FriendsOnline helpt jongeren in Haarlemmermeer met sociaal contact in coronatijd

In coronatijd begon welzijnsorganisatie MeerWaarde in Haarlemmermeer met FriendsOnline: online bijeenkomsten voor jongeren die anderen wilden ontmoeten maar daar wel hulp bij konden gebruiken. Het bleek een succes en er sloten meer groepen aan. We spraken Inge Janssen, sociaal makelaar jeugd bij Meerwaarde Welzijn, over hun initiatief. “In coronatijd hebben jongeren zonder sociaal netwerk het extra moeilijk. We zijn gaan bedenken wat we wel konden doen.”

MeerWaarde Welzijn wil inwoners helpen om de eigen kracht te ontwikkelen en versterken, om zwaardere of langdurige hulp te voorkomen. De welzijnsorganisatie richt zich op volwassenen, maar ook op kinderen en jeugd. Zo werken ze bijvoorbeeld met jongeren die zich eenzaam voelen of die somber zijn. Janssen: “Ze worstelen met sociale contacten, en met: hoe maak ik contact, wat moet ik zeggen? In coronatijd hadden zij het extra moeilijk, zonder sociaal netwerk. En wij konden vanwege de coronamaatregelen fysieke bijeenkomsten niet door laten gaan. Toen zijn we gaan bedenken wat toch konden doen. Dat is FriendsOnline geworden.”

Denkrichting: zet in op monitoren van gezondheidsproblematiek bij mensen in kwetsbare posities

Met denkrichtingen geeft GezondIn suggesties voor beleid en aanpak van gezondheidsachterstanden voor gemeenten tijdens en na coronacrisis. Dit Denkrichting: Geef extra aandacht aan mentale gezondheid. Het verhaal van MeerWaarde in Haarlemmermeer gaat over rekening houden met de mentale gezondheid van mensen. Er zijn sterke aanwijzingen dat die tijdens de coronacrisis extra onder druk staat. Denk bijvoorbeeld aan alleenstaande geïsoleerde mensen, mantelzorgers, mensen die hun baan zijn verloren, ouderen maar ook jongeren. Zij hebben te maken met een toename van stress en angst en een vermindering van ontmoetingen. Het is dus van belang om met welzijn, ggz en de wijkteams te onderzoeken hoe je hier extra aandacht voor kunt hebben. Kijk bijvoorbeeld hoe het sociale netwerk van individuen versterkt kan worden. Of bedenk welke extra activiteiten ingezet kunnen worden om eenzaamheid te doorbreken en het welzijn van deze mensen te bevorderen.

FriendsOnline begon als drie online avondbijeenkomsten van anderhalf uur. Per groep zijn er acht tot twaalf jongeren, tussen de 16 en 23 jaar. Deelnemers komen via netwerkpartners of collega’s zoals jongerenwerkers, maar jongeren kunnen zich tegenwoordig ook zelf aanmelden via de website. Janssen: “Het zijn jongeren die op een vmbo-school zitten of op de havo of soms vwo, en die bijvoorbeeld sociale angst voelen. Omdat ze zich niet OK voelen, of problemen thuis hebben. Maar het gaat ook om jongeren met autisme, of jongeren die zich identificeren als LHBTI+. Wij zetten die bij elkaar, en die mix werkt prima. We kijken wel altijd of FriendsOnline past bij iemand, wat dat betreft is het maatwerk."

Veilige omgeving zonder vooroordelen

In de online cursus leren de deelnemers hoe ze contact kunnen maken en onderhouden, passend bij de missie van MeerWaarde Welzijn. “Soms gaan jongeren samen iets doen, bijvoorbeeld sporten”, vertelt Janssen. “Of ontstaan er vriendschappen. Maar dat is eigenlijk bijvangst voor ons.” De begeleiding doet Janssen zelf samen met een collega jeugdwerker. Twee jongerenvrijwilligers helpen bij het activeren van jongeren en gebruiken daarvoor de groepsapp, verzinnen opdrachten en challenges. “We beginnen de eerste bijeenkomst met de camera uit”, licht Janssen toe. “Dat doen we bewust, omdat het veiliger voelt voor de jongeren en er minder snel vooroordelen zijn omdat je niet weet hoe de ander er uit ziet. In het begin vroegen we al aan het eind van de eerste bijeenkomst om de camera aan te doen. Maar dat bleek te vroeg. Nu doen we dat pas na de derde keer.”

Janssen en haar collega zorgen er altijd voor dat de jongeren merken dat ze OK zijn. Om de jongeren te leren hoe en waarover ze een gesprek zouden kunnen voeren, gaven zij opdrachten. Janssen: “De eerste keer werken we met positief roddelen. Iemand stelt zich kort voor met naam en bijvoorbeeld leeftijd en waar die woont. Dan vragen we de anderen om op basis van de informatie en stem in te schatten wat voor een eigenschappen die persoon heeft. Of we laten iets van favoriete muziek van de deelnemers horen en dan vragen we te raden wie die muziek heeft ingestuurd. We vragen ze ook na te denken over wat ze willen weten van anderen. Dat levert niet alleen maar meer oppervlakkige gesprekken, maar soms ontstaan ook hele mooie diepgaande.” Na de bijeenkomsten volgen de begeleiders de jongeren nog. Kunnen ze op eigen kracht verder of kunnen ze los worden gelaten? Janssen: “Soms helpen we nog een handje, we kunnen bijvoorbeeld ook nog doorverwijzen naar activiteiten in de buurt.”

Van online commitment naar live-meetings

Er zijn inmiddels vier groepen geweest en deelnemers geven FriendsOnline een 7-8 op een schaal van 1-10. Het aantal bijeenkomsten in de reeks zijn van drie naar vijf gegaan. Dat bleek voor de jongeren beter te werken. Uit de evaluatie kwam ook naar voren dat deelnemers het belangrijk vinden dat iedereen zich committeert aan het hele traject. Janssen: “Doe je mee, dan doe je ook alle bijeenkomsten mee. Ook als je je (een keer) niet goed voelt.”

Een vijfde editie van FriendsOnline is begin deze maand georganiseerd, in de week van de eenzaamheid. Voor de toekomst denkt MeerWaarde Welzijn aan een combinatie van online bijeenkomsten en (aan het eind) een fysieke bijeenkomst. “Het voordeel van elkaar echt ontmoeten is dat de jongeren meer van de lichaamstaal van anderen zien”, benadrukt Janssen. “En het werkt toch anders. We hebben trouwens al een keer een live-bijeenkomst georganiseerd. Daar kwamen deelnemers van alle eerdere edities. Het was in de vorm van een Summer Event, iedereen had iets te eten meegenomen, en vooraf een foto ingestuurd. En we hadden activiteiten als een quiz en een soort Ranking the Stars. De jongeren vonden dat heel leuk. Verder zijn er, na FriendsOnline, ook hulptrajecten voor een aantal jongeren opgestart bij het jongerenwerk. De jongeren hadden dankzij FriendsOnline al een beeld bij het jongerenwerk en vertrouwen in mijn collega daar. Daardoor konden ze open zijn en zelf om hulp vragen bij de dingen waar ze op dat moment mee zaten.”