Transitie moet pijn doen

Vooropgesteld, het onlangs verschenen Klimaatakkoord heeft het thema duurzaamheid en het terugdringen van onze CO2 uitstoot flink op de kaart gezet. Het was mij in elk geval nog niet eerder overkomen dat duurzame energie en het wel of niet aanschaffen van warmtepompen, onderwerpen van gesprek op een barbecuefeestje waren. Het zegt naar mijn mening wel iets over een toenemend gedeeld gevoel van urgentie. Niet alleen bij de koplopers en professionals die immers al jaren roepen dat er iets moet gebeuren, maar nu ook breder in de samenleving.

Tegelijkertijd zijn er kritische kanttekeningen bij het Klimaatakkoord te plaatsen. De urgentie is hoog maar de ambitie sluit daar toch niet helemaal op aan. Zo ontbreken bijvoorbeeld echt pijnlijke maatregelen in het akkoord. Dat merk je ook aan de reacties. Niemand, misschien op de luchtvaart na, stond echt op z’n achterste benen. Terwijl over het algemeen toch geldt dat hoe effectiever de maatregel, hoe groter de weerstand. Transitie moet pijn doen. Punt.

Dat dit Klimaatakkoord (nog) geen pijn doet heeft ook te maken met het feit dat er zoveel partijen aan hebben meegewerkt. Vijf sectortafels waar per tafel pakweg zo’n twintig tot vijfentwintig organisaties aangeschoven zaten. En elke organisatie probeert de maatregelen voor zijn achterban natuurlijk zo gunstig mogelijk te laten zijn. Het resultaat is een akkoord met veel doelstellingen.

Het gevaar met doelstellingen is echter dat deze niet iets extra’s uitlokken. Het programma Kantoor vol Energie legt met De Nieuwe Norm voor bestaande kantoren de lat zeer hoog. De Nieuwe Norm staat voor een kantoor dat op locatie net zoveel energie opwekt als dat het gebouw en de kantoorgebruiker(s) nodig hebben.

Uiteindelijk leidt de Nieuwe Norm tot gezonde, comfortabele kantoren die geen CO2-uitstoot meer hebben en een meerwaarde hebben voor eigenaren en gebruikers van kantoren. Om bestaande kantoren op deze wijze aan te pakken vergt van eigenaren harde en niet zelden pijnlijke keuzes. Maar het daagt zowel eigenaren als marktpartijen wel uit om tot het uiterste te gaan. En of we met het Klimaatakkoord tot het uiterste gaan….?

Deze blog verscheen eerder in Cobouw.