ET in Nederland

Energietransitie is buitenaards complex en vereist transitietopsport

Zonder energievoorziening kunnen we niets. Maar met wat goede wil en creativiteit kan onze energievraag drastisch omlaag. En die vraag kunnen we dan duurzaam invullen.
Dit realiseren is wel buitenaards complex. Vooral organisatorisch. Er zijn zeer veel partijen betrokken, met elk hun eigen mogelijkheden, wensen en belangen. Er zijn ruimtelijke implicaties (en kansen!) en economische en sociale. Probeer dan maar door de bomen het bos te zien. Om toch iets te doen, gaan partijen wat in het wilde weg aan de slag. Bijvoorbeeld met ‘end of pipe’ oplossingen (zoals CO2-opslag), of een eigen warmteplan of routekaart, zonder echte afstemming met andere betrokkenen.

Vaak frustreren ze het proces van transitie zo eerder dan dat ze het vooruit helpen. Maar met alleen afstemmen kom je er ook niet. De energietransitie vereist adequaat programmamanagement. En met processen in meerdere sectoren tegelijk betreft het feitelijk een cluster van veranderingsprogramma’s dat goed aangestuurd moet worden. Dat is transitie-topsport!

Overheden hebben een bijzondere verantwoordelijkheid voor het totale systeem. Daarom is het logisch dat zij een centrale rol pakken. Om die in te vullen, is het cruciaal dat zij eerst voor zichzelf precies bepalen wat ze willen dat er gebeurt en wat ze zelf kunnen. Veel bedrijven, instellingen of (groepen van) inwoners – die in het proces allemaal moeten aanhaken – hebben dat beeld voor zichzelf al vrij scherp, of kunnen deze stap snel zetten.

Het organiseren van de transitie is telkens weer maatwerk. Toch heeft Lysias een algemene leidraad ontwikkeld, samen met de bureaus Motivaction en MSG Strategies. Deze leidraad geeft houvast bij de aanpak (onder meer via checklists) en is ook geschikt als spiegel op al lopende processen. De aanpak kan zo snel sterk worden versterkt. De leidraad voor AGREE (Aanpak Gemeentelijke en Regionale Energie-Engagement) is als 10-pager vrij beschikbaar.

Dag voor Stad en Regio

Jos Benner verzorgt samen met Donald van den Akker (Platform31) en BNG Bank een sessie over regionale energiestrategie op de Dag voor Stad en Regio op 24 mei in Nijmegen.