Team Thuis als voorbeeld voor meerpartijensamenwerking in Oosterschelde

In de regio Oosterschelde wil de projectgroep Weer Thuis! meer gemeenten, zorgaanbieders en woningcorporaties bekend maken met nieuwe initiatieven op het gebied van de uitstroom van mensen uit beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Tijdens een praktijklab kwamen meerdere organisaties uit de regio bijeen om te verkennen hoe ze een aanpak als Team Thuis breder in kunnen inzetten. Wat hebben partijen van elkaar nodig in de samenwerking? En wat moet je weten over de behoefte van de cliënten en wat van de betrokken organisaties om dit mogelijk te maken?

Gezamenlijk casusoverleg

Team Thuis kenmerkt zich door een gezamenlijk casusoverleg tussen cliënt, familie/onafhankelijk ondersteuner, zorgaanbieder(s) (Beschermd Wonen-aanbieder en ambulant begeleider), woningcorporatie (woonconsulent of wooncoach) en gemeente (medewerker wijkteam/loket) met als doel de uitstroom van cliënten te begeleiden. Doordat partijen heel vroegtijdig met elkaar om tafel zitten (zeker een half jaar voor de verwachte uitstroom) en de lijntjes kort zijn, is het slagingspercentage om iemand blijvend te laten uitstromen verbeterd en verloopt het proces van uitstromen soepeler. Ook is er een waakvlam-functie, waarbij het team nazorg levert. Als de situatie van de cliënt daarom vraagt, komen alle partijen weer samen om indien gewenst een interventie te plegen om er samen met de cliënt voor te zorgen dat hij passende hulp krijgt om zelfstandig te kunnen blijven wonen.

Het concept Team Thuis heeft zogenaamde ‘verhuisdozen’ die gevuld moeten worden om de cliënt te laten uitstromen. Zoals de box een passende woning: waar voel ik me prettig, in welke wijk, waar is een positief netwerk aanwezig? Door inzicht te hebben in de antwoorden op deze vragen biedt het concept de corporatie de gelegenheid om een passende woning te vinden. De box financiën verdient ook aandacht. Hoe worden ze geregeld? Als financiën op orde zijn, dan kun je aan herstel werken. Voor een corporatie is het van belang om vertrouwen te hebben dat er geen huurschulden gaan ontstaan. Alle onderlinge afspraken worden vastgelegd in een driepartijen-overeenkomst tussen cliënt, zorgorganisatie en woningcorporatie. Eenieder tekent dit om afspraken ook na te komen.

Afspraken tussen organisaties

Team Thuis is een voorbeeld van meerpartijensamenwerking: “Team Thuis is een cliëntgerichte aanpak die professionals vanuit gemeente, zorgaanbieder en woningcorporaties helpt om de cliënt integraal te begeleiden in het doorstroomproces”, vertelt Cindy de Jong (beleidsmedewerker bij de gemeente Kapelle). Het concept Team Thuis biedt een overzichtelijke werkwijze,., aar er zijn wel samenwerkingsafspraken nodig om op deze wijze met elkaar samen te kunnen werken geeft De Jong aan.

Een samenwerking is alleen kansrijk als partijen elkaar goed kennen en vertrouwen, stelt Manon de Caluwé, procesbegeleider van het praktijklab. Het lijkt soms alsof een partij eisen gaat stellen aan de andere partij. Maar veelal het zijn vragen die voortkomen uit zorgen, wensen en beperkingen. Daarom is het van belang om continu de vraag te herkaderen: wat zegt de andere partij nu werkelijk, welke vraag wordt gesteld en hoe kunnen we daar recht aan doen in de gezamenlijke aanpak?

Elkaar in het vroegste stadium weten te vinden

Bij Team Thuis is de winst dat partijen elkaar in het vroegste stadium weten te vinden en samen met de cliënt en elkaar schakelen over de mogelijkheden rond doorstromen en de daarbij horende passende afspraken. Partijen gaan nog vaak te laat met elkaar in gesprek, of het contact blijft beperkt tussen de woningcorporatie en de gemeente, zodat de zorgaanbieder te laat wordt betrokken of andersom. Tevens is het essentieel dat er mét de cliënt wordt gesproken en niet over de cliënt.

Binnen de regio Oosterschelde werken zeven gemeenten met elkaar samen aan de opgaven in het sociaal domein. In het kader van het landelijk actieprogramma Weer Thuis in de wijk hebben zij eind 2019 de projectgroep Weer Thuis! opgericht waaraan Emergis, Beveland Wonen en (namens de regiogemeenten) de gemeenten Kapelle en Schouwen-Duiveland deelnemen. Tevens maakt CZW deel uit van de werkgroep, zij zorgen voor de verbinding met de twee andere subregio’s in Zeeland.

Over de Praktijklabs

De Praktijklabs zijn onderdeel van de ondersteuning die het programma Weer Thuis! biedt aan de deelnemende regio’s. Rond een actueel samenwerkingsvraagstuk worden regionaal (of lokaal) betrokken organisaties bij elkaar gebracht. Vaak gaat het om een combinatie van vertegenwoordigers van corporaties, gemeenten en zorgorganisaties. Vanuit de verschillende achtergronden van de deelnemers, komen partijen bij elkaar met als doel de samenwerking rond het concrete vraagstuk te verbeteren. Onder begeleiding van ervaren procesbegeleiders worden twee bijeenkomsten georganiseerd. De eerste bijeenkomst dient vaak om de verschillende perspectieven op de opgave op tafel te krijgen. De tweede bijeenkomst is om uit te zoeken in hoeverre en op welke wijze deze kunnen worden geïntegreerd. Het initiatief komt vaak vanuit één van de deelnemende partijen. Het doel is de regionale samenwerkingspraktijk rond een concreet vraagstuk te verbeteren én om meer algemene condities te creëren voor een goede samenwerking rond de opgave Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang als geheel.