Energietransitie en gezondheid: een logische verbinding  

Hoe kun je opgaven rond de energietransitie en gezondheid in kwetsbare wijken met elkaar verbinden? In het inspiratieboek Energietransitie en gezondheid in kwetsbare wijken presenteren we vernieuwende aanpakken uit de Nederlandse praktijk waarin de energietransitie wordt verbonden met de aanpak van gezondheidsverschillen. De kansen en voorbeelden, zowel vanuit milieutechnische invalshoek met opstapjes naar het sociale domein als andersom, bieden inzicht in hoe en op welke concrete onderwerpen partijen elkaar kunnen vinden en samen kunnen optrekken.

In veel wijken die door gemeenten zijn geselecteerd om ‘van het gas af’ te gaan is de energietransitie niet de enige opgave. In kwetsbare wijken spelen ook andere zaken, die voor bewoners dichterbij en urgenter zijn dan het klimaatprobleem. Denk bijvoorbeeld aan schuldenproblematiek, eenzaamheid, onveiligheid of slechte gezondheid. Bovendien heeft COVID-19 harde gevolgen voor deze wijken; de coronacrisis zorgt voor extra stress, baanverlies, armoede en gezondheidsproblemen. Dit maakt een brede sociaal-fysieke wijkaanpak extra relevant.

Binnen: de woning en bewoner

Met renovaties verbeteren corporaties op grote schaal woningen, maar is er daarbij voldoende aandacht voor de kwaliteit van het binnenmilieu? Wordt er rekening gehouden met hittestress en krijgen huurders voorlichting over ventilatie? Aan de hand van feiten en cijfers over de kwaliteit van het binnenmilieu wordt in het inspiratieboek toegelicht wat de meerwaarde is van verduurzamen. Maar dit heeft ook een sociale dimensie: hoe beperken we stress bij bewoners – zeker als er veeleisende renovaties plaatsvinden? We laten met concrete praktijkvoorbeelden zien hoe je deze gezondheidsissues kunt oppakken én verbinden met de energietransitie.

Buiten: de aanpak in de wijk

Welke gezondheidsproblemen spelen in de buitenruimte? Wat maakt sommige buurten minder gezond? Vanuit welke kaders en randvoorwaarden kunnen de energietransitie en het tegengaan van gezondheidsverschillen tegelijk worden aangepakt? Naast feiten en cijfers over gezondheid in de wijk tonen we meerdere praktijkvoorbeelden van hoe je de nieuwe energie-infrastructuur (in samenspraak met bewoners) gezonder kunt inrichten. Ook laten we zien hoe je de energietransitie onderdeel maakt van een integrale wijkaanpak.

Dit inspiratieboek is bedoeld om bestuurders, beleidsmakers, gezondheidsprofessionals, ontwerpers en beheerders van de openbare ruimte en bewoners, te helpen bij een gezamenlijke lokale, integrale gebiedsaanpak. Alleen door samen te werken kunnen ze de bewoners van kwetsbare wijken echt vooruithelpen – naar een toekomst zonder aardgas, met een goede gezondheid.

Publicatie Energietransitie en gezondheid in kwetsbare wijken

In het inspiratieboek Energietransitie en gezondheid in kwetsbare wijken biedt Platform31 inzicht in vernieuwende praktijken die de opgave van de energietransitie en de opgave rondom het terugdringen van gezondheidsachterstanden aan elkaar verbinden. We gaan in op feiten, cijfers en praktijkvoorbeelden en bieden inzichten in een samenhangende aanpak. 

Experimentenprogramma Verduurzaming van Kwetsbare Wijken  

Dit inspiratieboek is een initiatief van het experimentenprogramma Verduurzaming van kwetsbare wijken. In dit meerjarige programma werken Platform31 en Nyenrode Business Universiteit samen met 18 gemeenten aan een integrale, sociale en milieutechnische verduurzamingsaanpak voor kwetsbare wijken. De gezamenlijke ambitie binnen het experimentenprogramma? Een integrale verbetering van deze wijken door de energietransitie in kwetsbare wijken te verbinden met het verbeteren van de leefbaarheid.

GezondIn  

Voor de uitwerking van dit inspiratieboek legde het experimentenprogramma Verduurzaming van Kwetsbare Wijken de verbinding met het  programma GezondIn. Dit programma stimuleert gemeenten bij het verkleinen van gezondheidsverschillen en benoemt daarbij vijf domeinen waarbinnen op lokaal niveau gemeenten het best kunnen samenwerken: preventie en zorg, gedrag en vaardigheden, participatie (het hebben van werk), armoede en schulden en de sociale en de fysieke omgeving. GezondIn is een samenwerking tussen kennis- en netwerkorganisatie Platform31 en Pharos, het landelijk expertisecentrum op het gebied van gezondheidsverschillen.  

Zie ook: