Hoe geef je nieuwe raadsleden een flitsende start met de Omgevingswet?

Verslag G40/G4-leerkring Omgevingswet

De gemeenteraadsverkiezingen staan voor de deur. In maart gaat Nederland naar de stembus en worden in bijna alle gemeenten nieuwe raadsleden gekozen. Hoewel dit een democratisch feestje is, betekent het ook dat er veel raadsleden (en vervolgens ook wethouders) met kennis van de Omgevingswet vertrekken. Daarom is het belangrijk om te zorgen voor een goede overdracht, zodat raadsleden een flitsende start kunnen maken met deze complexe materie. Een aantal gemeenten heeft al ervaring opgedaan en deelt hun geleerde lessen.

De overdracht in de praktijk: Purmerend

Niet alle Nederlanders gaan in maart naar de stembus. In sommige gemeenten hebben recent al herindelingsverkiezingen plaatsgevonden. Eén van die gemeenten is Purmerend. Daar heeft de overdracht dus ook al plaatsgevonden. Josina de Bruijn, programmamanager Omgevingswet, vertelt hoe ze dat heeft aangepakt.

Het ambtelijk team is samen met de griffie (als adviseur van de raad), de directie (als adviseur van het college) en het oude college om tafel gegaan om met elkaar te bespreken wat de belangrijkste zaken zijn in de overdracht. Als voorbereiding op het raadstraject werkten ze intensief samen met de griffie, zochten ze contact met de oude en nieuwe raadsleden en de wethouder en werden vier (informele) avonden georganiseerd, met onder andere een presentatie van de VNG en workshops. Centraal in de aanpak van Purmerend stonden drie vragen:

  1. Hoe gaan we de Omgevingswet gebruiken om het nog beter te doen voor de stad en dorpen?
  2. Welke rol ziet de raad voor zichzelf in de toekomst?
  3. Hoe nemen we de raad mee in de keuzes die gemaakt moeten worden in het kader van de Omgevingswet?

De overdracht in voorbereiding: Utrecht

Utrecht is druk bezig met het voorbereiden van de overdracht. Daar put programmamanager Hanneke Kerckhaert uit ervaring met de bestuurswisseling op provinciaal niveau. Welke mijlpalen komen er in dit invoeringsjaar op het bestuur af? Welke acties moeten plaatsvinden? Belangrijk zijn onder meer informatie- en themabijeenkomsten, maar ook inwerkprogramma’s voor de nieuwe wethouder en de nieuwe raad.

In haar presentatie zoomt Kerckhaert in op een overzichtelijke planning met raadsbesluiten die moeten worden genomen voor de inwerkingtreding, raadsbesluiten waarvan het wenselijk is en raadsbesluiten die ook nog na de inwerkingtreding kunnen worden genomen. Ook deelt ze een aantal tips:

  • Een budgetclaim garandeert aandacht.
  • Houd de kernboodschap kort.
  • Sluit aan op politieke prioriteiten.
  • Houd het bestuur continu op de hoogte.

De rol van de griffie

Ina Schutte, griffier in de gemeente Leusden en al geruime tijd lid van de VNG Taskforce invoering Omgevingswet, reflecteert op de rol van de griffie. Welke rol kun je als inhoudelijk ambtenaar pakken? Wat werkt wel en niet bij het overdagen van een complex dossier als de Omgevingswet? Belangrijk is om de discussie met elkaar in stand te houden. Doseer de stapjes in dit complexe dossier. Stap niet te snel over onderwerpen heen. Een raad blijft namelijk soms ‘hangen’. Regelmatige updates zijn essentieel.
Waar kan de griffier van toegevoegde waarde zijn? Onder andere bij het vormgeven van nieuwe werkprocessen, maar ook in de planning kan de griffier een rol vervullen.