Is vroegsignalering alle moeite, tijd en geld waard?

Zo’n 10 jaar geleden deden Amsterdamse woningcorporaties nog zo’n 1.000 huisuitzettingen per jaar, inmiddels zijn dat er minder dan 50. En dat op een woningvoorraad van ongeveer 180.000 huurwoningen. Hoe dat kan? Vroegsignalering is het sleutelwoord.

Onze woningcorporaties benaderen proactief bewoners wanneer zij een betaalachterstand oplopen: heb je hulp nodig om de rekeningen te betalen? Net als zorgverzekeraars en energie- en drinkwaterbedrijven melden we daarna de betaalachterstand bij de gemeente. Doordat we met de andere schuldeisers aan deze vroegsignalering doen, ligt de gemiddelde schuldenlast van Amsterdammers bij de start van een schuldhulpverleningstraject al vele malen lager dan het landelijk gemiddelde: 26.000 euro versus landelijk 42.000 euro. Dit soort cijfers houd ik mij voor ogen, elke keer als ik weer met grote ogen staar naar ons uitgebreide traject voor vroegsignalering en de talloze pilots waarmee we experimenteren. Is het alle moeite, tijd en geld waard?

In principe hoeft niemand z’n huis uit om financiële problemen. Dat hebben we als Amsterdamse woningcorporaties samen met de gemeente en maatschappelijke organisaties afgesproken. Het kleine aantal resterende huisuitzettingen heeft een verhaal, elke casus is uitlegbaar. Soms zijn de huurders met de noorderzon vertrokken. Vaker zijn het huurders die alle vorm van hulp weigeren en contact vermijden. Dan kunnen we helaas niets en staan we machteloos.

Contact vermijden? Ja, sommige huurders lukt dat. Maar ze moeten daarvoor echt hun best doen. Onze woningcorporaties zoeken namelijk steeds intensiever contact. Dat doen we, en dan schat ik het laag in, minstens vier keer, waaronder via brieven, sms-berichten, telefoon en huisbezoeken. De maatschappelijke hulpverleners van het team Vroeg Eropaf (of van Geregelde Betaling bij bijstandsgerechtigden) doen dat ook nog minimaal drie keer. Dan volgt nog een hulpaanbod tijdens de rechtbankzitting en een laatste reddingspoging via Eropaf. En dan laat ik de pogingen van de deurwaarder nog buitenwege…

Natuurlijk is het frustrerend als een huurder niet wil meewerken aan een oplossing voor de betaalachterstand. Maar dat komt niet altijd doordat die huurder dat niet wil. Vaak is het angst, stress en paniek dat mensen ervan weerhoudt de schulden in de ogen te kijken, de zogenaamde schaarste-theorie. Ik snap dat wel. Zelf heb ik een aantal jaar geleden een burn-out gehad, en iedereen met deze ervaring zal het herkennen: die totale brainfreeze bij te veel prikkels. Niet meer kunnen nadenken. Kop in het zand. Alleen maar bij de dag leven. Schulden werken net zo. Vandaar dat we als woningcorporaties samen met de gemeente op elk moment in het incassoproces voor de huurder willen klaarstaan. Het liefst zo vroeg mogelijk om erger te voorkomen, want dat gun je niemand. En – mooi meegenomen – ook voor de woningcorporaties en gemeente is dit uiteindelijk goedkoper dan dat we huurders uit huis moeten zetten.

Dus is het al die moeite, geld en tijd waard? Ja. Dat zeg ik uit de grond van mijn hart. Daarom zal ik mij blijven inzetten om dat cijfer van huisuitzettingen nóg lager te krijgen. En voor iedereen die wil starten met vroegsignalering: je bent van harte welkom om een kijkje in onze keuken te nemen.

Vroegsignalering voor woningcorporaties

Platform31 en NVVK organiseren drie online themabijeenkomsten:
  • 6 september – Samenwerking tussen gemeenten en corporaties
  • 20 september – Aansluiten van processen en systemen (BKR en RIS/Inforing)
  • 4 oktober – Cliëntbenadering en wijze van communiceren

Meer informatie een aanmelden