Twee regionale oplossingen tijdens probleemverkenning stikstof

Terwijl het stof nog aan het neerdalen is, denken we bij TwynstraGudde alvast na over een mogelijke aanpak voor de stikstofcrisis. De rechterlijke uitspraak maakt dàt er gehandeld moet worden. Minister Schouten stelde al 500 miljoen euro beschikbaar en de Rabobank werkt aan een fonds voor herverkaveling. Het is bij uitstek een politieke uitdaging om op nationaal niveau te komen tot een gemeenschappelijk perspectief, maar wat kan jij nu al doen in jouw regio? In dit blog twee gebiedsgerichte aanpakken, waar je direct mee aan de slag kunt.

Een gemeenschappelijk perspectief op nationaal niveau zal nog niet zo eenvoudig zijn. De verschillen van inzicht tussen mensen en organisaties zijn groot. Sommigen zijn blij dat er eindelijk werk wordt gemaakt van milieubeleid, anderen voelen zich bedreigd in hun voortbestaan of verkopen de boel en weer anderen vinden dat er helemaal geen probleem is.

Ondertussen nemen de gemoederen bij jou in de streek toe en dreigt wellicht leegstand van agrarisch vastgoed. Wat gaat daar mee gebeuren? Wacht daarom niet op de uitkomsten van het nationaal debat, maar ga direct in overleg met regionale boeren en betrokken natuurorganisaties. Het geschil op het gebied van stikstof wil namelijk niet zeggen dat er geen gevoel meer is van regionale verbondenheid. Het is juist nu belangrijk om elkaar vast te houden en na te denken over de toekomst. Nu investeren in dit proces betekent dat jouw regio straks met 1-0 voor staat als er wel een nationale aanpak is en jouw gemeente of regio dan als eerste aan de beurt is om die aanpak toe te passen.

Als de 500 miljoen van minister Schouten één op één wordt gebruikt voor het opkopen van boeren, is het geld snel op. Bovendien, en dat is nog veel belangrijker, ontstaat er dan leegstand met alle problemen van dien op het gebied van verrommeling, illegale praktijken en uiteindelijk ondermijning van het gezag. Volgens dagblad Trouw wordt inmiddels 15 procent van de boeren benaderd door criminelen om vrijstaande stallen en loodsen af te staan! Kortom, zomaar opkopen verzwakt of vernietigt de sociaaleconomische structuur met ernstige gevolgen voor de leefbaarheid in jouw regio.

Vanuit TwynstraGudde staan wij een doordachte gebiedsgerichte aanpak voor, waar de sanering niet het doel, maar een middel is om een nieuw gebiedsperspectief te realiseren. Dat betekent in de praktijk het toevoegen van nieuwe functies en het oprichten van een gebiedsontwikkelingsmaatschappij die langjarig verantwoordelijk is voor de uitvoering. Om waterbedeffecten te voorkomen zal je moeten afstemmen met buurgemeenten en de provincie en dat vraagt een stevige governance. Hiervoor bestaat geen blauwdruk, omdat elk gebied in Nederland uniek is.

Van jouw gemeente of provincie vraagt dit om een gedurfd ruimtelijk beleid en de bereidheid om nieuwe functies, of kostendragers, toe te voegen. Welke functies gewenst en levensvatbaar zijn, is op voorhand nooit meteen duidelijk. Start daarom nu al om daar over na te denken en bouw aan dat gebiedsgericht perspectief. Ook als uiteindelijk geen sanering nodig blijkt, zijn de uitkomsten waardevol.

Michiel Cappendijk is senior adviseur Ruimte, wonen en economie bij Twynstra Gudde en specialist ruimtelijk-economische ontwikkelingen en de agrarisch sector.

Meer informatie

TwynstraGudde heeft jarenlange ervaringen met dit soort samenwerkingsprocessen, veel kennis van de agrarische sector en een palet aan interventies op het gebied van participatie, procesmanagement, visieontwikkeling en innovatieprogramma’s.

Deze blog verscheen eerder op de website van TwynstraGudde.