(Weer) meetellen door gemengd wonen

“Wat betekent zelfredzaamheid voor jou?” Dit was één van de vragen die ik stelde aan begeleide bewoners binnen gemengd wonen-projecten tijdens mijn onderzoek. Om zelfredzaamheid te kunnen realiseren binnen gemengd wonen gaat daar veel aan vooraf. In mijn onderzoek staat centraal hoe burenrelaties, begeleiding en beheer binnen gemengd wonen-projecten invloed hebben op het zelfredzaam worden van begeleide bewoners.

Bij gemengd wonen projecten krijgen kwetsbare mensen de mogelijkheid om, onder begeleiding, te wonen met mensen die niet tot de kwetsbare doelgroep behoren. De zogenoemde zelfstandige bewoners. Van deze zelfstandige bewoners wordt een actieve houding verwacht door activiteiten te organiseren en bewoners te helpen met alledaagse dingen. Om de onderlinge relaties te verbeteren, hebben de zelfstandige bewoners goede voorlichting nodig. Zodat zij voorbereid zijn op eventuele problemen of incidenten die kunnen voorkomen en weten hoe zij deze kunnen oplossen. Door hen tijdig te informeren kunnen incidenten beperkt blijven, worden signalen opgevangen en de banden versterkt. Omdat bewoners zo meer van elkaar weten en elkaar daardoor beter begrijpen. Daarnaast creëer je een goede relatie door een maatjessysteem te organiseren. Koppel bewoners aan elkaar aan de hand van gedeelde interesses en de rest volgt.

Verder is er bij gemengd wonen projecten ook nog de rol van begeleiders en beheerders. Na zo’n drie jaar neemt de begeleiding (meestal) geleidelijk af. Vanaf dat moment krijgen de begeleide bewoners een huurcontract op eigen naam en wonen zij er zelfstandig. Het buurtteam neemt dan, op oproep, de begeleiding over. Om dit soepel te laten verlopen, is een goede overdracht nodig en een duidelijke plek waar bewoners naar toe kunnen in geval van terugval. Dit moet een plek zijn waar (ex) begeleide bewoners en zelfstandige bewoners alarm kunnen slaan wanneer incidenten zich voordoen.

Ik concludeer uit mijn onderzoek dat gemengd wonen voor zelfredzaamheid zorgt op de korte termijn. Door de actieve burenrelaties en de aanwezige begeleiding voelen begeleide bewoners zich sneller thuis en deel van een groep. Hoelang blijven de zelfstandige bewoners actief? Hoe zit een project er na enkele jaren uit nadat de begeleiding is vertrokken? Kan er als alle bewoners zelfstandig wonen nog wel van een gemengd wonen project gesproken worden? Het effect over enkele jaren is, zal te zijner tijd moeten blijken.

En wat betreft de antwoorden op mijn eerste vraag? ‘Mij weer mens kunnen voelen’ en ‘ik tel weer mee’ kreeg ik te horen van bewoners. Volgens mij is dat precies waar je het als woningcorporatie voor moet doen.

Dit onderzoek is uitgevoerd tijdens Iris Sophie haar afstudeerstage bij woningcorporatie Portaal in het kader van haar master Human Geography aan de Universiteit Utrecht. Het onderzoek kan je bij Platform31 opvragen.