Hoe klim je hoger op de participatieladder? Een casestudy van de gemeente Schagen

Wie deelt, kan ook vermenigvuldigen. Daarom werkt de Noord-Hollandse gemeente Schagen aan een grote verkeersveiligheidsanalyse op basis van eigen data én de input van ruim 300 bewoners. De gemeente deelt haar cijfers, de bewoners delen alle verkeerspunten die zij als gevaarlijk ervaren. Deze case laat zien hoe een constructieve dialoog zorgt voor betere participatie en meer genuanceerde uitkomsten. Maar welke stappen moet je daarvoor als gemeente zetten?

De aanpak van de gemeente Schagen

Mensen vinden het steeds belangrijker om mee te denken over lokaal beleid. Of dat nou gaat om ingrijpende klimaatmaatregelen of tastbare veiligheidsprojecten. De gemeente Schagen scherpte daarom haar participatieambitie aan. “Voortaan bekijken we per project welke participatiemethoden mogelijk en wenselijk zijn”, vertelt projectmedewerker Kim Gaasbeek Janzen-Huysman. Oftewel: niet altijd kiezen voor het gebaande pad van burgers informeren of raadplegen, maar wél burgers meer invloed geven door ze minimaal actief te betrekken of liever nog in co-creatie samen te werken aan beleid. Hoger op de participatielader dus.

Zo werkt Schagen actief samen met haar inwoners tijdens de voorbereiding van een grootschalig verkeersveiligheidsproject. Deze inwoners konden online op een kaart een locatie ‘pinnen’ met bijbehorende foto. Daarbij vertelden zij waarom ze een verkeersituatie gevaarlijk vinden en voor welke groep bewoners dit het meeste geldt. En waren andere bewoners het hiermee eens? Dan konden ze de ‘pin’ een like geven. In totaal waren er ongeveer 900 likes van ruim 300 bewoners.

Verrijking van de data

De gemeente Schagen had al ‘harde’ cijfers over bijvoorbeeld het aantal ongelukken, de gereden snelheden en de samenstelling van de bevolking. Die data zijn dankzij de opgezette samenwerking aangevuld met de perceptie van inwoners – dus waar zij zich onveilig voelen en waardoor dat precies komt. Het resultaat is een rijkere dataset, die meer kleur en nuance biedt. De belangrijkste tussentijdse conclusies stuurt de gemeente terug naar alle participerende inwoners, aangevuld met een enquête om dieper in te gaan op de onveiligste verkeerssituaties. Vervolgens verwerkt de gemeente de resultaten van de ‘ideeën-fase’ en de enquête in haar risicoanalyse. Ook hiervan krijgen de bewoners de resultaten, zodat iedereen weet welke verkeerspunten worden aangepakt én welke locaties op een later moment aan de beurt zijn.

Conclusies van participatie

Het is waardevol dat de gemeente Schagen van tevoren goed inzichtelijk heeft gemaakt wat het doel van het project is en hoe de bewoners konden participeren. “Hoe meer mensen meedoen, hoe beter wij weten wat de belangrijkste verkeerspunten zijn”, schreef de gemeente op de projectsite. Ook zei de gemeente Schagen dat ze niet alle inzendingen direct kan aanpakken. Waar mogelijk komen deze inzendingen aan de beurt in volgende projecten.
De gefaseerde aanpak van de gemeente Schagen leidt tot meer nuance, meer betrokkenheid en meer begrip. Door te investeren in een hogere vorm van participatie en meer dialoog, is het resultaat een waardevolle, completere risicoanalyse. Mét breder draagvlak.