgelopen jaar trok Platform31 met tien samenwerkingsverbanden op. Onder begeleiding van twee ervaren begeleiders leerden zij wat helpt om voortgang te krijgen in de samenwerking. In de zomer verschijnt de publicatie Succesvol samenwerken. Hierin beschrijven we aan de hand van praktijkervaringen wat helpt om de samenwerking goed van start te laten gaan en wat je kunt doen om een stagnerende samenwerking vlot te trekken.