Gemeente: breng uw ondernemers in kaart

Pieter Kruit is een man van ideeën. In 1997 bedacht de hoogleraar aan de TU Delft een machine waarmee hij ultrasnel en goedkoop diverse soorten bestaande en nieuwe microchips kon maken. Dat was het begin van MAPPER Lithography. Toen zijn bedrijf eindelijk op de rit was, vroeg Kruit zichzelf af waarom of het goede altijd van ver moet komen. Waren er geen leveranciers dichter bij huis die exact hetzelfde konden leveren? Een simpele vraag waarop je vaak moeilijk antwoord krijgt, zo blijkt. De gemiddelde gemeente weet namelijk niet welke spelers binnen hun gemeentegrenzen actief zijn, wat zij doen en waar hun ambities liggen. Grote spelers zijn wel bekend omdat zij in ruimtelijke zin veel aandacht kunnen vragen. Maar het blijkt lastig om te weten welke ondernemers lokaal voor bedrijvigheid zorgen.

Natuurlijk is GoogleMaps niet zaligmakend voor dit soort vraagstukken. Niet voor Kruit en niet voor een gemeente. Want wat je wil weten, is hoe je lokale economie in elkaar zit. Waar zit de economische kracht? Waar kunnen we beter faciliteren en partijen als MAPPER – dat inmiddels is overgenomen door ASML – helpen aan slimme, lokale of regionale connecties? Daarvoor moet je meer zien dan een rood puntje op een kaart of de generieke cijfers uit de databases van CBS en Kamer van Koophandel. De regionale analyses van het Planbureau voor de Leefomgeving geven alvast een signaal hoe de economie en economische sectoren in de regio ervoor staan; handig bij meer abstracte beleidskeuzes. Wil je concreter bedrijven en hun betekenis identificeren, dan moet je aan de slag: je moet die lokale ondernemers écht leren kennen. Gemeenten die een overzicht van en inzicht hebben in het lokale ondernemerschap, zien daarvan duidelijk de voordelen. Want zij kunnen hun beleid veel beter insteken en aanscherpen op de wensen en noden van hun lokale en regionale economie.

De provincies Gelderland en Overijssel hebben bijvoorbeeld onderzoek laten doen naar hun regionale economie. Zes wetenschappers hebben het oosten economisch ontleed, op zoek naar trends op provinciaal en regionaal niveau. In De Kracht van Oost-Nederland zijn de belangrijkste factoren en koplopers in beeld gebracht in alle sectoren en het regionale combinatievermogen, de internationale concurrentiekracht en de bovenregionale, sociaaleconomische relaties geanalyseerd. Het is een uniek onderzoek naar de concurrentiepositie van Oost-Nederland, waarin de economische geografie, bestuurskundige kennis en de identiteit van de gebieden is samengebracht als basis voor een nieuw gezamenlijk economisch handelen met slagkracht. De onderzoekers benadrukken daarbij een heilig geloof in de triple helix van Etzkowitz en Leydesdorff. Ook bij Platform31 zien we regelmatig de vruchten van het samenbrengen van overheid, onderwijs en ondernemers. Want als je onderling gaat samenwerken, maak je elkaar alleen maar sterker en dat kan leiden tot een onderscheidend regionaal ecosysteem. Daaraan kunnen ook andere partijen bijdragen. Zo kan de inbreng van bewoners of consumenten ook leiden tot innovatie.

Opvallend in Oost-Nederland was dat de economische kracht van de regio op een andere plek zat dan verwacht; het oosten moet het economisch vooral hebben van de mbo-economie bij de Veluwe, gericht op de agrarische sector. Daar werd namelijk de meeste return on investment behaald. Zo zie je maar: soms kun je uitgaan van onterechte aannames en werk je met ongefundeerd beleid. Natuurlijk hoeft de sterkste groei in de toekomst niet op dezelfde plek als nu te liggen. Maar je wil niet dat jouw beleidskeuzes goedlopende delen van je regionale economie voor de voeten lopen. Het is vaak ook makkelijker voortbouwen en vernieuwen bij wat al krachtig is, dan iets volstrekt nieuws opbouwen. Een onderzoek naar het lokale, regionale en provinciale ondernemersklimaat zorgt dat je dus geïnformeerde en meer effectieve keuzes maakt. Dat moet al voldoende motivatie zijn om hiervoor capaciteit vrij te maken. Of ga direct met lokale onderwijsinstellingen om tafel: zullen we het eens hebben over een onderzoek naar onze lokale of regionale economie?

Meepraten?

In de snel veranderende economie ziet Platform31 uitdagingen die vragen om vernieuwing van het economisch beleid dat stad, regio en rijk verbindt en Nederland als geheel economisch sterker en toekomstbestendig maakt. Daarvoor hebben we nieuwe kennis, nieuwe vaardigheden en een nieuwe manier van handelen nodig.

In deze serie blogs verkent Nico van Buren, programmamanager Ruimte en Economie bij Platform31, hoe we dat nieuw (regionaal-)economisch beleid pragmatisch en doeltreffend kunnen invullen. Daarbij kan hij uw hulp goed gebruiken. Heeft u ideeën? Kent u innovatieve economische concepten voor stad en regio? Mail naar nico.vanburen@platform31.nl.