Prinsenkwartier: duurzaam wonen in historisch Brielle

Binnen de vestingmuren van Brielle is vorig jaar het Prinsenkwartier gerealiseerd: een kleinschalig en volledig energieneutraal wooncomplex dat ruimte biedt voor senioren en mensen met een psychogeriatrische aandoening. Hoe ging de opstart van het Prinsenkwartier? Wat is het eindresultaat? En wat waren de succesfactoren in het proces? Daarover vertelt Hans Biezemans, bestuurder bij Catharina, thuis op Voorne.

Samen met ontwikkelaar en aannemer Gebroeders Blokland en belegger Altera stond zorgorganisatie Catharina, thuis op Voorne aan de wieg van het nieuwe wooncomplex Prinsenkwartier. “Er lag een voorstel van de gemeente Brielle om ouderenzorg binnen de stadswallen van het historische Brielle te realiseren”, vertelt Biezemans. “In eerste instantie waren hierbij een woningcorporatie en Catharina betrokken, maar dat is afgeketst. Dit heeft geleid tot een tender in de markt. Altera en Gebroeders Blokland kregen de opdracht gegund. Eind 2018 had ik mijn handtekening gezet en in april 2019 is de eerste paal geslagen.” Juist het realiseren van een wooncomplex in het centrum van een stad of dorp is volgens Biezemans essentieel. “In de jaren ’60 werden verzorgingshuizen hoofdzakelijk aan de randen van de stad gebouwd, zodat ín de stad ruimte was voor jongere bewoners. De ouderen zijn letterlijk naar buiten geduwd. Nu maken we gelukkig weer een beweging terug en kunnen veel ouderen in hun oorspronkelijke omgeving blijven wonen, deelnemen aan de maatschappij en gebruikmaken van nabijgelegen voorzieningen.”

Wonen en welzijn

Het Prinsenkwartier beschikt over 45 huurappartementen, elk met een eigen buitenruimte, en 28 psychogeriatrische woonunits waar met name mensen met dementie verblijven. “De appartementen met een huurprijs tussen 800 en 1200 euro die verhuurd gaan worden door een intermediair, zijn bedoeld voor de robuuste senioren, die op termijn ook kwetsbaar kunnen worden”, licht Biezemans toe. “Zo zijn er extra voorzieningen als opstelplaatsen voor scootmobiels en zijn de badkamers geschikt voor het aanbrengen van beugels. Op dit moment gebruiken we de appartementen overigens als tijdelijke huisvesting voor één van onze verpleeghuislocaties die momenteel verbouwd wordt. De definitieve bewoners komen er aanstaande zomer in. We hebben een lijst met ongeveer 150 geïnteresseerden, dus ik verwacht dat de appartementen snel verhuurd zijn.” Naast wonen is er in het Prinsenkwartier ook collectieve ruimte gericht op ontmoeten. “Het gebouw is een soort hoefijzer en in het midden is er een welzijnsgedeelte met onder andere een grand café, sportruimte, recreatiezaal en gezamenlijke tuin. Dit is niet alleen voor de bewoners; alle ouder wordende burgers van Brielle zijn hier welkom.”

prinsenkwartier-brielle-br
Prinsenkwartier, Brielle

Moderne inslag

Op het gebied van duurzaamheid gaat het Prinsenkwartier met de tijd mee. Het complex is niet op het gas aangesloten en volledig energieneutraal. “We hebben meer dan 1000 zonnepanelen op het dak, daarmee zijn we het grootste zonnepark van Voorne-Putten. Ook hebben we warmtepompen in plaats van cv-ketels en hebben alle appartementen energielabel A+++.” Naast een duurzame uitvoering maakt het Prinsenkwartier gebruik van moderne domotica. “In het Prinsenkwartier wonen ook mensen met dementie”, licht Biezemans toe. “Ik vind het belangrijk dat deze mensen vrij in het gebouw en in de tuin kunnen rondlopen – het beeld van een gesloten afdeling is mij een doorn in het oog. We maken bijvoorbeeld gebruik van Leefcirkels XXL: een bewoner draagt een tag bij zich die bewegingsruimte op maat inregelt. Sommige deuren gaan open, andere deuren blijven gesloten. En met optische sensoren en infraroodcamera’s signaleren we bewegingspatronen van mensen, als iemand ’s nachts gaat dwalen bijvoorbeeld. Op deze manier laat je mensen met rust en houd je tegelijkertijd een oogje in het zeil.”

Sleutel tot succes

Een belangrijke factor in de soepele totstandkoming van het Prinsenkwartier is de samenwerking met Gebroeders Blokland en Altera. “Ik ben van mening dat je moet doen waar je goed in bent”, aldus Biezemans. “Als zorgorganisatie hebben wij aardig wat expertise op het gebied van ouderenzorg, maar hebben wij veel minder verstand van stenen en ontwikkeling. We hebben veel van elkaar geleerd en vulden elkaar goed aan. We zijn begonnen vanuit een visie en stelden ons de vraag: wat wil je met elkaar bereiken? Vervolgens hebben we vanaf de tekentafel tot aan de daadwerkelijke ingebruikname van het pand intensief met elkaar samengewerkt. Ook ben ik de gemeente Brielle dankbaar. Nadat het eerste initiatief met de woningcorporatie is afgeketst, heeft de gemeente de grond vastgehouden voor een volgende ontwikkelingsfase. Een goede locatie in Brielle is lange tijd braakliggend terrein geweest en de gemeente is blijven geloven in het ontwikkelen van huisvesting voor ouderen. Dat waardeer ik. Samenwerking met de gemeente op dit terrein is essentieel.”

Tip

Voor initiatiefnemers die momenteel werken aan het opzetten van een wooninitiatief voor senioren of die dat op korte termijn van plan zijn, heeft Biezemans de volgende tip: zoek de samenwerking op met de juiste partners. “Ik geloof er echt in dat als particuliere initiatiefnemers zelf een initiatief opstarten, het belangrijk is om dat in samenwerking tussen ketenpartners te realiseren. Dat kan leiden tot een geschikte locatie en weer bijdragen aan de vormgeving van een inclusieve samenleving. Zoek bijvoorbeeld de samenwerking met een maatschappelijk ondernemer en/of een gemeente. Deze samenwerking kan uiteindelijk leiden tot een investeerder. Als je dat doet, dan kan een initiatief volgens mij echt gaan vliegen.”