De schijnwerper op de inclusieve wijk

Interview met Corine Dijkstra, wethouder Gouda

Platform31 en het G40-Stedennetwerk zetten twee jaar lang de schijnwerper op 24 woongebieden met het innovatieprogramma Langer thuis – Inclusieve wijk. Een interview met Corine Dijkstra, wethouder in Gouda en trekker van de themagroep Wonen en zorg van het G40-stedennetwerk, een van de initiatiefnemers van het Innovatieprogramma.

Wat zijn de bouwstenen voor een inclusieve wijk?

“Wat zijn de randvoorwaarden voor een inclusieve wijk? Met het innovatieprogramma geven we daar met 24 gebiedscoalities antwoord op. Langer thuis wonen staat hoog op onze agenda, door zicht te krijgen op elkaars kennis, nieuwe trends en actualiteit, en kennis van experts brengen we die agenda verder. Mijn wens is dat we met elkaar een mooie variatie aan praktijkvoorbeelden opleveren. Dat we bij elkaar op bezoek gaan. En niet alleen de juichverhalen laten zien, maar juist de dilemma’s benoemen en leren van fouten.“

U bent een van de initiatiefnemers van het Innovatieprogramma. Kunt u toelichten waarom?

Langer thuis wonen is voor ons als G40 een belangrijk vraagstuk. Het is tijd dat gebiedscoalities er in de praktijk mee aan de slag gaan. Wat er moet gebeuren is niet nieuw of onbekend, want het aanjaagteam Langer zelfstandig wonen onder leiding van Norder kwam drie jaar geleden met tal van aanbevelingen. De doelgroep kwetsbare inwoners omvat ouderen én mensen met psychiatrische problematiek en het vraagt om acties vanuit verschillende beleidsdomeinen.

Door deze community of practise te organiseren kunnen deelnemers van elkaar leren, uitwisselen en het verbindingen tussen beleidsdomeinen maken. Het biedt gebiedscoalities nieuwe energie. Daarbij komt dat je niet alleen leert door af te kijken van best practices, maar van ‘waar het door de hoeven zakt’ en hoe dan oplossingen gevonden worden.
Een inclusieve wijk vraagt een visie op langere termijn, een stip aan de horizon. Wij als wethouders kijken 4 jaar vooruit, de periode dat we zijn aangesteld. Dit innovatieprogramma vraagt van ons om de horizon te verleggen, en dus 10 jaar vooruit te kijken of nog langer als het om de investeringstermijn in de gebouwde omgeving gaat.

Wij kunnen de uitkomsten van het innovatieprogramma adresseren aan twee ministeries: het ministerie van VWS en het ministerie van BZK. Als gemeenten willen wij financieel en juridisch inzichtelijk maken wat wel kan en wat kan niet vanuit de wettelijke domeinen. Als bestuurders kunnen wij ons mengen met deze randvoorwaarden. Het gaat om de vinger te leggen op wat we lokaal niet kunnen doorbreken. Denk aan de recente wijziging in de abonnementsbijdrage aan de Wmo. Deze is voor iedereen gelijk geworden om de administratie eenvoudiger te maken. Maar dit kan ook er ook toe leiden dat mensen aarzelen om een Ciz-indicatie aan te vragen, de eigen bijdrage wordt immers dan gelijk veel hoger. Daardoor ontvangen deze mensen niet de zorg die zij nodig hebben en maken zij langer aanspraak op de gemeentemiddelen.

Wat hoopt u dat het innovatieprogramma oplevert?

We weten dat er behoefte is aan nieuwe woonvormen tussen thuis wonen en het verpleeghuis, met zorg en ondersteuning, maar deze bestaan nog nauwelijks. Mij lijkt het interessant om deze woonvorm als maatschappelijke businesscase inzichtelijker te maken met inbegrip van een zorg en ondersteuning; kunnen alleen commerciële partijen hier iets op ontwikkelen of is het een taak voor corporaties. En welke rol kunnen gemeenten hierin spelen? Tot slot hoop ik dat we afkomen van het stigma ‘Je zult ze maar naast je hebben wonen’. Dit is vaak hoe nu naar mensen met psychische problematiek wordt gekeken. Bovendien is het zo dat buren meer overlast ervaren van een ‘normale buur’ dan een buur met zorg en begeleiding.

Wat zijn drie belangrijke redenen voor een gebiedscoalitie om mee te doen?

Als eerste, er zit echt urgentie op dit thema. Het is geen kers op de taart. Met dit programma scherp je deze urgentie aan. Als tweede biedt het een gebiedscoalitie de kans om te zoeken naar wat wel kan. Dit doen we met het gehele netwerk van gebiedscoalities, aanvullende analyses en aanscherping van buiten. Als derde reden geeft het traject extra energie in het lokaal overleg. Het thema inclusieve wijk ligt het eigenaarschap in het midden. Dit traject creëert gemeenschappelijk eigenaarschap.

Waar bent u trots op als het gaat om het langer thuis wonen in Gouda?

Wat ik uit wil lichten is onze eigen kracht benadering van de psychisch kwetsbare doelgroep. Wij hebben met onze werkwijze van ‘Gewoon Thuis’ – waar in samenspraak met cliëntorganisaties – een aanpak is ontwikkeld die succesvol is voor het zelfstandig wonen in de wijk. We gingen van start met de vraag: wie van jullie wil er een eigen sleutel. Daarnaast ondersteunen wij sociale netwerken en het ontmoeten door activiteiten in buurten mogelijk te maken. We werken daarbij veel met vrijwilligers. Zij hebben zelf ook verschillende rollen, soms die van een hulpvrager, of die van klusjesman. Hiernaast is er een heel palet van initiatieven vanuit de stad, buurtontmoetingsplaatsen en welzijnsactiviteiten gericht. Daarnaast hebben de zogenaamde ‘sociale makelaars’ de opdracht de schakel te zijn tussen professionele ondersteuning en dit brede palet.

goudabruist
Gouda bruist! , Gouwenaars die actief zijn in de stad en de initiatieven die daar uit voortkomen

Wat gaan opa en oma merken van dit innovatieprogramma?

Ik zie dat de huidige generatie mensen tussen de 80 en 90 jaar nu tussen wal en schip valt. Wij spelen nu nog te ad hoc in op wat zij nodig hebben voor het langer thuis wonen, in voorzieningen en ontmoeten, het voorkomen van eenzaamheid en in aanbod van woonvormen. Ik hoop dat wij de komende generaties een veel vloeiendere overgang tussen thuis wonen en het verpleeghuis gaan bieden. Dit innovatieprogramma draagt bij aan deze omvorming.

Gezocht 24 wijken voor Innovatieprogramma Langer thuis - Inclusieve wijk

Hoe maakt u uw wijk geschikt en inclusief voor het langer thuis wonen van alle inwoners, dus ook kwetsbare groepen? Wat kunt u doen om goed wonen in de wijk voor deze groepen verder te brengen? Door meer van elkaar te leren, voorbeelden te delen en samen uit te zoeken hoe je wooninnovatie in de wijk versnelt. Platform31 en het G40-Stedennetwerk zetten twee jaar lang de schijnwerper op 24 woongebieden met het innovatieprogramma Langer thuis – Inclusieve wijk.
Beleidsstrategen, gebiedsontwikkelaars of programmaleiders gaan in interactieve bijeenkomsten, sparren, netwerken, spiegelen en reflecteren om bouwstenen te ontwikkelen voor de inclusieve wijk op innovatiethema’s van het wonen, sociale en fysieke leefomgeving en nabije voorzieningen.

Doe u met uw gebiedscoalitie mee aan het Innovatieprogramma?

Aanmelden kan tot 12 april.

Meer informatie