Merkbaar en werkbaar

Column Anja Schouten, politiechef van de Eenheid Noord-Holland

Prettig wonen in een fijne wijk waar we ons thuis voelen en uitgenodigd worden om mee te doen, ‘veilig en inclusief’. Dat is een droom die we met velen delen. Vooral voor mensen die wij kwetsbaar noemen gaat dat niet vanzelf. Zij hebben daarbij ondersteuning nodig en die komt van vele kanten en partijen.

Tot mijn vreugde zie ik dat we vanuit al die verschillende organisaties en invalshoeken meestal gelijksoortige idealen voor ogen hebben: preventie en vroegsignalering, niet het systeem leidend laten zijn maar de leefwereld, zoeken naar een aanpak die ook recht doet aan de context waarin een persoon leeft en – bij ingewikkelde vraagstukken – het belang dat helder is wie de regie in handen heeft.

In ons politiewerk komen wij onevenredig vaak mensen tegen die extra zorg of ondersteuning nodig hebben. Oorzaak en gevolg en slachtoffer- en daderschap lopen dan regelmatig door elkaar heen en het contact met de politie is meestal niet eenmalig. Als het goed gaat met mensen, neemt de kans dat politie-inzet noodzakelijk is af. Niet alleen fijn voor de wijkbewoner zelf, maar zeker ook voor zijn omgeving. Dus op de vraag of wij een lange adem hebben om samen te werken aan een veilige en inclusieve wijk: reken maar!

Politiewerk in buurten en wijken kent vele gezichten. De meeste mensen kennen vooral onze noodhulp – als er spoed is, zijn we er in bijna 90 procent van de gevallen binnen 15 minuten – en onze wijkagenten. Als de collega’s van de noodhulp na een 112-melding komen, zorgen zij dat mensen in een onveilige situatie weer verder kunnen of dat een escalatie uitblijft. Daarna gaan zij vaak weer door naar een volgende melding. Langdurig bij mensen blijven is niet mogelijk, hun optreden is incidentgericht. Daarom is het zo belangrijk dat zij – als het gaat om kwetsbare mensen of buurten – de situatie kunnen overdragen aan partners in de wijk die over de kennis en kunde beschikken om een structurele bijdrage te leveren aan een oplossing.

De wijkagent en de collega’s van het basisteam zijn de belangrijkste gesprekspartners in de wijk in niet-acute situaties. Zij spreken met inwoners die extra aandacht nodig hebben en natuurlijk met partners in de wijk. Zij pakken gezamenlijk problemen in de wijk aan en vormen een vangnet voor wanneer dat nodig is. We hebben de afgelopen jaren goede stappen gemaakt door elkaar te leren kennen: de wijkagent en het sociaal wijkteam, de buurthuiswerker en de wijkbeheerder, de wijkmanager en de wijkverpleegkundige. We weten elkaar te vinden als dat nodig is.

Als partners in wijkgericht samenwerken maken we zo belangrijke stappen in de goede richting en investeren we gezamenlijk in wijken die veilig en inclusief zijn. En toch … De laatste jaren zien we het aantal spoedmeldingen oplopen en dat baart me zorgen. En dan gaat het me niet alleen om de inzet van collega’s en de wissel die dat soms trekt op de wijkzorg. Wat me zorgen baart, is dat we blijven steken in een incidentaanpak terwijl we weten dat een structurele gezamenlijke aanpak veel meer oplevert.

Die structurele aanpak vraagt om een lange adem. De belangrijkste vraag die we onszelf daarbij als beleidsmakers en leiders moeten blijven stellen is: hoe zorgen we dat wijkzorg leidt tot merkbare en werkbare resultaten in de wijken? Merkbaar voor – kwetsbare – inwoners, die samenhangende en passende hulp nodig hebben en een veilige en inclusieve wijk. En werkbaar voor de professionals in onze organisaties, die moeten kunnen (samen)werken op een manier die past bij wat nodig is. Onze intenties en idealen delen is vooral een goed begin. Maar daarmee zijn we er nog niet. Wanneer merkbaar en werkbaar onze nieuwe toetssteen van kwaliteit wordt, dan vraagt dat waarschijnlijk om nieuwe stappen in de ontwikkeling van alle deelnemende organisaties. Dat kan geen van ons meer solitair doen.

Mijn vraag aan de volgende blogschrijver wethouder Yasin Torunogluis: hoe ziet die organisatieontwikkeling er binnen zijn gemeentelijke organisatie uit? Binnen de politie is dat een belangrijke zoektocht die op alle niveaus in de organisatie speelt. Een zoektocht naar andersoortig leiderschap, nieuwe werkwijzen en andere manieren van resultaatverantwoording. Ik ben nieuwsgierig, hoe pakken anderen dat aan? En hoe houden zij in die ontwikkeling de mensen om wie het gaat centraal? Kunnen we misschien ook op dit punt van elkaar leren?

Anja Schouten, politiechef van de Eenheid Noord-Holland