Grijp kans voor verbinding technische en sociale verduurzaming

Het aanpakken van werkloosheid, verbeteren van de zorg en werken aan een aantrekkelijke stad. De hoge ambities van de vorige collegeperiode zijn ook in de nieuwe coalitieakkoorden actueel. Nieuw zijn twee politieke issues die daar aan worden toegevoegd: het woondossier en het duurzaamheidsdossier. Maar de kans om technische en sociale verduurzaming te verbinden, wordt nog niet overal aangegrepen. Dit blijkt uit de analyse van 25 coalitieakkoorden door Platform31.

De zorg om een baan maakt bij veel burgers plaats voor de zorg om het bemachtigen van een passend koop- of huurhuis, het liefst in een gezonde en duurzame omgeving. Daarom willen de nieuwe colleges afspraken over quota voor sociale huur, middenhuur, starters en koopwoningen in het middensegment. Volgens onze analisten staan gemeenten voor de uitdaging om deze ambities door te vertalen in plannen voor gebiedsontwikkeling en stedelijke transformatie. Een tekort op de grondexploitatie laat zich immers makkelijk ‘dichtrekenen’ met duurdere woningen.

Wie betaalt?

Wonen in een gezonde en duurzame omgeving wordt in de coalitieakkoorden in verband gebracht met de energietransitie, aardgasvrije wijken, klimaatadaptief beleid, de klimaatneutrale stad, verbetering van de luchtkwaliteit, een fossielvrije toekomst. Alleen: geen enkel coalitieakkoord besteedt aandacht aan de vraag wie de verduurzamingsinvesteringen bij eigenaar-bewoners (mee)financiert, zeker wanneer deze investering zich niet terugvertaalt in lagere energielasten en waardestijging van de woning. Uit de akkoorden lijkt impliciet de verwachting dat het Rijk over de brug gaat komen.

Wijkgerichte aanpak

In de geanalyseerde duurzaamheidsagenda’s staat ook een wijkgerichte aanpak centraal. Wat ontbreekt is de koppeling van milieutechnische verduurzaming aan sociale verduurzaming van buurten en wijken. Opvallend, want in veel wijken die op de nominatie staan om ‘van het gas af’ te gaan, is sprake van problemen in de sfeer van leefbaarheid en veiligheid. Juist in deze wijken ligt een kans om te investeren in aantrekkelijke, toekomstbestendige woonmilieus.

Uitbouwen van stedenbanden

Een manier om deze kansen alsnog te verzilveren is het uitbouwen van het concept stedenband, waarin gemeenten elkaar op deze dossiers helpen en van elkaar kunnen leren bij het realiseren van de hoge ambities. Niet alleen door samenwerking in de eigen regio, maar ook op basis van verschillen en complementariteit.