De grijze haren van initiatiefnemers van woonvormen voor senioren

Stel, je hebt een supergoed idee voor een nieuwe woonvorm voor senioren. Je ziet het al helemaal voor je. Het wordt een plek waar gelijkgestemden dicht bij elkaar wonen en leuke activiteiten met elkaar ondernemen. Er is een mooie gemeenschappelijke binnentuin. Hier pluk je verse kruiden voor dat nieuwe recept wat je samen met je buurvrouw gaat uitproberen. En voor die buurman die zich niet zo lekker voelt, haal je even boodschappen. Zo wil je zelf ook oud worden. Maar kan dat ook?

Om dat uit te vinden, sprak ik voor het project Woonvarianten voor senioren initiatiefnemers over hun ervaringen. Ze willen voorkomen dat ouderen eenzaam oud worden. En dat als ze hulpbehoevend worden alsnog hun biezen moeten pakken, verhuizen en het verpleeghuis in. Deze initiatiefnemers vonden dat dit anders moet. En dat vónden ze niet alleen, ze laten zien dat het ook anders kán. Geen woorden, wel daden. Maar vanzelf ging het niet.

De betrokkenen beschikten over een enorme drive en doorzettingsvermogen om hun idee tot een succes te brengen. Dat hadden ze hard nodig, want ze kwamen veel hobbels tegen. Maar is dat niet gek? Ze hebben immers de tijd mee. We worden overspoeld door berichten over de toenemende vergrijzing, over senioren die allemaal langer thuis moeten wonen en de urgentie van (véél) meer passende woningen voor die groep. In toenemende mate ervaren ouderen eenzaamheid. Maar een flinke portie doorzettingsvermogen en breed gevoelde urgentie blijkt lang niet genoeg om zo’n supergoed idee te realiseren.

Je droom gaat over die gemeenschappelijke kruidentuin. De realiteit gaat echter al snel over bestemmingsplanprocedures, exploitatiekosten en hypotheken. Ik vroeg de initiatiefnemers van nieuwe woonvormen waar ze allemaal tegenaan liepen. Daar raakten ze niet snel over uitgepraat. Je zou er grijze haren van krijgen (en dat hadden ze ook). Ze beschreven logge en verkokerde gemeenten. En ze vertelden me over een gebrek aan locaties en financieringsproblemen. Ook ontdekten ze dat ‘nabuurschap’ niet altijd vanzelf gaat.

Lichtpuntjes waren er ook. Er zijn gemeenten die grond reserveerden voor wooninitiatieven. Of er was een succesvolle crowdfundingsactie. Ook de lancering van een Stimuleringsregeling vanuit het Rijk was een opsteker. En zo waren er gelukkig nog veel meer. De komende tijd gaat Platform31 dit soort lichtpuntjes actief delen, verspreiden en verder helpen. Zodat al die lichtpuntjes samen een stralende zon worden. Zo’n zon die niet alleen de gemeenschappelijke tuin tot bloei laat komen, maar ook al die nieuwe woonvormen voor senioren. We hebben ze hard nodig.

Meer lezen

Lees hier de portretten van de 10 geïnterviewde initiatiefnemers.

In januari verschijnt het rapport met daarin de ervaringen en lessen die zijn opgedaan bij de totstandkoming van tien nieuwe wooninitiatieven voor senioren.