Resultaat 30 jaar volkshuisvesting: onbetaalbare en te weinig huizen, leefbaarheid wijken achteruit

Het sociaal wonen staat er slecht voor. Onvoldoendes zijn er voor de betaalbaarheid van woningen, de leefbaarheid in wijken en de beschikbaarheid en kwaliteit van de woningvoorraad. Hoewel de vooruitzichten niet hoopgevend zijn, onder andere door het gebrek aan financiële ruimte, kan ‘wonen’ wel degelijk als vliegwiel dienen voor allerlei opgaven, zoals de zorg of energietransitie. Dat blijkt uit het rapport Gebouw van de volkshuisvesting; renovatie gewenst!.

Het rapport brengt de gevolgen van 30 jaar rijksbeleid in beeld. Kort samengevat: huurders zagen hun huren harder stijgen dan de inflatie, wachtlijsten voor een sociale huurwoning liepen op en steeds meer mensen hebben moeite om de huren te betalen. Niet alleen lagere inkomensgroepen worstelen met te hoge huren, ook voor steeds meer middeninkomens ligt een betaalbaar huis buiten bereik. De woningen zelf verouderden en verslechteren en de leefbaarheid in wijken met veel sociale huurwoningen staat onder druk.

Woningcorporaties maatschappelijke partner

Het rapport laat zien dat er grote druk ligt op de schouders van woningcorporaties: met name vanuit het energie- en zorgdomein worden corporaties gezien als een vanzelfsprekende maatschappelijke partner. Van mensen met een lichte tot middelzware zorgindicatie wordt verwacht dat zij in de wijk gaan wonen, maar er zijn onvoldoende woningen en de zorgstructuur is hier niet op ingericht. Ook worden woningcorporaties gezien als startmotor voor energietransities met de daarbij horende investeringen. Tegelijkertijd worden zij financieel behoorlijk beperkt door de verhuurdersheffing. Het gevolg: de corporaties worstelen met de vraag hoe zij de zorg- en energietransitie moeten combineren met de klassieke taken.

Volgens onderzoeker Anouk Corel, is het vooral van belang om de rol en verwachtingen van de corporatiesector weer helder te krijgen; binnen de klassieke kerntaken en in het energie- en zorgdomein. “Het rapport geeft in elk geval aanknopingspunten om een stevig debat te voeren waarin vooral ‘wat levert het op’ en ‘wat kost het’ centraal komen te staan en niet alleen de vraag wanneer aan de maatschappelijke opgave is voldaan.”

Gescheiden kokers

Corel ziet ook mogelijkheden om het lage rapportcijfer voor de volkshuisvesting om te buigen naar positieve resultaten: “Er is een integrale visie nodig, met daarin meegenomen de eisen aan de betaalbaarheid, beschikbaarheid en kwaliteit en de bijbehorende normering. Een visie die overigens ook wordt gedragen door de ministeries waaraan goed volkshuisvestelijk beleid een essentiële bijdrage levert. Een goede organisatie van wonen betekent een substantiële besparing voor de ministeries die verantwoordelijk zijn voor energie, zorg en sociale zaken. Daarnaast is afstemming en samenwerking tussen alle partijen een voorwaarde voor succes, net als een lange adem.”

Meer informatie

Begin oktober organiseren wij een debat (op locatie en online te bekijken) over de gevolgen van het Rijksbeleid op de toekomst van het sociaal wonen. Hou de website in de gaten voor meer informatie. Of abonneer u op onze tweewekelijkse nieuwsbrief en blijf automatisch op de hoogte.