Hoe houdbaar is het all-inclusive arrangement?

Door Susan van Klaveren

Door de hervorming in de langdurige zorg en de extramuralisering krijgen ouderen met een lage zorgzwaarte niet meer een verblijfsindicatie voor het verzorgingshuis. Dit heeft leegstand van verzorgingshuisappartementen als gevolg. Dat wil niet zeggen dat ouderen niet in het verzorgingshuis mogen komen wonen. Het verschil is dat zij zelf moeten betalen voor de huisvesting en andere services en (hotelmatige) diensten.

Het kennis- en experimentprogramma ‘Langer thuis’, ondersteund door de ministeries van BZK en VWS, heeft in 2014 het experiment All-inclusive pension uitgevoerd. Dit experiment is door Platform31 en Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg (KCWZ) uitgevoerd. Een groep van 12 koplopers is een klein jaar gevolgd met het in de markt zetten van het concept ‘All-inclusive’. Nu, ruim twee jaar na het experiment, hebben Platform31 en KCWZ een vervolgstudie uitgevoerd. Het doel hiervan is te onderzoeken hoe de all-inclusive arrangementen van de koplopers zich hebben ontwikkeld en welke lessen hieruit geleerd kunnen worden.

Maatwerk sleutel tot succes

De uitkomst is dat de verschillende koplopers markt zien in de all-inclusive arrangementen. Vanuit ouderen is er vraag naar een woonvorm waar zij in een beschutte setting kunnen wonen. Maatwerk in woning en diensten is daarbij de sleutel tot succes. Bewoners verschillen in hun behoeften en financiële mogelijkheden en willen/kunnen daardoor niet hetzelfde pakket afnemen. Tegelijkertijd zet dit maatwerk extra druk op de financiële haalbaarheid van het concept. Om aan de vraag te voldoen zijn investeringen nodig in complexen met kleine wooneenheden. Het samenvoegen van wooneenheden leidt echter tot minder huurders en zet daarmee de financiële haalbaarheid onder druk.

Niet voor elke oudere de oplossing

In de kamerbrief over het pact voor de ouderenzorg benoemt de minister uitdrukkelijk de opgave van het langer thuis wonen: “Ouderen die thuis willen en kunnen blijven wonen, moeten dat goed en veilig kunnen, met voldoende en kwalitatief goede zorg en ondersteuning waar nodig.” Het ministerie van VWS heeft op donderdag 8 maart 2018 met zo’n 40 landelijke organisaties het pact voor de ouderenzorg ondertekend. Hierin is de opgave van langer thuis wonen uitdrukkelijk opgenomen.

Het all-inclusive arrangement levert hier niet voor alle ouderen, zeker niet voor ouderen met een kleine portemonnee, een antwoord op. In een vervolgstudie, die in dit voorjaar zal verschijnen, brengen Platform31 en KCWZ de ontwikkelingen op het gebied van wonen, welzijn en zorg voor deze kwetsbare ouderen in beeld.