Ontwerp voor ontmoeten: Het vormgeven van de buurt met het oog op de toekomst

We staan voor een flinke opgave in onze buurten en dorpen: het aantal mensen in de wijk dat ondersteuning en/of zorg nodig heeft is toegenomen. De komende jaren neemt door de vergrijzing het aantal (kwetsbare) ouderen sterk toe. Voor het langer thuis wonen in de eigen wijk zijn een geschikte woning, voorzieningen in de buurt en een prettige sociale en fysieke leefomgeving nodig. Ingrepen in de ruimtelijke omgeving kunnen bijdragen aan de zelfredzaamheid van mensen. Maar waarop moeten we letten bij het inrichten van onze buurten en dorpen met onze vergrijsde toekomst in het achterhoofd? Architecte Ianthe Mantingh van Zijdekwartier Architecten neemt ons in Ontwerp voor ontmoeten mee hoe zij als ontwerper kijkt naar gebouwen en hun gebruik.

Zelfredzaam vermogen door netwerk van buren en buurtgenoten

Mantingh geeft in Ontwerp voor Ontmoeten een kader; het zoomt in op de buurt, de route van straat naar huis, het woonblok, de drempelzone en de woning. Ingrepen in de ruimtelijke omgeving kunnen bijdragen aan het zelfredzaam vermogen van mensen. Dat zelfredzaam vermogen bouwen mensen op door een netwerk van buren en buurtgenoten te maken die elkaar informeel kunnen steunen. Het belangrijkste daarin is om ruimte te geven aan ontmoetingen bij de inrichting van een gebouw, een huizenblok of een plein. Dit soort vluchtige ontmoetingen tussen buren dragen ook bij tot kansen en zelfredzaamheid van bewoners.

Voorbeeldprojecten: stimuleren van ontmoetingen

De inzichten van Zijdekwartier architecten over de fysieke ingrepen die je kunt doen om ontmoeten te stimuleren worden verbeeld door verschillende voorbeeldprojecten. Het zijn voorbeelden van Zijdekwartier architecten zelf en een selectie uit de inzendingen van de ideeënprijsvraag Who Cares van het Atelier Rijksbouwmeester. De Who Cares voorbeelden zijn voorstellen over de inrichting van ontmoetingsplekken in de openbare ruimte.

Deze plekken zijn veelal ontstaan vanuit de vraag van buurtbewoners naar het terloopse ontmoeten. Want, zo stellen de initiatiefnemers van de prijsvraag, onze woonwijken achter lopen bij het inspelen op maatschappelijke en demografische ontwikkelingen. “Er ligt een opgave bij de ruimtelijke omgeving en de benodigde voorzieningen dichtbij huis. De ontwikkelde concepten en ontwerpen onderstrepen het belang van zowel passende woningen als een fijne woonomgeving, waar iedereen door de huidige coronacrisis veel meer op is aangewezen.”

In aanvulling hierop zijn praktijkvoorbeelden opgenomen van collectieve woonvormen en van aanpakken van gebiedscoalities van het innovatieprogramma Langer thuis in de inclusieve wijk.

Wat draagt het ontwerp van een gebouw en de inrichting van de openbare ruimte bij aan een inclusieve wijk?

Met deze publicatie bieden Platform31 en Zijdekwartier architecten voor deze onderwerpen een kader en bundelen we kennis en inzichten om te laten zien hoeveel er de gebouwde omgeving mogelijk is om contact te bevorderen. Het is aan opdrachtgevers, bestuurders, gebruikers en ontwerpers om de juiste vragen te stellen, zodat er op steeds meer plekken ruimte wordt gemaakt voor ontmoeting.

Publicatie

Lees hier de publicatie Ontwerp voor ontmoeten

Lees ook: Hoe de gebouwde omgeving uitnodigt tot ontmoeten door Ianthe Manthigh van Zijdekwartier architecten.