Lancering WijkWijzer: platform voor leefbare en veilige wijken

Vanaf vandaag kan iedereen die werkt aan veilige en leefbare wijken terecht op het platform WijkWijzer. Dit is een nieuw online kennis- en leerplatform om het werken aan leefbare en veilige wijken te versterken. Over het algemeen gaat het goed met de leefbaarheid en veiligheid in ons land. Maar er zijn ook gebieden waar het de verkeerde kant dreigt op te gaan. Vijftien burgemeesters luidden afgelopen zomer de noodklok, omdat ze de problemen in kwetsbare wijken, mede door de coronacrisis, zien toenemen. De wijk is dan ook weer terug op de agenda. En dat roept de vraag op: hoe maken en houden we onze wijken leefbaar en veilig?

Op de Dag van de Buurt lanceerde programmamanager van het Programma Leefbaarheid en Veiligheid Andy Clijnk vandaag WijkWijzer – een platform voor kennisuitwisseling tussen beleidsmakers, wijkprofessionals en actieve bewoners. “WijkWijzer is onderdeel van ons interdepartementale verkenningsprogramma Gebiedsgerichte aanpak van Leefbaarheid en Veiligheid, en is tot stand gekomen in een samenwerkingsverband van kenniscentra, het ministerie van BZK en de VNG”, vertelt Clijnk. “We hopen dit verband de komende tijd verder uit te breiden met andere instellingen en organisaties die zich bezighouden met buurten en wijken, zoals organisaties van actieve bewoners en sociaal ondernemers, gemeenten en overige ministeries. Met het platform willen we iedereen die werkt aan leefbare wijken namelijk een toegang bieden tot alle relevante inzichten en onderzoeken, publicaties en praktijkvoorbeelden. Je vindt er achtergrondinformatie over de wijkaanpak en gebiedsgericht werken. Onder meer over de verschillende leefgebieden van bewoners die een rol kunnen spelen bij de aanpak van leefbaarheid en veiligheid, maar ook over hoe je de processen rond de verschillende werkwijzen kan inrichten.”

Integraal (samen)werken in de wijk

WijkWijzer geeft ook informatie over hoe je integraal kunt (samen)werken in de wijk. “En integraal werken betekent dan niet alles met alles verbinden en iedereen overal bij betrekken”, licht Matthijs Uyterlinde, themacoördinator leefbare wijken en buurten bij Platform31, toe. “Het gaat er vooral om dat betrokken partijen hun eigen taak zo goed mogelijk uitvoeren, en daar waar nodig afstemming zoeken met andere partijen. En het betekent dus dat je als organisatie verder moet kijken dan naar je eigen doelstellingen.”

“Verandering begint in de wijk. In wijken wordt al veel samengewerkt tussen gemeente, instanties, wijkwerkers en vele anderen. Maar om een wijk echt vooruit te helpen, moeten de belangen van bewoners voorop staan. Stap gezamenlijk over je eigen schaduw heen, want dan ontstaat de ruimte voor de koppeling van belangen en budgetten en de inzet van nieuwe instrumenten, zoals wijkgerichte investeringsbudgetten. Met een gedeeld wijkbudget van gemeenten, corporaties, zorg en welzijn kun je samen meer doelen bereiken. Maak een gezamenlijke visie voor de wijk, reserveer budget, zorg voor mandaat, een onafhankelijke procesorganisatie, denk vanuit het gezamenlijk belang en houd de ambities scherp bij elke beslissing. Zo doe je op de juiste momenten samen de juiste dingen voor de wijk. Of dat nu voor de mensen zelf of voor de fysieke omgeving is. En uiteindelijk scheelt dat iedereen geld. Met de bewoners als grootste winnaar.”
Hamit Karakus, directeur Platform31

Achtergrond

Sinds halverwege de 20e eeuw investeren we in Nederland om te voorkomen dat kwetsbare wijken afglijden. Aanvankelijk met beleid gericht op sanering, krotopruiming en economische reconstructie. In latere jaren met beleid dat zich ook richt op de sociale kant van wijkaanpak, zoals in het ‘krachtwijkenbeleid’, waarbij thema’s als wonen, werken, leren en opgroeien, veiligheid en integratie centraal staan. Onder druk van de economische crisis en een andere politieke wind is de financiële ondersteuning van het krachtwijkenbeleid echter vanaf 2012 stopgezet. In veel gemeenten belandde de wijkaanpak in een impasse, onder meer vanwege bezuinigingen en omdat er veel beleidsaandacht uitging naar andere vraagstukken. Hoewel de leefbaarheid in Nederland de afgelopen twee decennia gemiddeld genomen verbeterde, gold dit niet voor de meest kwetsbare wijken. Verschillen tussen ‘goede’ en ‘slechte’ wijken nemen sinds 2012 toe. Juist in gebieden die te maken hebben met een (uiteenlopende) combinatie en opeenstapeling van problemen op leefgebieden als wonen, werk, inkomen, opvoeding, onderwijs, veiligheid en gezondheid is extra inspanning nodig.

Platform in ontwikkeling

WijkWijzer heeft als doelstelling om een knooppunt te zijn, niet alleen voor informatie over een gebiedsgerichte aanpak van veiligheid en leefbaarheid, maar ook een knooppunt voor organisaties en personen die zich hiermee bezighouden. “Daarom zijn we nu bezig met de verdere ontwikkeling van WijkWijzer. Dat doen we onder meer door het opzetten van een vraagbaak voor beleidsmakers en wijkprofessionals. Via WijkWijzer worden de vragen door het netwerk beantwoord,” vertelt Razia Ghauharali, projectleider van WijkWijzer en themacoördinator veilige samenleving bij Platform31. “Daarnaast werken de betrokken organisaties samen aan de opzet van het Leernetwerk Leefbaarheid & Veiligheid. Dit netwerk – gericht op beleidsmakers, wijkprofessionals en bewoners – brengt kennis- en leervragen samen met het aanbod van kennis- en leertrajecten. WijkWijzer is niet alleen een vraagbaak, maar biedt ook overzicht in het leeraanbod en fungeert als matchmaker.”

Heb je een vraag of wil je informatie delen via WijkWijzer? Vul het contactformulier in.

WijkWijzer.org

WijkWijzer is een platform voor kennisuitwisseling tussen beleidsmakers, wijkprofessionals en actieve bewoners. De eerste versie is tot stand gekomen in een samenwerkingsverband van Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid, het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Movisie, Platform31, Vereniging van Nederlandse Gemeenten en het Verwey-Jonker Instituut. Inmiddels zijn ook het Landelijk Platform Buurt- en Wijkgericht Werken (LPB) en het Landelijk Samenwerkingsverband Actieve bewoners (LSA) aangesloten.

Dag van de Buurt

WijkWijzer werd gelanceerd op de Dag van de Buurt. Daar kwamen 1.000 actieve bewoners, bestuurders, beleidsmakers, corporatiemedewerkers en andere (wijk)professionals digitaal samen. Samen met verrassende experts, oude bekenden en (toekomstige) buurtmakers gingen zij in gesprek over de buurt als uitvalsbasis voor een leefbare, veerkrachtige, veilige en welvarende samenleving.