Gezond leven in Nieuw-West met gezondheidsambassadeurs

Interview met Karin Kauw, stichting Eigenwijks en deelnemer aan de leerkring armoede en gezondheid

Gezond leven in Amsterdam Nieuw-West leidt wijkbewoners op tot gezondheidsambassadeur. Na een wijkbrede aanmeldcampagne, volgen geïnteresseerde bewoners een trainingsprogramma over gezondheid in hun buurt met thema’s als geluk, positieve gezondheid en gezonde leefomgeving. De volgende stap is dat zij hun eigen ‘gezonde idee voor de buurt’ tot een concrete activiteit in de wijk maken. Sinds 2014 zijn ruim 130 wijkbewoners opgeleid. Zij hebben tal van initiatieven opgezet, zoals het gezondheidsfestival, de wandelgroepen, voorlichting of sport en spel.

Bewonersorganisatie Eigenwijks uit Amsterdam Nieuw-West traint en ondersteunt de gezondheidsambassadeurs vanaf de start. Het doel van het project is om met wijkbewoners een beweging van onder op gang te brengen, waarbij steeds meer inwoners zelf bijdragen aan een gezonder leefklimaat. Voor de ambassadeurs draagt het bij aan hun eigen ontwikkeling. Ze krijgen in groepsverband een opleiding tot gezondheidsambassadeur met certificaat en na afloop biedt de Gezondheidsambassade ondersteuning. Samenwerkingspartijen van dit programma zijn de GGD, stadsdeel Nieuw-West/Zo Blijven Wij Gezond, RIVM/HvA en de VU.

Wat is het succes achter nu al 5 jaar gezondheidsambassadeurs?
Wij spelen met dit initiatief in op de behoeften uit de wijk. Gezondheid is een blijvend thema. In het eerste jaar zijn de ambassadeurs opgeleid als interviewers om zo gesprekken te voeren met wijkbewoners over wat een gezonde wijk voor hen betekent. De gezonde wijk bleek een verbindend onderwerp. Na afloop waren inwoners bewuster van de eigen gezondheid en de omgeving. Ook hadden zij tal concrete ideeën om mee aan de slag te gaan. Dit doe-component werd een onderdeel van de opleiding tot gezondheidsambassadeur. Juist de concrete initiatieven in de wijk zijn de kracht. Er blijft ook interesse om mee te doen. Daarom hebben wij vorig jaar de gezondheidsambassade opgezet. Het is een plek voor uitwisseling, ontmoeting en het bespreken van thema’s die er voor mensen toe doen. Ook sluit het aan bij de ambitie van Eigenwijks om een beweging op gang te brengen waarbij steeds meer mensen bijdragen aan een gezonder leefklimaat en daar baat bij hebben in hun eigen ontwikkeling.

Waarom deed je mee aan de leerkring?
Armoede en gezondheid staan hoog op de beleidsagenda. Wij stelden ons de vraag: Hoe kan in Nieuw-West met het netwerk van gezondheidsambassadeurs de verbinding van gezondheid met armoede worden verbeterd? Welke invalshoek kunnen we gebruiken om aandacht te besteden aan armoede? Hoe creëren we de bewustwording en vertalen we dit in de training voor de gezondheidsambassadeurs, zodat zij er energie krijgen er iets mee willen te doen. Reden voor mij om samen een van de gezondheidsambassadeurs deel te nemen aan de leerkring.

In de versnellingssessie van de leerkring gingen wij met ons netwerk en een aantal expert op zoek naar de juiste taal voor armoede. Het advies luidde ’Bouw armoede uit; maar doe het op een manier die bij je past’. Zij gaven ons verschillende tips:

  • Benut de kennis van bestaande activiteiten en leer van je eigen bijeenkomsten
    Zie je huidige doelgroep (ambassadeurs en hun activiteiten) als vertrekpunt en als kennisbron voor je ambitie. Welke van de gelopen projecten sluiten het beste aan bij de gezochte doelgroep? Vraag de deelnemers/aanwezigen om redenen van aanwezigheid.
  • Armoede is een complex thema: Zoek de juiste woorden om mensen betrokken te maken
    Wijkbewoners zien armoede als een leefomgevingscomponent. Het gaat om slechte huizen, te veel junkfood en gezond eten is duur. Armoede is een complex thema waar wij in de methode ruimte voor willen maken. Naast activiteiten die zich richten ontmoeten en leefstijl, levert het in onze ogen meer toegevoegde waarde voor de wijk op door ook hier initiatieven op aan te bieden. Met laagdrempelige participatie en meedoen raken mensen meer betrokken bij de buurt. We kunnen daardoor meer inwoners bereiken en daarmee ook relevante kennis ontwikkelen.
  • Agendeer armoede wel expliciet, maar leg ook uit hoe fijnmazig dit thema is.
    Armoede is een achterliggende oorzaak van gezondheidsachterstanden. Breng armoede in als een conceptueel kader en zorg voor een heldere taal. Armoede is voor iedereen anders en maak de ambassadeurs bewust dat dit kan spelen. Neem het daarom op als een nieuw thema in de opleiding tot ambassadeur.
eigenwijks-2
(afbeelding Eigenwijks)

Landelijke leerkring Armoede en gezondheid

Armoede en schulden kunnen grote impact hebben op de gezondheid en het welzijn van mensen. Vooral als financiële problemen langere tijd aanhouden. Stress is daarin een belangrijke factor. Gebrek aan een perspectief of oplossing kan leiden tot chronische stress, die weer negatief doorwerkt op de gezondheid en leefstijl. Omgekeerd kan een slechte gezondheid leiden tot een lager inkomen en hoge uitgaven aan medicijnen en zorg of verlies van werk. Het stimuleringsprogramma Gezond in… (Pharos en Platform31) helpt u op weg om lokaal in de aanpak tot slimme verbindingen te komen waar financiën, stress & gezondheid onderdeel van zijn. Door verbindingen te leggen, werkt u aan de verbetering van een preventieve aanpak en ondersteuning.

Voor de vierde editie van de leerkring armoede, schulden en gezondheid zoeken we deelnemers: vernieuwers die willen innoveren, experimenteren en vooruitkijken. Werkt u aan het versterken van de verbinding tussen armoede en gezondheid? Bijvoorbeeld door de ontwikkeling of uitvoering van een armoedepact, wijk(gezondheids)programma of pilotproject? Of heeft u een gecombineerde aanpak die in de startblokken staat? Wilt u spiegelen en sparren over uw initiatief of traject? Doe dan mee aan de inspiratieleerkring armoede en gezondheid en meld u aan met uw samenwerkingspartner. We gaan op 11 juni van start. Aanmelden kan tot 14 mei.