Een sociale energietransitie

Ruimte voor gemeenten in verkenning ‘gespikkelde wijken’

Nederland werkt aan een toekomst waarin we de uitstoot van CO₂ fors beperken. We willen immers dat de temperatuur op aarde niet verder stijgt. In het Klimaatakkoord staan de afspraken die hiervoor nodig zijn. Daarvoor moet iedereen meedoen, maar gaat dat ook lukken? Vooral voor lage inkomensgroepen kan de energietransitie een probleem vormen. Het project ‘verkenning sociale energietransitie’ onderzoekt hoe zij (financieel) in staat kunnen worden gesteld, maar ook gemotiveerd, om mee te doen.

In dit project gaat het specifiek over bezitters van goedkope woningen met een laag inkomen. Het gaat het vaak om corporatiebezit dat verkocht is en niet- of slechtgeïsoleerde woningen. Ze zijn veel te vinden in zogenoemde ‘gespikkelde wijken’. Voor deze groep is deelname aan de toekomstige maatregelen en projecten niet vanzelfsprekend. Huurders met een laag inkomen kunnen terugvallen op een woningcorporatie, en woningbezitters met een hoger inkomen hebben vaak toegang tot financiële reserves.

Voor deze eigenaren veroorzaakt de huidige stijging van energiekosten vaak al problemen. Naast het lage inkomen is er soms sprake van andere problemen. Investeren in verduurzaming van het eigen huis is in een dergelijke situatie een hele opgave, ook financieel. Platform31 hoopt met het project Sociale Energietransitie hun situatie beter in kaart te brengen. Het doel van het project: gemeenten meer inzicht geven in de situatie van deze groep, en handvatten bieden om deze bewoners zowel in staat te stellen als te motiveren om mee te doen.

Het eerste deel van het project bestaat uit een quickscan van financiële instrumenten die deze bewoners in staat zouden moeten stellen om (ook) deel te nemen aan de energietransitie. Zijn er al instrumenten die voor deze groep geschikt zijn? Hierbij worden zowel bestaande instrumenten als kansrijke ideeën meegenomen. Daarnaast gaan we in drie gemeenten in gesprek met bewoners uit de doelgroep. Wat is hun situatie? Wat zijn hun wensen, en welke mogelijkheden zien ze? Ten slotte spreken we adviseurs die zich voor dezelfde gemeenten bezighouden met het sociale domein of met ruimtelijke ontwikkeling. Hoe kijken ze naar de energietransitie? Is de doelgroep van de verkenning bij hun bekend? Is er sprake van samenwerking tussen de domeinen, en zo ja, op welke manier en in welke mate?

De precieze vorm van het eindproduct wordt tijdens het project en in samenspraak met een klankbordgroep bepaald. Er wordt in ieder geval ingezet op een deelbare publicatie met een praktisch karakter, met aandacht voor:

  • Ervaringen van bewoners/eigenaars van goedkope koopwoningen;
  • Beloftevolle financiële of andere arrangementen;
  • Tips voor de samenwerking tussen verschillende diensten binnen gemeenten;
  • Zicht op bottlenecks / eventuele dilemma’s bij het meenemen van deze groep.

Platform31 heeft de ambitie om de dialoog en samenwerking tussen de stedelijke en sociale benadering van dit onderwerp te stimuleren. De resultaten worden daarnaast ook ingebracht in het Experimentprogramma Verduurzaming Kwetsbare wijken

Oproep

Platform31 zoekt drie gemeenten die willen meedoen in een verkenning ‘sociale energietransitie’. De verkenning , die wordt gefinancierd door de G40 en BZK, is toegespitst op eigenaren van goedkope woningen, vaak voormalig corporatiebezit, met een relatief laag inkomen. Het betreft dus gespikkelde wijken. Waar de huurders in dit soort wijken nog terug kunnen vallen op corporaties/woningeigenaren, geldt dat in principe niet voor de woningeigenaren. Hoe kunnen zij toch meedoen in de energietransitie is de startvraag voor de verkenning.

Inhoud verkenning

We zoeken in drie verschillende gemeenten zogenaamde ‘gespikkelde wijken’ op om van eigenaars/bewoners te horen wat zij verwachten van de energietransitie en wat hun belangrijkste zorgen en behoeften zijn. Daarnaast gaan we in de gemeenten in gesprek over hoe uiteenlopende gemeentelijke afdelingen en eventueel betrokken corporaties samen (kunnen) werken voor deze groep. Het derde onderdeel van de verkenning is een inventarisatie van uiteenlopende (financiële) regelingen die we toetsen op hun geschiktheid voor woningeigenaren met een smalle beurs.

Deelname

Heeft u belangstelling om mee te doen en wilt u zich aanmelden? Of wilt u nog meer toelichting? Neem dan contact op met: Lydia.Sterrenberg@platform31.nl of Simone.’tHooft@platform31.nl.