De krachtige Utrechtse samenleving

'Utreg buigt nooit'

Een zwarte dag was het. De dag van de tramaanslag op het 24 Oktoberplein in Utrecht, waarbij een jaar geleden vier Utrechters het leven is ontnomen en meerdere mensen gewond zijn geraakt. Een aanslag die heel dichtbij kwam, ons allemaal in het hart heeft geraakt en die we nooit mogen vergeten. We moeten de slachtoffers daarom blijven herdenken. Wat mij bijblijft is de eendrachtige reactie van de Utrechters, die liet zien dat wij elkaar steunen wanneer dat nodig is.

Een van de slachtoffers was de 49-jarige Rinke. Hij was jarenlang lid van de Utrechtse voetbalclub DESTO, een club die ik persoonlijk goed ken. De club waar hij voetbalde, tenniste en waar hij de teams van zijn kinderen trainde. Een betrokken ouder en vrijwilliger, die net als alle andere onmisbare vrijwilligers in Nederland, het verschil maakt voor onze samenleving. Wij vergeten Rinke niet.

Extremistische aanslagen kunnen het gevolg hebben dat maatschappelijke spanningen en onrust aangewakkerd worden en de relatie van burgers met het openbaar bestuur onder druk komt te staan. In Utrecht gebeurde het tegenovergestelde. Uit de pijn en het verdriet na de tramaanslag bleek hoe één Utrecht is. Op initiatief van een groep Utrechters en in samenwerking met de gemeente kwamen 22 maart 2019 16.000 Utrechters bij elkaar voor een stille tocht ter nagedachtenis van de slachtoffers en uit medeleven met de gewonden. We liepen vanaf het Jaarbeursplein via de Graadt van Roggenweg langs de tramlijn richting de plek van de aanslag op het 24 Oktoberplein. Daar konden bloemen worden gelegd en afscheid genomen worden van de slachtoffers. Ook ik liep mee. Ik zag en voelde dat we allemaal meeleven met de nabestaanden, we het samen doen, niemand de aanslag verheerlijkt, iedereen het afkeurt en Utrecht met al haar verschillen een krachtige samenleving is.

‘Utreg buigt nooit.’ Hoe belangrijk woorden zijn blijkt uit deze krachtige tekst op het spandoek van de supporters van FC Utrecht. Duizenden kwamen bij elkaar en namen met een stille daad een standpunt in. Een onvergetelijk moment speelde zich af aan het eind van de stille tocht op het 24 Oktoberplein. Supporters van FC Utrecht en bezoekers van de Sayidina Ibrahim-moskee uit Kanaleneiland hielden hun spandoeken boven elkaar. Er klinkt licht applaus als de twee werelden één worden tijdens de stille tocht. ‘’Uuuuu…’’ wordt er zachtjes geroepen in een zich langzaam ontwikkelend koor. Wat volgt is nog een Uuuuu. En nog een keer applaus. Een mooi spandoek met maar drie woorden die uiteindelijk het symbool werden van de stille tocht op 22 maart 2019: ‘Utreg buigt nooit’.

Nee, we buigen nooit. Utrechters hebben een groot hart, spreken uit hun hart en doen dat met een gevoel voor rechtvaardigheid. Ze laten zich niet terroriseren. Dat is de boodschap die een jaar geleden en gisteren werd uitgedragen en die we in de toekomst moeten blijven uitdragen!

Gisteren, op 18 maart, zou er een samenkomst zijn op het 24 Oktoberplein, bij de herinneringsplek die daar is ingericht. Deze fysieke herdenking ging niet door in verband met de ontwikkelingen omtrent het coronavirus. Dat is begrijpelijk en wenselijk. Wel was er voorafgaand aan het luiden van de klokken van de Dom om 10.43 uur één minuut stilte ter nagedachtenis van de slachtoffers. Daarvoor hield de burgemeester een toespraak en daarna deed stadsdichter Ruben van Gogh een voordracht. RTV Utrecht heeft dit live uitgezonden en er een verslag van gemaakt. We stonden stil bij 18 maart vanuit huis. Onze gedachten en medeleven zijn bij de slachtoffers en nabestaanden.

utrecht-herdenking-foto-c-pim-ras
foto Pim Ras