Terugkijken: slotbijeenkomst Energietransitie versnellen met de Omgevingswet

In het Klimaatakkoord staat dat afspraken over de energietransitie om een goede ruimtelijke aanpak vragen. Dat wordt zelfs genoemd als ‘noodzakelijke voorwaarde voor het halen van de klimaatdoelstellingen’. Hoe de instrumenten van de nieuwe Omgevingswet precies te benutten, is wat acht pilotgemeenten in 2019 onderzochten in een kennistraject. Boxtel, Den Haag, Goes, Groningen, Maastricht, Súdwest-Fryslân, Tilburg en Zoeterwoude presenteerden op 23 juni deze uitkomsten in een digitale slotbijeenkomst, waar zo’n 160 belangstellenden aanwezig waren. Eén van de conclusies: samenwerking tussen de vakwerelden ruimte en energie vraagt tijd en energie, maar loont.

De warmtetransitie en duurzame energieopwekking gaan grote gevolgen hebben voor bedrijven, bewoners en ons landschap. Een integrale kijk op de opgaven in de leefomgeving is daarom van belang, zo stellen de pilotgemeenten. Daar helpen de Omgevingswetinstrumenten bij. Ze bieden opties voor het komen tot samenwerking, participatie, stimulerende maatregelen en – waar nodig – regelgeving. Voor een goede verankering is het cruciaal dat de instrumenten in samenhang worden ingezet. Alleen zo kan de beleidscyclus functioneren en kunnen er vóór 2025, conform het Klimaatakkoord, vergunningen worden verleend voor een duurzame energievoorziening.

De digitale slotbijeenkomst is terug te kijken; hieronder vind u links naar de plenaire onderdelen en de vier deelsessies. Ze worden vergezeld van links naar de presentaties van de sprekers.

Inleiding – Energietransitie versnellen met de Omgevingswet

Gerrie Fenten (Ministerie van BZK) licht het doel en de opzet van het pilottraject toe. Ze gaat in op de urgentie van het verbinden van de Omgevingswet en de energiedoelstellingen, vanuit de doelstellingen die in het Klimaatakkoord zijn beklonken. Annemieke Elfferich-Schattenberg (Informatiepunt Omgevingswet) geeft een achtergrond bij de nieuwe Omgevingswet. Geiske Bouma (TNO) en Maarten Hoorn (Platform31) vatten de resultaten per pilotgemeente samen.

Deelsessie 1 – Omgevingsplan en energietransitie

Welke mogelijkheden biedt het instrument omgevingsplan in relatie tot de energietransitie? Maayke Houtman (Den Haag) gaat in op de rol van het omgevingsplan bij het zoeken naar optimale collectieve warmte-oplossingen in gebiedstransformatie De Binckhorst. Petros Ceelen (Zoeterwoude) vertelt over het vertalen van de Regionale Energiestrategie naar het omgevingsplan en de mogelijke rol van omgevingswaarden daarbij. Tot slot reflecteert Jan Coen van Elburg (Rebel) op de resultaten van beide pilots. Gespreksleiding: Maarten Hoorn (Platform31).

Deelsessie 2 – Programma en energietransitie

Welke mogelijkheden biedt het instrument programma in relatie tot de energietransitie? Dirk Bellens (Maastricht) vertelt over de voorkeur van zijn gemeente om de warmtetransitie te regelen via het programma, in plaats van het omgevingsplan. Remy Lemmens (Goes) maakt aan de hand van een canvas inzichtelijk hoe een programma energietransitie en op dorps- of wijkniveau uit kan zien. Tot slot reflecteert Jeroen van Broekhoven (Rho adviseurs) op de resultaten van beide pilots. Gespreksleiding: Wessel van Vliet (Platform31).

Deelsessie 3 – Integraliteit en samenwerking

Hoe kan je de samenwerking tussen de domeinen van de energietransitie en de Omgevingswet goed vormgeven? Wim IJkema (Súdwest-Fryslân) relateert dat aan de behoefte van zijn gemeente naar grip op de ondergrond, waarbij samen optrekken van groot belang is. Marjolein Fick (Boxtel) gaan in op hun inspanningen om een GreenTech-bedrijventerrein te realiseren en de energietransitie daarbij integraal in plaats van sectoraal aan te vliegen. Tot slot reflecteert Saskia Buitelaar (Platform31) op de resultaten van beide pilots. Gespreksleiding: Dirk van de Wetering (Antea Group).

Deelsessie 4 – Samenhang instrumenten

Hoe kan de interactie tussen de instrumenten uit de Omgevingswet helpen de energietransitie te versnellen? Nicolaas Veltman (Tilburg) gaat in op de mogelijkheden van de verschillende instrumenten voor participatie en hoe je er afspraken mee vastlegt. Jan Pieter Koppert (Groningen) vertelt over de interactie tussen de instrumenten bij het borgen van de transitie naar een aardgasvrije wijk. Tot slot reflecteert Martijn Kegler (Rho adviseurs) op de resultaten van beide pilots. Gespreksleiding: Geiske Bouma (TNO).