De Rotterdamse Laurens Bruist

Met starterspakket Bruis aan de slag met het vitaliseren van woongemeenschappen

Hoe maak je een woongebouw weer gezellig en het elkaar gedag groeten weer gewoon? Hoe zorg je dat clubjes en groepjes van gelijkgestemden elkaar makkelijk kunnen vinden? De woonconsulente en huismeester van wooncomplex Laurens I en II in de Rotterdamse wijk Ommoord pakten de handschoen op, samen met bewoners. De oproep op het festival ‘Rotterdam wordt ouder’ om mee te doen aan het starterspakket BRUIS voor het vitaliseren van woongemeenschappen kreeg bij hen gehoor.

Met BRUIS hoopt de consulente nieuw elan onder de huurders te vinden om de woonsfeer een nieuwe impuls te geven. Ze verspreidt de oproep onder de huurders om mee te doen. Tijdens de kick-off in kleincomité komen de kernwaarden als ‘respect, tolerantie, vrijwilligers, sfeer en geen geroddel’ naar voren als antwoord op de vraag: wat willen jullie? In januari 2019 organiseert het BRUIS-team in de gemeenschappelijke ruimte de aftrap voor de bewoners van het 237 appartementen tellende woongebouw. Ruim 40 bewoner komen erop af.

Methode BRUIS

“BRUIS brengt bewoners bij elkaar, steekt hen een hart onder de riem en moedigt hen aan hun eigen plan te trekken. Alles wat aandacht krijgt groeit. Richt je daarom niet op de negatieve dingen. Negeer het geroddel. Trek liever samen een plan waar je blij van wordt”, aldus Kees Penninx, ontwikkelaar van de methode.

Wat is een bruisend woonklimaat? Vijf indicatoren geven de maat:

  1. bewoners kennen elkaar;
  2. voelen zich verbonden met elkaar;
  3. doen actief mee met activiteiten;
  4. organiseren zelf activiteiten;
  5. beheren en benutten zelf de algemene ruimten

De methode is voor het Platform31-experiment Vitale woongemeenschappen ontwikkeld. Het is ingezet in tien Nederlandse wooncomplexen. Per gebouw zijn twee actieve bewoners en de bewonersconsulent getraind en gingen er vervolgens in het eigen wooncomplex mee aan de slag. Ze gingen langs de deuren, haalden ideeën op en organiseerden bijeenkomsten. In een learning community werd BRUIS aangescherpt. Na afloop kon het vliegwiel van BRUIS worden gemaakt, aangedreven door twee motorblokken:

  • Motorblok 1: Elkaar ontmoeten
    Reuring maken met laagdrempelige en gezellige activiteiten voor het woongebouw, georganiseerd door de bestaande bewoners- of activiteitencommissie. Denk aan de jaarlijkse kerstviering of barbecue, maar door onder andere de toenemende diversiteit van bewoners zijn een grotere variatie aan inspirerende en creatieve mogelijkheden aan toegevoegd, zoals de wensenboom, de klaag- en draagmuur of het mobiele terras.
  • Motorblok 2: Elkaar vinden.
    Bewoners vormen groepjes van twee, drie of meer personen – vanuit de methode Bruiskringen genoemd – waarin zij kleinschalige activiteiten oppakken die aansluiten bij gedeelde interesses, behoeften en talenten.

Aan de hand van workshops over levensthema’s ontdekken ze gedeelde interesses en onderzoeken hoe ze daar samen actief vorm aan kunnen geven. Zo ontstaan diverse informele groepjes, zoals een leesclub, een wandelclub en een breiclub.

Een bonte stoet bondgenoten voor Hendrik Groen

Vanuit het vernieuwingsbudget van Aedes, gemeente Rotterdam en Platform31 zijn Rotterdamse corporaties uitgedaagd een frisse wind voor bewonersparticipatie te faciliteren. In Laurens I en II startte een kleine initiatiefgroep, los van – maar wel gesteund door – de zittende bewonerscommissie. De initiatiefgroep organiseerde enkele druk bezochte en feestelijke bewonersbijeenkomsten rond de vraag ‘hoe maken wij van ons wooncomplex een bruisende woongemeenschap?’

In wooncomplex Laurens zijn zes gespreksbijeenkomsten met zestien bewoners gehouden. Ze zijn zo opgezet, dat mensen elkaar vinden als lotgenoten én interessegenoten. Uit deze groep staan nieuwe BRUIS-ambassadeurs op wat leidt tot een nieuwe praktijk van bewonersparticipatie. “Een praktijk die even simpel is als doeltreffend: doe je eigen ding en doe het samen. BRUIS laat duizend bloemen bloeien. De aanpak is gericht op het versterken van een clubjescultuur, waarin je doet waar je zelf zin in hebt, met de mensen die je zelf hebt gekozen, op een tijdstip dat jou zelf goed uitkomt”, aldus Penninx.

Daarmee krijgt de formele bewonerscommissie of de traditionele activiteitencommissie er een bonte stoet bondgenoten bij, van brave, maar trotse want zelf georganiseerde theekransjes tot dwarse rebellenclubs à la Hendrik Groen. Spannende combi natuurlijk, formeel én losjes, maar het kan. En het werkt! Want de nood is hoog en uiteindelijk wil iedereen hetzelfde: een fijne plek om te wonen, waar je elkaar respecteert en interessegenoten kunt vinden.

rotterdam-bruist-4

Elkaar vinden in Bruiskringen

Bruisend Laurens levert acht nieuwe clubs op, waaronder Club Creatief, een zangkoor, een beweeggroep, een computerclub, een tuinclub en een reeks workshops ‘Snacks maken uit de wereldkeuken’. Allemaal voor en door bewoners. Vijf andere activiteiten zitten in de ideefase, zoals de scootmobielclub en de telefooncirkel. Daar worden nu kartrekkers voor gezocht. Tijdens de laatste bijeenkomst van de gespreksgroep zegt men: “Ik weet niet of jullie het ook zien, maar ik heb echt het gevoel dat de overlast verminderd is.” Waarop een andere deelnemer reageert: “Is de overlast verminderd of de sfeer verbeterd?”

Rotterdams vervolg

Gemeente Rotterdam faciliteert vanuit het uitvoeringsprogramma Rotterdam Ouder en Wijzer met corporaties Laurens Wonen, Havensteder en de Stichting Ouderenhuisvesting Rotterdam (SOR) het vervolg. In 2020 en 2021 wordt in diverse wooncomplexen Studio BRUIS ingezet om met bewoners, woonconsulenten, huismeesters en welzijnswerkers te komen tot nieuwe, sprankelende vormen van zelforganisatie en gemeenschapskracht.

Op website van platform Zorgsaamwonen.nl is

Dit artikel is gebaseerd op een uitgebreid artikel van Kees Penninx (ActivAge), eerder gepubliceerd op de website van platform Zorgsaamwonen.nl.