Een duo-transitie, net zo lekker als dubbelvla

De energietransitie en de transitie naar een circulaire economie kunnen hand in hand gaan, en elkaar versterken. Om aantrekkelijk te zijn moet deze duo-transitie wel lekker smaken. Net als dubbelvla. Het combineren van de transities moet voordelen hebben voor behalen van verschillende doelen. Laten we daarom zo snel mogelijk de handen op elkaar (en uit de mouwen!) krijgen voor een duo-transitie waarbij in een fossielvrije leefomgeving niets verloren gaat: circulair en CO₂-neutraal.

De energietransitie in de gebouwde omgeving brengt nieuwe stromen op gang, zoals sloopmaterialen en het brengen van nieuwe materialen. Die stromen wil je goed organiseren en idealiter ook sluiten. Naast het organiseren van deze stromen biedt de transitieopgave ook kansen om standaardoplossingen uit de bouweconomie tegen het licht te houden. Is de manier waarop we dingen routinematig doen nog de juiste? Door stil te staan ontstaat ruimte voor ‘RE-think’, een trede op de circulaire R-ladder waaruit innovatie kan ontstaan.

De warmte- en energietransitie brengt ook stromen op gang waarbij uitwisseling van energie voordelen kan hebben. Denk aan een zogenaamd ‘smart grid’, of het gebruiken van restwarmte die anders verloren zou gaan. De manier waarop we omgaan met deze stromen van materialen en mogelijke energie-uitwisseling heeft directe invloed op de kwaliteit van de fysieke omgeving, op de relatie tussen de verschillende governanceniveaus, maar ook op de financiële en juridische transacties tussen stakeholders en de sociaaleconomische aspecten op de arbeidsmarkt in stad en regio. Tegelijkertijd kan vooruitgang worden geboekt in het terugbrengen van emissies van broeikasgassen. Waar de energietransitie primair op de reductie van directe emissies focust, wordt vanuit de circulaire economie de hele keten beschouwd. Door onze blik te verruimen en (bijvoorbeeld) ook te kijken naar het winnen van grondstoffen en het verwerken van afvalstromen , wordt het mogelijk om ook indirecte emissies mee te nemen.

Naast deze argumenten is er een andere belangrijke reden om de energietransitie aan circulaire economie te willen koppelen: het opwekken van hernieuwbare energie is afhankelijk van (schaarse) materialen en mineralen, die vaak elders in de wereld gewonnen worden en daarom niet vanzelfsprekend beschikbaar zijn. Dit nog los van het feit dat het winnen van deze grondstoffen meestal milieuvervuilend is, en onder slechte arbeidsomstandigheden plaatsvindt. Circulaire economie heeft de potentie om dit patroon te doorbreken met oplossingen die bijdragen aan het behalen van de Sustainable Development Goals.

Koppel de energietransitie en de transitie naar een circulaire economie aan elkaar, en geniet van de voordelen. Bedenk wel dat dubbelvla bestaat uit twee ingrediënten, die naast elkaar het lekkerst zijn…. Dus niet te hard schudden, want dan verliezen de transitieprocessen hun unieke karakter.